Doğu Akdeniz'de Fransa-GRKY-Yunanistan yakınlaşması: "Türkiye'ye uygulanan fren"

Yunanistan ve Fransa’nın Doğu Akdeniz’de savaş gemileri ve askeri unsurlarla gerçekleştirdiği ortak varlık, Avrupa savunma mimarisinde yeni bir aşamaya işaret ediyor. To Vima gazetesine göre Güney Kıbrıs toprakları ve çevresinde gerçekleşen konuşlanma, Avrupa Birliği’nin savunma alanında daha bağımsız hareket etmesi gerektiğine dair siyasi tartışmaları da güçlendirdi.

Bu bağlamda, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile birlikte Baf’taki “Andreas Papandreu” askeri üssünde bir araya geldi. Liderlerin ortak görüntüsü hem sembolik hem de stratejik açıdan önemli bir mesaj olarak değerlendirildi.

Atina ve Paris’in, Güney Kıbrıs'ın güvenliğinin sağlanmasında birlikte rol üstlendiği vurgulanırken, adanın aynı zamanda Avrupa Birliği’nin güneydoğu sınırı olduğu hatırlatıldı.

“Güney Kıbrıs’a saldırı Avrupa’ya saldırıdır”

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, “Birisi Güney Kıbrıs’a saldırdığında aslında Avrupa’ya saldırmış olur” ifadelerini kullandı.

Yunanistan Başbakanı Miçotakis ise Güney Kıbrıs halkına hitaben yaptığı konuşmada Atina’nın her koşulda adanın yanında olacağını belirtti.

Miçotakis, “Bugün Güney Kıbrıs’ın yanında sadece biz değiliz. Çünkü Yunanistan ve Avrupa, Güney Kıbrıs’a her zaman somut dayanışma gösterecektir” sözlerini kullandı.

Erdoğan-Miçotakis görüşmesi öncesi Atina: Türkiye ile tek bir sorunumuz var...

Doğu Akdeniz’de askeri hareketlilik

Yunanistan, bölgedeki askeri varlığını artırmak amacıyla Güney Kıbrıs’a iki fırkateyn ve dört F-16 savaş uçağı gönderdi. Önümüzdeki günlerde ise Fransa’nın nükleer uçak gemisi Charles de Gaulle’ün bir Fransız fırkateyni eşliğinde bölgeye ulaşması bekleniyor.

Macron’un uçak gemisini ziyaret ettiği ve ziyaret öncesinde Girit’teki Suda Hava Üssünde incelemelerde bulunduğu bildirildi.

Aynı dönemde İtalya, İspanya, Birleşik Krallık, Almanya ve Hollanda gibi Avrupa ülkelerinin de Kıbrıs açıklarında askeri unsurlar konuşlandırmaya hazırlandığı ifade ediliyor.

Türkiye ve bölgesel istikrarsızlığa karşı savunma hattı

Uzmanlara göre Avrupa ülkelerinin Doğu Akdeniz’de artan askeri koordinasyonu, bölgedeki jeopolitik dengelerin yeniden şekillendiği bir döneme denk geliyor.

Bu süreçte Yunanistan ve Fransa’nın öne çıkmasının iki temel nedeni bulunuyor. İlk olarak iki ülke arasında imzalanan karşılıklı savunma yardımı anlaşması, askeri iş birliğini daha kurumsal hale getirmiş durumda. İkinci olarak ise Fransız Rafale savaş uçakları ile Belharra sınıfı fırkateynlerin ortak operasyon kabiliyeti, iki ülke ordusunun birlikte hareket etmesini kolaylaştırıyor.

Erdoğan-Miçotakis görüşmesi Atina'da nasıl yankı buldu?

GKRY'nin yeni rolü: 3+1 formatı

GKRY aynı zamanda bölgesel güvenlik denkleminde giderek daha aktif bir rol üstleniyor. Lefkoşa yönetimi hem Yunanistan’la yakın ilişkilerini sürdürüyor hem de Fransa ile stratejik ortaklık geliştiriyor.

Bunun yanında GKRY Doğu Akdeniz’de oluşturulan “3+1” iş birliği formatında da yer alıyor. Bu yapı, Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail’in iş birliğini içerirken ABD de sürece destek veriyor.

GKRY lideri Christodoulides kısa süre önce yaptığı açıklamada ülkesinin NATO’ya katılmak istediğini ancak Türkiye’nin tutumu nedeniyle bunun mümkün olmadığını belirtmişti. Lefkoşa’nın bu nedenle askeri ve operasyonel kapasitesini NATO standartlarına yaklaştırmaya çalıştığı ifade ediliyor.

Avrupa’ya daha aktif rol çağrısı

Cumhurbaşkanı Christodoulides, Avrupa ülkelerinin bölgedeki katkısını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Yunanistan, Fransa, İspanya ve İtalya Avrupa dayanışmasının ne anlama geldiğini somut biçimde gösteriyor. Avrupa Birliği’nin bölgede daha aktif, daha stratejik ve daha koordineli hareket etmesi gerekiyor.”

Macron da benzer şekilde Avrupa’nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Fransız lider, “Kendini savunabilen bir Avrupa hayati öneme sahip. Avrupa savunması artık yalnızca bir fikir değil, somut bir gerçekliğe dönüşüyor” dedi.

Fransa lideri Macron Davos’ta neden güneş gözlüğü taktı?

Ankara’nın dikkatini çeken gelişme

Yunanistan, Fransa ve Kıbrıs arasındaki askeri koordinasyonun Türkiye tarafından yakından izlendiği belirtiliyor. Nitekim söz konusu görüşmeler sürerken Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs’taki askeri varlığına altı F-16 savaş uçağı daha konuşlandırdığı bildirildi.

Doğu Akdeniz’de Suriye, Lübnan, İsrail, Gazze ve Kızıldeniz hattındaki gelişmeler de bölgedeki güvenlik denklemine yeni boyutlar ekliyor.

Avrupa donanması ve ASPIDES operasyonu

Önümüzdeki haftalarda dikkatler Kıbrıs açıklarında konuşlanması planlanan Avrupa deniz gücüne çevrilecek. Bu gücün hem füze tehditlerine karşı savunma sağlama hem de ticari gemilerin güvenliğini koruma görevini üstlenebileceği belirtiliyor.

Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Avrupa ülkelerine ASPIDES operasyonuna daha fazla katkı yapmaları çağrısında bulundu.

Macron ise ticari gemileri ve petrol tankerlerini korumaya yönelik yeni bir deniz eskort misyonu kurulabileceğini açıkladı.

Netanyahu 'Yeni eksen' planını açıkladı: Akdeniz ve Asya'yı birleştiren ittifak hayali

Almanya ve NATO'dan gelen Türkiye baskısı | To Vima: Atina, Ankara'nın 'SAFE' tuzağına düştü