ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, Anthropic CEO’su Dario Amodei ile yaptığı görüşmede şirkete cuma günü saat 17.01’e kadar süre verdiği belirtildi. Bakanlık, şirketin yapay zeka modeli Claude’un “tüm yasal durumlarda” askeri kullanımına izin verilmesini talep ediyor.
Wall Street Journal'ın haberine göre Pentagon, anlaşma sağlanamaması halinde şirketi zorlayabilecek adımlar atabileceğini ima etti. Bunlar arasında Savunma Üretim Yasası’nın (Defense Production Act) devreye sokulması ya da şirketin tedarik zinciri riski olarak sınıflandırılması yer alıyor. Böyle bir karar, Anthropic’in diğer savunma yüklenicileriyle çalışmalarını ciddi şekilde kısıtlayabilir.
Dahası, Claude isimli yapay zekanın bir süredir bilinç kazandığı iddiaları uluslararası basında yer alıyor. Hatta CEO Dario Amodei dahi bu iddiaları yalanlamadı.
Anthropic: Askeri taleplere boyun eğmeyiz
Şirket yönetimi ise askeri tarafın önerisini kabul etmeyeceğini açıkladı. Dario Amodei, yaptığı kamu açıklamasında şirketin kırmızı çizgilerini koruyacağını belirterek, “Vicdanen bu talebe boyun eğemeyiz” ifadelerini kullandı.
Anthropic yetkilileri, Pentagon’un sunduğu sözleşme taslağının, şirketin daha önce koyduğu güvenlik sınırlarını fiilen ortadan kaldırdığını savundu.
Bir şirket sözcüsü, gönderilen yeni metnin görünüşte uzlaşma dili taşıdığını ancak aynı zamanda güvenlik korumalarını “istenildiğinde devre dışı bırakabilecek hukuki ifadeler” içerdiğini öne sürdü.
'ABD'lilerin temel haklarına teknoloji şirketi karar veremez'
Pentagon yetkililerinin, olası bir “tedarik zinciri riski” sınıflandırması öncesinde savunma şirketleriyle temas kurduğu öğrenildi. Aralarında Lockheed Martin ve Boeing gibi dev şirketlerin bulunduğu savunma yüklenicilerine Claude kullanımının boyutu soruldu.
Yetkililer, şirketlerin askeri projelerde Anthropic teknolojisine ne ölçüde bağımlı olduğunu anlamaya çalışıyor.
Pentagon’da araştırma ve mühendislikten sorumlu üst düzey yetkili Emil Michael, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, kitlesel gözetimin zaten ABD Anayasası’nın 4. maddesi gereği yasa dışı olduğunu hatırlatarak, “Amerikalıların temel haklarına hiçbir büyük teknoloji şirketi karar veremez” ifadelerini kullandı.
Nadir görülen müdahale tehdidi
Uzmanlara göre şirketin “tedarik zinciri riski” olarak ilan edilmesi ve Savunma Üretim Yasası’nın devreye sokulması, ABD merkezli bir teknoloji firmasına karşı atılabilecek oldukça sıra dışı adımlar arasında yer alıyor.
Amodei ise bu durumu eleştirerek, iki tehdidin birbiriyle çeliştiğini savundu: Bir yandan şirketin güvenlik riski olarak tanımlandığını, diğer yandan ise ulusal güvenlik için vazgeçilmez ilan edildiğini söyledi.
Bu gerilim, Pentagon’un yapay zeka sistemlerine olan bağımlılığını da gözler önüne seriyor. Daha önce sadece Anthropic’in sınıflandırılmış ortamlarda kullanım onayı bulunuyordu. Ancak savunma bakanlığı, yakın zamanda xAI modelinin de askeri kullanımına belirli şartlarla onay verdi.
Gerilimi tetikleyen olay: Maduro sorusu
Krizin büyümesine yol açan olaylardan biri, bir Anthropic çalışanının veri analizi şirketi Palantir Technologies’de görevli bir yetkiliye Claude’un Venezuela’nın eski devlet başkanı Nicolas Maduro’nun yakalanmasına yönelik operasyonda kullanılıp kullanılmadığını sorması oldu.
Pentagon yetkilileri bu soruyu askeri otoriteye meydan okuma olarak değerlendirdi.
Anthropic ise söz konusu konuşmanın rutin teknik bir değerlendirme olduğunu ve operasyonel bir planlamaya dair olmadığını savundu.
Kritik süre yaklaşıyor
Taraflar arasındaki müzakere cuma günü belirlenen süre dolmadan bir uzlaşıya varmazsa, Pentagon’un daha sert adımlar atması ihtimali gündemde. Yaşanan kriz, yapay zeka şirketlerinin askeri kullanım sınırları ve devlet kurumlarıyla ilişkileri konusunda ABD’de yeni bir tartışma başlatmış durumda.
Kaynak: Gazete Oksijen
