ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), diplomasi masasında ilerleme sağlanamaması halinde İran'a yönelik kara kuvvetlerinin kullanımı ve devasa bir bombardıman kampanyasını içerebilecek bir "son darbe" (final blow) için askeri seçenekler geliştiriyor. İki ABD'li yetkili ve konuya hakim iki farklı kaynağın doğruladığı bilgilere göre, bölgede tansiyon her an kontrolden çıkabilir.
Axios'un haberine göre diplomatik görüşmelerde ilerleme olmazsa ve özellikle küresel ticaretin şahdamarı olan Hürmüz Boğazı kapalı kalmaya devam ederse, dramatik bir askeri tırmanış ihtimali artacak. Bazı ABD'li yetkililer, çatışmayı sonlandıracak ezici bir güç gösterisinin barış görüşmelerinde daha fazla koz yaratacağını ya da ABD Başkanı Donald Trump'a "zafer ilan etme" fırsatı sunacağını düşünüyor.
Uzmanlar, masadaki senaryoların savaşı bitirmek yerine daha da uzatma ve şiddetlendirme riski taşıdığı konusunda hemfikir.
Pentagon masasında 4 işgal planı
Axios'a konuşan iç yazışmalara hakim kaynaklara göre, Trump'ın önüne sunulan dört ana askeri seçenek bulunuyor:
İran'ın ana petrol ihracat merkezi olan Hark Adası'nı işgal etmek veya abluka altına almak.
- İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki kontrolünü pekiştiren Larak Adası'nı işgal etmek.
- Bu stratejik karakol; İran sığınaklarına, kargo gemilerini havaya uçurabilecek saldırı araçlarına ve boğazdaki hareketleri izleyen radarlara ev sahipliği yapıyor.
- Boğazın batı girişine yakın olan, İran'ın kontrol ettiği ancak Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) de hak iddia ettiği stratejik Ebu Musa Adası ile birlikte iki küçük adayı ele geçirmek.
- Hürmüz Boğazı'nın doğu yakasında İran petrolü ihraç eden gemileri engellemek veya bunlara el koymak.
Nükleer tesislere derin operasyon riski
Sızan bilgilere göre ABD ordusu, nükleer tesislerin derinliklerine gömülü yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek ve güvence altına almak için İran'ın iç kesimlerine yönelik riskli kara operasyonları planları da hazırladı.
ABD'nin böylesine karmaşık bir operasyon yerine, İran'ın bu materyale erişimini sonsuza dek engellemek amacıyla tesislere yönelik geniş çaplı hava saldırıları düzenleyebileceği de konuşuluyor.
Trump henüz bu senaryolardan herhangi birini hayata geçirme konusunda kesin bir karar vermiş değil. Beyaz Saray yetkilileri olası kara operasyonlarını şimdilik "varsayımsal" olarak nitelendiriyor.
Kaynaklar, müzakerelerden sonuç çıkmazsa Trump’ın elektrik santrallerini ve enerji tesislerini bombalama tehdidini derhal devreye sokmaya hazır olduğunu vurguluyor.
Beyaz Saray: Trump cehennemi yaşatmaya hazır
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt Çarşamba günü yaptığı açıklamada İran'ı sert bir dille uyardı:
"Başkan blöf yapmıyor ve cehennemi yaşatmaya hazır. İran bir kez daha yanlış hesap yapmamalı... Bu noktadan sonra yaşanacak her türlü şiddetin sorumlusu, anlaşmaya yanaşmayan İran rejimi olacaktır."
Bu tehditlerin gölgesinde Orta Doğu'ya devasa bir askeri yığınak yapılıyor. Önümüzdeki günlerde bölgeye birkaç savaş uçağı filosu ve binlerce askerden oluşan yeni takviye birlikler ulaşacak. ABD ordusunun efsanevi 82. Hava İndirme Tümeni'nin komuta unsuruna, birkaç bin askerden oluşan bir piyade tugayıyla birlikte Orta Doğu'ya konuşlanma emri verildi.
İran'dan BAE'ye tehdit
İranlı yetkililer ise Trump'ın müzakere baskısını ani saldırılar düzenlemek için bir "aldatmaca" olarak gördüklerini belirtiyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf Çarşamba günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD'nin Ebu Musa adasını işgal etme planına üstü kapalı şekilde BAE'nin destek verdiğini ima etti:
"Düşmanın tüm hareketleri silahlı kuvvetlerimizin gözetimi altındadır. Herhangi bir eyleme girişirlerse, o bölge ülkesinin tüm hayati altyapısı acımasız saldırılarla, hiçbir sınırlama olmaksızın hedef alınacaktır."
Türkiye, Mısır ve Pakistan devrede
Tüm bu savaş tamtamlarına rağmen diplomasi kapısı tamamen kapanmış değil. Müzakere çabalarında yer alan bir kaynak; Pakistan, Mısır ve Türkiye'nin taraflar arasında bir toplantı organize etmek için yoğun çaba sarf ettiğini aktardı.
Kaynağa göre İran, ABD'nin ilk talep listesini reddetse de müzakere masasını devirmedi:
"Asıl sorun güvensizlik. Devrim Muhafızları komutanları bu sürece çok şüpheyle yaklaşıyor. Yine de arabulucular henüz pes etmiş değil."
Kaynak: Gazete Oksijen
