ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına yönelik deniz ablukasının bilançosuna ilişkin yeni veriler paylaştı.
CENTCOM’dan yapılan açıklamada, ABD güçlerinin temmuz ayında yeniden uygulamaya konulan abluka kapsamında 55 ticari gemiyi farklı rotalara yönlendirdiği bildirildi.
Açıklamaya göre talimatlara uymayan iki ticari gemi seyir yapamaz hale getirildi. İki gemiye ise ablukaya uyumu denetlemek amacıyla Amerikan askeri personeli çıktı.
CENTCOM, müdahale edilen gemilerin isimleri, taşıdıkları yükler, bağlı bulundukları ülkeler ve operasyonların gerçekleştirildiği noktalar hakkında ayrıntı vermedi.
Açıklanan 55 gemilik sayı, ablukanın temmuzda başlayan son aşamasını kapsıyor. ABD’nin nisan-haziran döneminde uyguladığı ilk abluka sırasında müdahale edilen gemiler bu rakama dahil değil.
Abluka temmuz ayında yeniden başladı
ABD, İran limanlarına giren ve bu limanlardan çıkan deniz trafiğine yönelik ablukayı ilk olarak 13 Nisan 2026’da uygulamaya koydu. CENTCOM, izinsiz şekilde İran limanlarına girmeye veya bu limanlardan ayrılmaya çalışan gemilerin durdurulabileceğini, başka rotalara yönlendirilebileceğini ya da alıkonulabileceğini duyurdu.
İlk abluka döneminde 140’tan fazla geminin farklı rotalara yönlendirildiği, dokuz geminin seyir kabiliyetinin engellendiği ve insani yardım taşıyan 50’den fazla geminin geçişine izin verildiği bildirildi.
Haziran ayında sona eren abluka, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasının ardından 14 Temmuz’da tekrar yürürlüğe konuldu.
CENTCOM, 26 Temmuz’da yaptığı açıklamada yeniden başlatılan abluka kapsamında 12 ticari geminin yönlendirildiğini, iki geminin seyir yapamaz hale getirildiğini ve iki gemiye askeri personel çıktığını bildirmişti. Son açıklama, yönlendirilen gemi sayısının 55’e yükseldiğini gösterdi.
Trump: Ekonomik baskı artacak
ABD Başkanı Donald Trump, Axios’a verdiği röportajda İran’a karşı yeni ve geniş çaplı bir askeri operasyon başlatmak yerine ekonomik baskının artmasını beklemeye hazır olduğu mesajını verdi.
Washington’ın şu aşamada daha düşük yoğunluklu bir yaklaşım izlediğini belirten Trump, İran üzerindeki diplomatik, ekonomik ve askeri baskının sürdüğünü söyledi.
Trump, İran ekonomisinin ağır bir kriz içinde olduğunu savunarak Tahran yönetiminin askeri personeline ödeme yapmakta zorlandığını öne sürdü. ABD yönetimine göre İran limanlarına uygulanan abluka, ülkenin petrol gelirlerini ve dış ticaretini sınırlandırarak ekonomik sıkıntıları derinleştiriyor.
Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberlerde de Amerikan istihbaratının İran yönetiminin asker ve güvenlik personelinin ödemelerinde güçlük yaşadığı yönünde değerlendirmeler aldığı aktarılmıştı. Tahran yönetimi tarafından doğrulanmayan bu iddialar bağımsız kaynaklarca da teyit edilmiş değil.
Hürmüz Boğazı için görüşmeler sürüyor
Deniz ablukası, küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim devam ederken uygulanıyor. Axios’a göre ABD, İran ve Umman arasında boğazdaki ticari gemi trafiğini düzenleyecek bir anlaşma üzerinde görüşmeler yürütülüyor.
İran; yaptırımların kaldırılması, dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve savaş zararlarının karşılanması gibi koşullar ileri sürüyor. Washington ise İran’ın nükleer programı ve bölgedeki askeri faaliyetleri konusunda güvence talep ediyor.
Taraflar arasında henüz uzlaşma sağlanamazken ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası devam ediyor.
