ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ticari gemilerin güvenli şekilde bölgeden çıkarılmasını amaçlayan “Özgürlük Projesi”nin kısa süreliğine durdurulduğunu açıkladı. Trump, kararın İran ile yürütülen görüşmelerde “önemli ilerleme” sağlanması nedeniyle alındığını belirtti.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran’la “tam ve nihai bir anlaşma” konusunda ciddi mesafe kaydedildiğini ifade ederek, projenin anlaşmanın sonuçlanıp sonuçlanamayacağını görmek amacıyla geçici olarak askıya alındığını duyurdu.
ABD Başkanı paylaşımında, “Anlaşmanın nihai hale getirilip imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi kısa bir süreliğine durdurulacak” ifadelerini kullandı.
Operasyon bir gün önce başlamıştı
Trump yönetimi, 4 Mayıs’ta başlatılan operasyon kapsamında Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ticari gemilere askeri refakat sağlanacağını açıklamıştı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), operasyon için güdümlü füze destroyerleri, 100’den fazla hava ve deniz platformu ile yaklaşık 15 bin askerin görevlendirildiğini duyurmuştu.
Washington yönetimi, İran’ın fiili ablukası nedeniyle Körfez’de 87 ülkeden yaklaşık 23 bin sivil denizcinin mahsur kaldığını savunuyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Beyaz Saray’daki açıklamasında operasyonun amacının “kaderine terk edilen denizcileri kurtarmak” olduğunu söylemişti. Rubio, Hürmüz’deki ablukanın yalnızca ticareti değil, sivillerin hayatını da tehdit ettiğini ifade etmişti.
Ateşkes kırılganlığını koruyor
Trump’ın geri adımı, ABD ile İran arasındaki kırılgan ateşkes sürecinin devam ettiği bir dönemde geldi. İran ile diplomatik temasların olumlu ilerlediğine işaret eden açıklama, piyasalarda da iyimserlik yarattı.
Öte yandan bölgede tansiyonun tamamen düşmediği belirtiliyor. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’dan fırlatıldığı öne sürülen balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradığını açıkladı. ABD’li yetkililer ayrıca İran Devrim Muhafızları’nın koruma altındaki gemilere yönelik saldırılar düzenlediğini savundu.
Hürmüz Boğazı’nda faaliyet gösteren Güney Kore işletmesindeki bir gemide çıkan yangının ardından Trump, İran’ı doğrudan suçlamıştı.
İran basınından “başarısızlık” yorumu
İran basınında ise Trump’ın projeyi askıya alma kararı “geri adım” ve “başarısızlık” olarak yorumlandı. Tahran yönetimi, ABD’nin askeri baskı girişimlerinin sonuç vermediğini savunurken, diplomatik sürecin devam edeceği mesajı verdi.
Kaynak: Gazete Oksijen