Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında imzalanan ve Ortadoğu’da dengeleri değiştiren ateşkes anlaşması, Washington ile Tel Aviv hattında derin bir çatlağa yol açtı.
ABD ve İsrail medyasında yer alan haberlere göre Trump yönetimi, İran ile imzalanan mutabakat zaptını incelemek isteyen İsrail hükümetinin resmi talebini reddetti.
ABC News'in haberine göre İsrailli yetkililere anlaşmanın genel hatları hakkında sözlü olarak bilgi verildiğini, ancak resmi metnin kesinlikle İsrail tarafıyla paylaşılmadığını duyurdu.
Pazar günü dijital ortamda imzalanan mutabakat, taraflar arasındaki kırılgan ateşkesi 60 gün daha uzatırken, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı da yeniden deniz trafiğine açıyor. Ancak metnin perde arkasındaki detayları henüz gizliliğini koruyor.
Beyaz Saray: En güzel şey İran ile konuşmak
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance başta olmak üzere Beyaz Saray yetkilileri, anlaşmayı savunmak için ulusal televizyon kanallarında yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyor. Vance, katıldığı bir programda yaptığı açıklamada, bu diplomasinin en gurur verici yanının ABD’nin artık İranlılarla doğrudan konuşabilmesi olduğunu ifade etti.
İki ülke arasındaki ilişkiler, 2015 yılında Barack Obama döneminde nükleer anlaşmayla yumuşamış, ancak Donald Trump ilk başkanlık döneminde bu anlaşmadan tek taraflı çekilerek İran'a karşı ağır ekonomik yaptırımlar uygulamıştı. Gelinen son nokta, ABD’nin İran politikasında radikal bir dönüşüm olarak yorumlanıyor.
Trump: Metni basına kelime kelime okuyacağım
Fransa’da düzenlenen G-7 Zirvesi kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmayı kongreye göndereceğini ve halkla paylaşacağını açıkladı. Cuma günü İsviçre’de resmi bir imza töreni düzenleneceğini belirten Trump şu ifadeleri kullandı:
"Bu metni göndermeyi daha önce düşünmemiştim ama göndereceğim. Muhtemelen bir basın toplantısı düzenleyerek anlaşmayı sizlere kelime kelime okuyacağım. Böylece basının konuyu doğru ve eksiksiz bir şekilde haberleştirmesini sağlayacağım."
Anlaşmanın detaylarının müttefik İsrail’den bile gizlenmesi, bölgede bu mutabakatın İran’ın lehine olduğu ve ABD-İsrail ortak askeri hedeflerini boşa çıkardığı yönündeki iddiaları güçlendiriyor.
İsrail'in tanınan gazetelerinden Yediot Aharonot, gelişmeyi şimdiden "Kötü Bir Anlaşma" manşetiyle okuyucularına duyurdu.
İsrail: İran artık nükleer bir güç
Hükümete yönelik eleştirileriyle tanınan İsrail eski Savunma Bakanı Avigdor Liberman, yerel bir radyoya verdiği mülakatta anlaşmaya sert tepki gösterdi. Liberman, "Bu anlaşma İran'ı kesin olarak bir nükleer güç haline getirmektedir. Ancak ABD'nin imzaladığı her anlaşmayla yaşamak zorundayız.
Amerikalılara bir sitemim yok. Bizde bazıları ABD'nin İsrail çıkarlarına göre hareket etmesini bekliyor ama bu doğru değil. Yine de bugüne kadar yaptıkları için kendilerine teşekkür ederim" dedi.
Trump: Biz olmasaydık haritadan silinmiştiniz
İsrail kanadından yükselen çatlak seslere Başkan Trump'ın yanıtı ise çok sert oldu. G-7 Zirvesi'nde Katar Emiri ile gerçekleştirdiği görüşme sırasında konuşan Trump, Tel Aviv yönetimine yönelik şu tarihi çıkışı yaptı:
"Eğer Amerika Birleşik Devletleri olmasaydı, İsrail şu anda var olamazdı. İsrail çoktan yeryüzünden tamamen silinmiş ve havaya uçurulmuş olurdu."
Kaynak: Gazete Oksijen
