Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından kurulan geçici yönetim döneminde Halk Meclisi ilk kez toplandı. 210 sandalyeli meclisin başkanlığına Abdülhamit Avvak seçilirken, toplantı ülkedeki siyasi geçiş sürecinin önemli adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Meclisin açılış oturumuna geçici Devlet Başkanı Ahmed Şara da katıldı. Şara, parlamentoyu “hakikat ve adalet için bir platform” olarak nitelendirerek Suriye’nin yeni bir dönem inşa etme sorumluluğuyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
70 milletvekilini Şara atadı
Geçici anayasal düzenlemeler kapsamında oluşturulan meclisin üyelerinin üçte ikisi geçen yıl bölgesel seçim kurulları tarafından belirlenirken, kalan 70 milletvekili Şara tarafından atandı. İlk oturumda yapılan başkanlık seçiminde Abdülhamit Avvak 99 oy alarak göreve geldi. Müeyyed Kabalavi 75, Muhammed Korej ise 31 oy aldı.
Meclisin yetkileri mevcut geçici anayasal bildiri kapsamında sınırlı tutuluyor. Parlamentonun hükümete güvenoyu verme yetkisi bulunmazken, yürütme gücü büyük ölçüde Şara’nın liderliğindeki geçici yönetimde toplanmış durumda. Yaklaşık 30 aylık görev süresi öngörülen meclisin öncelikli görevleri arasında yeni anayasayı hazırlayacak komitenin oluşturulması ve ülke bütçesinin onaylanması yer alıyor.
Parlamentoda 21 kadın milletvekili bulunurken, bunların 15’i Şara tarafından atanan isimlerden oluşuyor. Kürtler, Hristiyanlar ve Aleviler gibi azınlık grupların temsiline ilişkin resmi bir dağılım açıklanmazken, bu gruplardan en az 10 kişinin mecliste yer aldığı belirtiliyor. Süveyda bölgesine ayrılan üç sandalye ise güvenlik gerekçeleriyle henüz doldurulmadı.
Ne olmuştu?
Suriye’de 13 yılı aşkın süren iç savaş, Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te muhalif gruplar tarafından devrilmesiyle yeni bir döneme girdi. Esad’ın ülkeyi terk etmesinin ardından, Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) liderliğindeki muhalif güçlerin oluşturduğu yeni yönetim Şam’da kontrolü ele aldı.
Esad döneminin sona ermesi, Suriye’de siyasi geçiş sürecinin nasıl şekilleneceği konusunda uluslararası toplumun ve bölgesel aktörlerin dikkatini yeni yönetime çevirmesine neden oldu. Geçici yönetim, devlet kurumlarını yeniden yapılandırma, yeni anayasa hazırlama ve seçimlere geçiş için bir yol haritası oluşturma sözü verdi.
Ancak yeni yönetim, kapsayıcılık konusunda eleştirilerle karşı karşıya. Analistler, yürütme yetkisinin büyük ölçüde Ahmed Şara’nın elinde toplanmasının ve parlamentoda kadınlar ile dini ve etnik azınlıkların sınırlı temsil edilmesinin, geçiş sürecinin meşruiyeti açısından soru işaretleri yarattığını belirtiyor.
Suriye’nin farklı bölgelerinde güvenlik sorunları da devam ediyor. Özellikle güneydeki Süveyda vilayeti, 2025’te Dürziler ile Sünni Arap gruplar arasındaki çatışmalar nedeniyle yeniden gündeme geldi. Bölgedeki şiddet olaylarında yaklaşık 1700 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Ülkede 2011’de başlayan savaş boyunca yüz binlerce kişi yaşamını yitirirken, milyonlarca Suriyeli yerinden edildi. Esad sonrası dönemde kurulacak siyasi yapı, ülkenin yeniden inşası ve uluslararası tanınma süreci açısından belirleyici olacak.
Kaynak: Gazete Oksijen
