SpaceX'in sahibi Elon Musk, Ukrayna ordusunun kullandığı Starlink uydu internet sistemine getirilen hız kısıtlamalarının arkasında ABD yönetiminin olabileceğini belirtti. Musk, sistemin askeri versiyonu Starshield'in ABD hükümetinin kontrolünde olduğunu ve kullanımına ilişkin sınırlamaların ABD ordusu tarafından belirlendiğini açıkladı.
Ukrayna, salı gecesi Starlink sistemine getirilen beklenmedik hız sınırlarının insansız hava araçlarıyla (İHA) yürütülen askeri operasyonları aksattığını duyurmuştu. Kiev yönetimi, kısıtlamaların Washington ile son dönemde yaşanan siyasi gerilimlerle bağlantılı olabileceğini savundu.
Ukrayna'nın Rus hedeflerine yönelik İHA operasyonlarında ve hava savunmasında önemli rol oynayan Starlink sisteminde, hareket halindeki terminaller için hız sınırı saatte 160 kilometreye düşürüldü. Bu sınırı aşan araçlar uydu internet bağlantısını kaybetmeye başladı.
Musk: Son karar ABD Başkanı'na ait
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, İngiliz basınına yaptığı açıklamada, yaşanan kesintilerin teknik bir sorundan kaynaklanmasını umduğunu belirterek, "Umarım bu bir hatadır, belki de büyük bir teknik sorundur. Bilmiyorum ama sistemin yeniden açılmasını istiyoruz" dedi.
Ukrayna'nın eski Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov ise çarşamba akşamı bağlantının kısmen yeniden sağlandığını açıkladı.
Fedorov, X hesabından yaptığı paylaşımda, Starshield'e uygulanan hız sınırının tamamen kaldırılmasının Ukrayna'nın savunması açısından kritik önem taşıdığını belirtti. Musk'a teşekkür eden Fedorov, desteğinin devam etmesini istedi.
Yaklaşık bir saat sonra Fedorov'un paylaşımına yanıt veren Musk, Starshield sisteminin ABD hükümetine ait olduğunu ve Washington tarafından kontrol edildiğini vurguladı.
Musk, "Starshield sistemleri ABD hükümetine aittir ve onun kontrolündedir. Hız veya kullanımla ilgili her türlü kısıtlama ABD ordusu ve nihayetinde ABD Başkanı tarafından belirlenir" ifadelerini kullandı.
Starlink'in ise sivil veya savunma amaçlı faaliyetler için tasarlandığını belirten Musk, ticari bir şirketin saldırı amaçlı askeri operasyonlara destek vermesinin uygun olmayacağını savundu.
Her iki sistem de SpaceX tarafından geliştiriliyor. Starlink, alçak Dünya yörüngesindeki uydular aracılığıyla internet erişimi sağlarken Starshield, hükümetlerin ve orduların kullanımına yönelik tasarlandı.
ABD yönetimi, Musk'ın açıklamalarına ilişkin henüz resmi bir değerlendirme yapmadı.
Zelenski'nin danışmanı: Tesadüf değil
Zelenski'nin askeri teknoloji danışmanı Serhiy Beskrestnov, çarşamba günü Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, kısıtlamaların zamanlamasına dikkat çekti.
Beskrestnov, "Bu adımın tesadüf olamayacağı ve mevcut siyasi durumla bağlantılı olduğu açık" ifadelerini kullandı.
Kısıtlamalar, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlediği bir dönemde uygulamaya konuldu.
Ukraynalı yetkililere göre Rusya'nın salı gecesi başkent Kiev'e ve çeşitli bölgelere düzenlediği saldırılarda çok sayıda kişi hayatını kaybetti. İletişim ve enerji altyapısının da hedef alındığı saldırılar nedeniyle ülke genelinde en az 600 bin kişi elektriksiz kaldı.
Zelenski, saldırıları Rusya'nın gerçekleştirdiği en büyük operasyonlardan biri olarak nitelendirirken, İHA'ların önemli bir bölümünün düşürüldüğünü ancak bazı hedeflerin vurulduğunu açıkladı.
Perşembe sabahı Dnipropetrovsk bölgesine düzenlenen Rus saldırılarında da iki kişinin öldüğü bildirildi.
Washington ile Kiev arasındaki gerilim büyüyor
Starlink kısıtlamaları, ABD Başkanı Donald Trump ile Zelenski arasındaki ilişkilerin giderek gerildiği bir dönemde gündeme geldi.
Trump, Ukrayna'nın Rusya'nın enerji tesislerine yönelik saldırılarından duyduğu rahatsızlığı son dönemde sık sık dile getiriyor.
Zelenski, Washington yönetiminin Trump'ın önerdiği enerji ateşkesini kabul etmemesi halinde Ukrayna ile istihbarat paylaşımını sınırlandırmakla tehdit ettiğini açıklamıştı. Trump ise salı günü bu iddiayı reddetti.
Musk da çarşamba gecesi X'te yaptığı bir paylaşımda Zelenski'yi hedef aldı. Ukrayna liderinin Rusya yenilmeden savaşı sona erdirmeyeceğine ilişkin bir paylaşıma yanıt veren Musk, "Ve böylece katliam devam ediyor... Zelenski'nin gitme zamanı geldi" dedi.
Musk, hafta başında da Trump'ın Ukrayna'da yeni bir cumhurbaşkanına ihtiyaç olduğu yönündeki açıklamasına destek vermişti.
Ukrayna'da 2022'de başlayan Rus işgalinden bu yana sıkıyönetim uygulanıyor. Bu nedenle ülkede seçimler ertelenmiş durumda.
Zelenski: İhanete uğramış hissettim
Çarşamba günü Londra'yı ziyaret eden Zelenski, ABD'nin Rusya'dan 300 bin ton dizel ithal etmek üzere anlaşmaya varmasının ardından kendisini ihanete uğramış hissedip hissetmediğine ilişkin soruyu yanıtladı.
İngiliz gazeteci Piers Morgan'a konuşan Zelenski, "Gerçekten evet... Ama mesele yalnızca benim duygularımdan veya hislerimden biraz daha karmaşık" dedi.
Zelenski, Londra'da İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile görüştü ve Kral Charles tarafından kabul edildi.
Ziyaret öncesinde İngiltere Başbakanlık Ofisi, Rus İHA'larına karşı kullanılan hafif çok amaçlı füzelerin Ukrayna'ya teslimatının hızlandırılacağını duyurdu.
Burnham, Zelenski'ye İngiltere'nin desteğinin süreceği güvencesini vererek, "Arkanızdayız ve bu değişmeyecek" dedi.
