Kızıldeniz'de Yemen'in önemli bir bölümünü kontrol eden Husiler'le Suudi Arabistan arasındaki çatışmalar artarken, Riyad'la ortak savunma anlaşmasına imza atan Türkiye ve Pakistan'ın genelkurmay başkanları bugün 'acil toplantıya' çağrıldı.
Suudi Arabistan'tan yapılan çağrının ardından Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu'nun gün içerisinde bölgeye gideceği belirtildi. Al Jazeera'ye göre, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir'in de kısa süre içinde Riyad'da olması bekleniyor.
Üç ülke arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma anlaşması müttefiklerden birine yapılan saldırının hepsine yapılmış varsayılmasını öngörüyor.
Son haftalarda Husiler, Suudi Arabistan kentlerindeki hedeflere füze ve drone saldırıları gerçekleştirmiş, bunun yanı sıra kara operasyonuyla Yemen'in Kızıldeniz kıyılarının tamamını ele geçirmişti. Bu durum İran destekli grubun, küresel petrol rotalarından biri olan Babülmendep Boğazı'ndaki etkisini artırması anlamına geliyor.
Üç ülke üç farklı reaksiyon
Üç ülkenin genelkurmay başkanları arasındaki toplantı ilk olarak dün New York'ta üç ülkenin dışişleri bakanları arasında yapılan görüşmede gündeme geldi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'na göre taraflar acil toplantıyla ilgili düzenlemeleri tartıştı. Riyad'ın açıklamasında Mekke'yi ve sivil tesisleri hedef alan saldırılara dikkat çekildi ve Suudi Arabistan'ın BM Anlaşması'nın 51. madddesinden doğan kendini koruma hakkı vurgulandı.
Pakistan'ın açıklamasının tonuysa biraz daha temkinliydi.
New York'taki toplantıyla ilgili bir paylaşım yapan Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar, "Ortak Mekke Savunma Anlaşması (MJDA) çerçevesinde, anlaşma kapsamında öngörülen kurumsal yapıların oluşturulmasına yönelik ilerlemeyi gözden geçirdik ve bölgesel ile uluslararası güvenlik meseleleri hakkında görüş alışverişinde bulunduk" ifadeleriyle yetindi.
Ankara'nın tonu da ölçülüydü ve New York'taki toplantıda bazı paktın kurumsallaşması adına teknik detayların görüşüldüğü aktarıldı. Dışişleri Bakanı Fidan birkaç gün önce katıldığı NTV yayınında da Suudi Arabistan ordusunun bazı teknik alanlarda desteğe ihtiyaç duyabileceğini ve bunun karşılanacağını söylemişti.
Ne İslamabad'ın ne de Ankara'nın açıklamalarında Husiler'in Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarından bahsedilmedi.
Ancak New York'taki toplantıdan iki gün önce Pakistan yönetimi, emekli Korgeneral Nauman Mahmood'un paktın ilk genel sekreteri olarak Riyad'daki komuta merkezine gönderildiğini duyurmuştu.
Mahmood'un atanmasını Al Jazeera'ye değerlendiren İslamabad Siyasi Çalışmalar Enstitüsü'nden Tughral Yamin, "Önündeki görev, durumu hızla değerlendirmek ve uygulanabilir bazı gerçekçi çözümler ortaya koymak olacak” ifadelerini kullandı.
-
Kim bu Husiler?
Financial Times’ın Orta Doğu editörü Andrew England, bir zamanlar “terlikle savaşıyorlar” diye alay edilen bu grubun hikayesini, ne istediğini ve gizemli liderini yazdı. Aşağıdaki bağlantıdan okuyabilirsiniz.
-
Savaş neden yeniden başladı?
Dört yıllık görece barış döneminin ardından Yemen yeniden tam kapsamlı bir savaşa sürüklendi. Peki bu nasıl oldu? İran ve Husiler ne istiyor, Suudi Arabistan bundan sonra ne yapacak? New York Times'ın tüm bu sorulara yanıt aradığı makalesini aşağıdaki bağlantıdan okuyabilirsiniz.
Husiler'den 'demir yumruk' tehdidi
Üçlü ittifakta bu tartışmalar yaşanırken, Husiler'den de konuyla ilgili açıklama geldi.
İran destekli grubun siyasi büro üyesi Muhammed el-Bukhaiti, bir Irak televizyonuna yaptığı açıklamada Türkiye ve Pakistan'ın savaşa girmeleri durumunda 'demir yumrukla' tanışacaklarını söyledi.
Mekke Anlaşması Türkiye'de yürürlükte değil
Bölgeyi yakında takip eden uzmanlar Suudi kamuoyunda artan Husi tehdidine ilişkin farkındalığın arttığına dikkat çekiliyor. Öyle ki geçen günlerde nadir açıklamalarından birini yayınlayan Kral Selman, Husiler'in Mekke dahil İslam'ın kutsal alanlarını hedef aldığına dikkat çekmişti.
Ancak Ankara açısından TBMM'nin kapalı olması bir problem. Anayasaya göre uluslararası anlaşmalar sadece meclis tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girebiliyor.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da bugün yaptığı açıklamada bu duruma dikkat çekti ve anlaşmanın henüz TBMM'ye gönderilmediğini söyledi. Kurtulmuş, meclisin açıldığı 1 Ekim'de anlaşmanın resmen gündeme gelmesini beklediğini söyledi.
Suudi Arabistan kara gücüne ihtiyaç duyuyor
Suudi Arabistan geniş ekonomik seçeneklere ve son teknoloji silahlara sahip bir ülke. Üstelik Fransa ve İngiltere de bu hafta ülkeye savunma desteği vereceğini açıkladı.
İngiltere, savunma görevlerine katılan uçakların yakıt ikmalini üstlenirken, Fransa ise Hürmüz Boğazı'nı baypas eden Kızıldeniz'deki Yanbu petrol terminalini korumak için askeri birlikler göndereceğini açıkladı.
Ancak Riyad için problem daha çok kara savaşında ve hava savunmasında. ABD'nin büyük ölçüde desteğini çekmesinin ardından Riyad bu operasyonları kendi yürütmek zorunda ve özellikle hava savunması konusundaki askeri kabiliyetleri bu süreçte zorlanıyor.
