ABD Başkanı Donald Trump, Axios’a verdiği röportajda, İran’la devam eden savaşı sona erdirmek amacıyla geniş çaplı saldırıları yeniden başlatıp başlatmama konusunda kritik bir yol ayrımına geldiğini açıkladı.
Önünde hayati bir tercih olduğunu belirten Trump, "Önümde çok büyük bir karar var. İçeri girip onları İran rejimini tamamen yok etmek mi istiyorum, yoksa istemiyor duyum mu? Bu devasa bir karar. Benimle her an her şey olabilir" ifadelerini kullandı.
Trump daha önce de benzer tehditlerde bulunmuş olsa da açıklamaları, New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında Altı Körfez ülkesinin liderleriyle salı günü gerçekleştirmeyi planladığı zirve öncesine denk geliyor.
BM gündeminde diplomasinin yeniden mi zorlanacağı yoksa askeri müdahalenin mi şiddetlendirileceği de dahil olmak üzere, savaşın bir sonraki aşamasını şekillendirebilir.
Trump, geniş çaplı çatışma operasyonlarını yeniden başlatmak istemesi halinde bölgedeki müttefiklerinin desteğini almak zorunda.
Son günlerde savaşın yakında sona ereceğini defalarca yineleyen ABD’li liderin aksine, bazı ABD’li yetkililer çatışmanın sürdürülemez bir "ne savaş ne barış" çıkmazına saplandığı uyarısında bulunıyor. Yetkililer, o zamana kadar bir anlaşmaya varılamaması halinde Trump’ın ara seçimlerin ardından geniş kapsamlı askeri operasyonlara geri dönebileceğine inanıyor.
Trump ne diyor?
Trump röportajda, BM’deki zirveyi, savaşın sonraki adımları konusunda bölgesel müttefikleri doğrudan dinlemek için kullanmak istediğini açıkça belirtti.
"Hangi noktada olduklarını ve nasıl gittiklerini öğrenmek istiyorum. Onları son derece koruduk," diyen Trump; Suudi Arabistan, BAE, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman’ın katılacağı zirveye dikkat çekti.
Trump, nihai kararını ara seçimlerden önce mi yoksa sonra mı vereceğini açıklamaktan kaçındı.
Gelişmelerin perde arkasında neler yaşanıyor?
Ağustos ayının başlarında Trump; Suudi Arabistan ve Katar’ın, İran’ın misilleme olarak Suudi petrol ve gaz tesislerini bombalayabileceği yönündeki endişelerini dile getirmesinin ardından geniş çaplı askeri operasyonları askıya almıştı.
O tarihten bu yana Trump daha düşük profilli bir yaklaşım benimsedi. İran’la müzakereleri dondurdu, yeni bir ekonomik yaptırım kampanyası başlattı, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürdü ve ABD ordusunu Hürmüz Boğazı’nı yeniden trafiğe açarak küresel enerji piyasasına petrol akışını artırmaya odakladı.
ABD ordusu, boğazdan geçen petrol ve gaz tankerlerinin geçişini önemli ölçüde artırdı.
Deniz trafiği halen savaş öncesi seviyelerin altında seyrediyor ve petrol fiyatları yüksek kalmaya devam ediyor.
Saha ve ordudaki son durum
ABD’li yetkililerin aktardığına göre Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, olası bir tam ölçekli savaşa hazır olunması adına ordunun Orta Doğu’daki kuvvet seviyesini yıl sonuna kadar koruması talimatını verdi.
Yetkililer, ABD ordusunun mevcut bekleme pozisyonunda daha fazla kalamayacağını, bu nedenle Trump’ın gidişata ilişkin kararını kısa süre içinde vermesi gerektiğini belirtiyor. Üst düzey bir yetkili, "Bir noktada nihai hedefin ne olduğuna karar vermeniz gerekir" değerlendirmesinde bulundu.
Axios’a konuşan Trump, deniz ablukasının İran’ın petrol ihraç etmesini engellemesinden son derece memnun olduğunu vurgulayarak, "Başladığımızdan beri İran’a tek bir gemi bile gitmedi. Denediler ve hepsini havaya uçurduk" dedi.
ABD Başkanı ayrıca İran’ın ABD ile doğrudan temas halinde olduğunu ve İranlıların halen bir anlaşmaya varmak istediğini iddia etti.
Beyaz Saray bir yandan da İran savaşının sona ermesinin ardından ve Trump’ın görev süresinin son iki yılında izlenecek ABD yaklaşımına yön vermesi amacıyla savaş sonrası bir strateji üzerinde çalışıyor. Plan; İran’ı çevrelemeye yönelik bölgesel bir çabayı ve İsrail ile komşuları arasındaki normalleşme süreçlerini genişletmeyi öngörüyor.
Netanyahu'ya randevu verilmemişti
Gelecek hafta New York’ta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşüp görüşmeyeceği sorulan Trump, "Görüşebilirim" yanıtını verdi.
Trump ve Netanyahu arasında şimdilik herhangi bir randevu bulunmuyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
