Ukrayna, Rusya'nın yoğunlaşan balistik füze saldırılarına karşı Avrupa ile ortak geliştirilen "Freyja" kod adlı yeni hava savunma sisteminin ilk prototipini 2027 yılının ilk yarısına kadar hazır hale getirmeyi hedefliyor.
Reuters'a konuşan Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkan Yardımcısı Davyd Aloian, projenin araştırma ve geliştirme maliyetlerini belirlemek üzere oluşturulan uluslararası yönlendirme komitesinin ilk toplantısını kısa süre içinde gerçekleştireceğini söyledi.
Aloian, "Oldukça sıkışık bir takvimle çalışıyoruz. Bu nedenle hedefimiz gelecek yılın ilk yarısında minimum uygulanabilir ürünü (MVP) ortaya çıkarmak. Bu prototip, sistemin ilk pratik sonuçlarını gösterebilecek kapasitede olacak" dedi.
Patriot bağımlılığını azaltmayı hedefliyor
Ukrayna, Rusya'nın hipersonik hızlara ulaşabilen balistik füzelerini güvenilir şekilde vurabilen tek sistem olan ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerine büyük ölçüde bağımlı durumda. Ancak Patriot sevkiyatları, siyasi belirsizlikler, sınırlı stoklar ve uzun üretim süreleri nedeniyle aksıyor.
Temmuz ayında Rusya'nın özellikle Kiev ve Odessa'ya yönelik balistik füze saldırılarını artırdığına dikkat çekilen haberde, Ukrayna'nın yeterli sayıda önleyici füzeye sahip olmadığı için çok sayıda saldırıyı engelleyemediği belirtildi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, bu ay yaptığı açıklamada Freyja projesi kapsamında kullanılacak önleyici füze ile fırlatma sisteminin geliştirilmesinde yalnızca test aşamasının kaldığını söylemiş ve sistemin bir yıl içinde hizmete girmesini umduğunu ifade etmişti.
Avrupa'dan radar ve sensör desteği bekleniyor
Kiev yönetimi, projeye fırlatma sistemi ve önleyici füze sağlayacağını belirtirken, Avrupalı ortaklardan ise gelişmiş radarlar, sensörler ile füze güdüm ve kontrol elektroniği alanlarında teknoloji desteği bekliyor.
Projeye şu ana kadar Fransız-İtalyan ortaklığı Eurosam, İtalyan savunma şirketi Leonardo, Fransız Thales ve İsveçli Saab gibi Avrupa'nın önde gelen savunma şirketleri katıldı.
Ukraynalı füze ve insansız hava aracı üreticisi Fire Point'in ise projenin ana sanayi ortağı olacağı açıklandı. Şirket, geçen ay Alman savunma firması Hensoldt ile projeye radar sağlayacak bir anlaşma imzalamıştı.
"Açık mimari" sistemi kurulacak
Freyja projesi, Avrupa ülkelerinin de büyük ölçüde bağımlı olduğu Patriot sistemine daha düşük maliyetli bir alternatif geliştirmeyi amaçlıyor.
Mevcut Fransız-İtalyan ortak üretimi SAMP/T ile Alman IRIS-T hava savunma sistemleri balistik füzelere karşı yeterli etkinliğini henüz kanıtlayabilmiş değil.
Zelenski, Freyja girişimini "Lego" parçalarına benzeterek farklı ülkelerin geliştirdiği teknolojilerin tek bir sistem altında bir araya getirileceğini söyledi.
Davyd Aloian da sistemin "açık mimari" anlayışıyla tasarlanacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Sistemin temel mantığı açık mimari üzerine kurulu. Danimarka kendi üretimi Weibel radarını kullanmak isterse bu mümkün olacak. İsveç Saab'ın sistemlerini tercih ederse buna da engel olmayacak."
Finansman için özel fon gündemde
Projeye sürdürülebilir finansman sağlamak amacıyla özel bir fon ya da benzeri bir yapı kurulmasının değerlendirildiğini belirten Aloian, savunma şirketlerinin hükümetlerle birlikte doğrudan projeye dahil edilmesinin bürokratik süreçleri de hızlandıracağını söyledi.
"Bu koalisyonun siyasi olmaktan çok pratik bir girişim olması gerekiyor" diyen Aloian, Freyja'nın Avrupa'nın ortak hava savunma kapasitesini güçlendirmeyi hedeflediğini ifade etti.
Kaynak: Gazete Oksijen
