Rusya’ya karşı savaşın maliyetini karşılamakta zorlanan Ukrayna, yıllardır yeraltında faaliyet gösteren porno sektörünü yasallaştırarak vergi geliri elde etmeyi tartışıyor. Parlamentoda ilk turu temmuz ayında geçen yasa tasarısının kabul edilmesi halinde, ülkede porno üretimi, dağıtımı ve bulundurulmasına yönelik cezai yaptırımlar kaldırılabilecek. Tasarıyı hazırlayan milletvekilleri, sektörün vergilendirilmesinden yılda 25 milyon dolara kadar gelir elde edilebileceğini hesaplıyor.
Wall Street Journal'ın aktardığına göre Ukrayna’da pornografi üretmek, dağıtmak veya bulundurmak hâlâ suç. Bu faaliyetlere yedi yıla kadar hapis cezası veriliyor. Ancak internet üzerinden içerik üretiminin hızla büyümesi, mevcut yasağın sektörü ortadan kaldırmasına yetmedi. Aksine, sektör büyük ölçüde kayıt dışı biçimde büyürken polis ve diğer kamu görevlilerinin de bu sistemden rüşvet yoluyla gelir sağladığı iddiaları gündeme geldi.
Parlamentodaki muhalefet milletvekili ve Meclis Maliye Komitesi Başkanı Yaroslav Zhelezniak, yasallaştırma girişiminin başını çeken isimlerden biri. Zhelezniak'a göre mevcut sistemde porno içerik üreticileri iki seçenek arasında bırakılıyor: Ya gelirlerini beyan etmeyerek vergi kaçırma suçuyla karşı karşıya kalıyor ya da vergi ödeyerek zaten suç sayılan bir faaliyette bulunduklarını kabul ediyorlar.
Zhelezniak, sektörün yasallaştırılması halinde yılda 25 milyon dolara kadar vergi geliri elde edilebileceğini savunuyor. Bu rakam, Ukrayna'nın savaş nedeniyle ihtiyaç duyduğu savunma bütçesi yanında küçük kalsa da yaklaşık 30 bin insansız hava aracının maliyetine denk geliyor.
7 bin 900 Ukraynalı OnlyFans'tan 131 milyon dolar kazandı
Sorunun boyutu, Ukrayna vergi makamlarının OnlyFans'ın İngiltere merkezli ana şirketi Fenix International'dan aldığı verilerle daha görünür hale geldi.
Vergi makamlarının elde ettiği verilere göre 2023 yılında 7 bin 900 Ukraynalı OnlyFans üzerinden toplam 131 milyon dolardan fazla gelir elde etti. Bazı içerik üreticilerinin aylık kazancı 20 bin doların üzerine çıkıyordu.
Bunun üzerine vergi makamları içerik üreticilerine ulaşmaya ve gelirlerini beyan etmelerini istemeye başladı. Ancak vergisini ödeyenler açısından yeni bir sorun ortaya çıktı: Gelirin beyan edilmesi, pornografik içerik üretiminden elde edildiğinin de devlet kayıtlarına girmesi anlamına geliyordu.
OnlyFans modelleriyle çalışan vergi avukatı Lesia Mykhalenko, mevcut sistemi “mağduru olmayan bir suç” nedeniyle hukuk sisteminin gereksiz yere meşgul edilmesi olarak nitelendiriyor. Mykhalenko'ya göre savaşın sürdüğü bir ülkede savcı ve polis kaynaklarının bu tür davalar yerine güvenlik sorunlarına yönlendirilmesi gerekiyor.
Vergi ödeyenler de soruşturmayla karşılaştı
Sektörün kayıt altına alınması yönündeki baskının en dikkat çekici örneklerinden biri, OnlyFans üzerinden yaklaşık bir milyon takipçiye ulaşan Svitlana Dvornikova'nın yaşadıkları oldu.
Cephe hattına yakın bir bölgede yaşayan Dvornikova, Ukrayna'da içerik üretmesi halinde hapis cezasıyla karşılaşabileceği için zaman zaman Fransa veya İspanya'daki kiralık villalara giderek yayın yapıyor. Makyaj, peruk ve takma isim kullanarak gerçekleştirdiği yayınlardan elde ettiği gelir nedeniyle vergi ödemeye başlayan Dvornikova, buna rağmen pornografi yasası kapsamında soruşturmayla karşı karşıya kaldı.
