İran’a karşı savaşın 10. gününde, ABD müttefiki Bahreyn’de onlarca sivilin yaralandığı ve evlerin hasar gördüğü patlamaya büyük olasılıkla ABD tarafından işletilen bir Patriot hava savunma sisteminden atılan füzenin neden olduğu öne sürüldü. Reuters’ın incelediği akademik araştırmacıların analizine göre, söz konusu füze erken saatlerde meydana gelen patlamada belirleyici rol oynadı.
Bahreyn ve Washington yönetimleri 9 Mart’taki patlamadan İran’a ait bir insansız hava aracını sorumlu tutmuş, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da saldırı günü yaptığı açıklamada bir İran İHA’sının yerleşim bölgesini vurduğunu duyurmuştu. Bahreyn ise cumartesi günü yaptığı açıklamada ilk kez olayda bir Patriot füzesinin yer aldığını kabul etti. Yetkililer, füzenin havada bir İran İHA’sını başarıyla imha ettiğini ve daha büyük kayıpları önlediğini savundu.
Ancak Reuters’ın ulaştığı ve ilk kez yayımlanan bağımsız analiz, patlamanın büyük ihtimalle havada infilak eden Patriot füzesinden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Açık kaynak görüntüleri ve ticari uydu verilerini inceleyen araştırmacılar, füzenin başkent Manama açıklarındaki Sitra Adası’nda bulunan Mahazza mahallesi üzerinde patladığını ve hasarın geniş bir alana yayılmasının bu ihtimali güçlendirdiğini belirtti.
Analize göre füzenin, ABD’ye ait olduğu değerlendirilen ve olay yerinin yaklaşık 7 kilometre güneybatısında konuşlu bir Patriot bataryasından ateşlenmiş olma ihtimali “orta-yüksek güven” düzeyinde. Uzmanlar, füzenin düşük irtifada ilerleyip ardından aşağı yönelerek kısa süre içinde patladığını gösteren video görüntülerini doğruladı.
Bahreyn yönetimi, patlamada oluşan hasarın ne Patriot füzesinin ne de İran İHA’sının doğrudan yere çarpmasından kaynaklandığını savundu. Ancak ne Bahreyn ne de ABD, olayda İran’a ait bir İHA bulunduğuna dair somut kanıt sundu.
Olay, pahalı ve gelişmiş hava savunma sistemlerinin daha düşük maliyetli insansız hava araçlarına karşı kullanılmasının risklerini de gündeme getirdi. Aynı gece Bahreyn’deki Sitra petrol rafinerisinin de hedef alınması ve kısa süre sonra mücbir sebep ilan edilmesi, ülkenin hava savunmasının tüm saldırıları engelleyemediğini gösterdi.
ABD’li bir yetkili, İran’ın füze ve İHA kapasitesinin “ezildiğini” savunurken, ABD ordusunun sivilleri hedef almadığını vurguladı. Pentagon ise Reuters’ın sorularını yanıtsız bıraktı. Bahreyn yönetimi de füzenin ABD mi yoksa kendi kuvvetleri tarafından mı ateşlendiğine ilişkin net bir açıklama yapmadı.
Araştırmacılar, mevcut bulguların füzenin havada infilak ettiğine işaret ettiğini, bunun da yerleşim alanlarında geniş çaplı hasara yol açtığını belirtti. Ancak füzenin teknik bir arıza sonucu mu yoksa hedefe yönelik bir müdahale sırasında mı patladığı kesin olarak tespit edilemedi.
Kaynak: Reuters