Geçen yıl ilkbaharda polis Dvornikova'nın evine baskın düzenledi. Bilgisayar ve çeşitli depolama cihazlarına el konulurken, yaklaşık 200 bin dolar nakit paraya da el konuldu. Dvornikova, bu paranın önemli bölümünü vergi ödemek için ayırdığını söyledi.
Daha da dikkat çekici olan ise Dvornikova'nın polislerin kendisine rüşvet teklif ettiğini öne sürmesi. İddiasına göre görevliler, paranın yarısını kendilerine vermesi halinde geri kalanını alabileceğini söyledi. Dvornikova teklifi reddetti.
Dosyası henüz mahkemeye taşınmadı. Parlamentonun yasallaştırma tasarısını görüşmesi sürecinde soruşturmanın askıya alındığı, el konulan paranın ise kendisine iade edildiği belirtildi.
Savaş sektörün sınırlarını da değiştirdi
Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin ardından sektör üzerindeki baskı farklı bir boyut kazandı. Bir yandan devlet artan savaş harcamalarını karşılamak için yeni vergi kaynakları ararken diğer yandan pornografi üretimi hâlâ ceza hukuku kapsamında tutuldu.
Bu durum, içerik üreticilerinin bir bölümünü Ukrayna dışına çıkmaya itti. Yüzlerce OnlyFans modeli Gürcistan gibi ülkelere taşındı. Böylece Ukraynalıların ürettiği içeriklerden elde edilen gelirlerin vergileri de Ukrayna yerine başka ülkelerin kasasına girmeye başladı.
Ukrayna'da kalanlar ise sektörün hukuki boşluklarından yararlanarak faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor.
Lviv yakınlarında faaliyet gösteren Beezone adlı şirket bunun örneklerinden biri. Resmî olarak bir danışmanlık şirketi olarak tanımlanan Beezone'un ofisinde aslında onlarca modelin yayın yaptığı webcam stüdyoları bulunuyor. Modellerin büyük bölümünün müşterileri ABD'de.
Şirketin yöneticisi Iryna Mosiychuk, modellerin ayda 2 bin ila 7 bin dolar arasında kazandığını, kendisinin de vergilerinin ödenmesine yardımcı olduğunu söylüyor. Şirket, modellerle yaptıkları sözleşmelerde kameralar karşısında çıplak olmamalarını şart koşuyor. Ancak Mosiychuk, bunun her zaman kontrol edilemediğini de kabul ediyor.
Rus hava saldırıları da sektörün gündelik gerçekliğinin bir parçası. Modeller yayın sırasında Rus hava saldırısı uyarılarını takip ediyor; siren çaldığında yayını kesip sığınağa gitmek zorunda kalıyor.
Mosiychuk, aylık yaklaşık 5 bin dolar vergi ödediğini, sektörün tamamen yasal hale gelmesi ve büyümesine izin verilmesi durumunda bu miktarın 20 katına çıkabileceğini savunuyor.
Zelenski'ye verilen dilekçe tartışmayı hızlandırdı
Yasallaştırma tartışmasının önemli dönüm noktalarından biri de Dvornikova'nın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'ye verdiği dilekçe oldu.
Haziran 2025'te yayımlanan dilekçede Dvornikova kendisini “sorumlu bir vergi mükellefi” olarak tanımlayarak devletin kendisini suçlu olarak görmek yerine ödediği vergileri dikkate alması gerektiğini savundu. Dvornikova, bugüne kadar yaklaşık 40 milyon grivna, yani yaklaşık 900 bin dolar vergi ödediğini belirtti.
Dilekçe bir hafta içinde gerekli 25 bin imzayı topladı. Bunun üzerine Zelenski, Parlamentonun pornografiyi yasallaştırmaya yönelik düzenlemeyi değerlendireceğini açıkladı.
Şimdi gözler Parlamentonun ikinci tur görüşmesine çevrilmiş durumda.
Kaynak: Gazete Oksijen
