İzmir'in merkezinde yaklaşık 40 yıldır çözülemeyen hukuki ve idari sorunlarla gündemde olan, kamuoyunda "Basmane Çukuru" olarak bilinen Ege Dünya Ticaret Merkezi alanında yeni bir aşamaya geçildi. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), projeyle bağlantılı haczedilmiş taşınmazları ve sözleşmeleri 75 milyon dolar muhammen bedelle satışa çıkardı.
İhale ilanının ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi de yazılı bir açıklama yaparak satışın belediyeye ait taşınmazları veya projeden kaynaklanan haklarını kapsamadığını duyurdu. Belediye, Ege Dünya Ticaret Merkezi projesindeki yüzde 30'luk sözleşmesel hakkının korunacağını ve bu hak karşılığında 31 bin 200 metrekarelik bağımsız bir belediye hizmet binası inşa edilmesinin planlandığını bildirdi.
İhale 2 Aralık'ta yapılacak
Resmî Gazete'de yayımlanan ilana göre TMSF, EGS Gayrimenkul AŞ ile Güçyapı İnşaat Turizm Mühendislik Gayrimenkul Yatırımı Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ait, kamu borçları nedeniyle haczedilen taşınmazları ve bunlarla bağlantılı sözleşmeleri satışa sundu.
"Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü" adı altında gerçekleştirilecek satış için 75 milyon dolar muhammen bedel belirlendi.
İhaleye katılmak isteyen yatırımcıların 7,5 milyon dolar teminat yatırması gerekiyor. İhale şartnamesinin bedeli ise 10 bin dolar olarak açıklandı.
Tekliflerin en geç 1 Aralık 2026 saat 16.00'ya kadar TMSF Satış Komisyonu'na teslim edilmesi gerekiyor. İhale, 2 Aralık saat 11.00'de TMSF'nin İstanbul Esentepe'deki merkezinde gerçekleştirilecek.
Önce kapalı zarf usulüyle sunulan teklifler değerlendirilecek, ardından açık artırmaya geçilecek. En yüksek teklifin muhammen bedelin altında kalması durumunda TMSF Kurulu, ihalenin pazarlık yöntemiyle sürdürülmesine karar verebilecek. Bu durumda pazarlık görüşmeleri 4 Aralık'ta yapılacak.
Tekliflerin ABD doları üzerinden ve peşin ödeme esasına göre verilmesi gerekiyor. Satışın kesinleşmesi için TMSF Kurulu'nun onayı aranacak.
Büyükşehir Belediyesi: Yüzde 30'luk hakkımız korunuyor
Satış ilanının ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi, 27 Ekim'de yaptığı açıklamada ihaleye ilişkin değerlendirmelere yanıt verdi.
Belediye, satışın kendi taşınmazları veya projedeki hakları için gerçekleştirilmediğini, TMSF'nin kamu alacaklarını tahsil etmek amacıyla ilgili şirketlere ait haczedilmiş mal varlıklarını ve sözleşmeleri ihaleye çıkardığını belirtti.
Açıklamaya göre belediyenin tapuda yüzde 11'lik mülkiyet payı bulunurken, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan hakkı yüzde 30 düzeyinde. Belediyenin projeden elde edeceği pay, 2009 yılında dönemin Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yüzde 11'den yüzde 30'a çıkarılmıştı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, mülkiyet payı ile sözleşmesel hakkın farklı hukuki kavramlar olduğunu vurguladı.
10 Eylül 2026'da belediye ile yüklenici şirketler arasında imzalanan ve TMSF'nin de katıldığı protokolle, yüzde 30'luk hakkın bağımsız bir kamu yapısına dönüştürülmesi kararlaştırıldı.
31 bin 200 metrekarelik belediye binası yapılacak
Protokole göre toplam 104 bin metrekare emsale esas inşaat alanının yüzde 30'una karşılık gelen 31 bin 200 metrekarelik bölümde bağımsız bir belediye hizmet binası yapılması planlanıyor.
Belediyenin açıklamasına göre bina, projedeki diğer yapılardan fiziksel ve işlevsel olarak ayrı olacak.
İnşaatın yapı ruhsatının alınmasından itibaren 900 gün içinde tamamlanması ve yapı kullanma izin belgesinin alınması öngörülüyor. Tamamlanan bağımsız bölümler, belediyeden ayrıca bedel talep edilmeden ve üzerlerinde haciz, ipotek gibi takyidatlar bulunmadan tapuda belediye adına tescil edilecek.
İhaleyi kazanacak yatırımcının yapım, teslim ve tapu işlemlerine ilişkin yükümlülükleri üstlenmesi planlanıyor. Bu yükümlülüklerin banka teminat mektubu ve sözleşmesel güvencelerle korunması da öngörülüyor.
'75 milyon dolar belediyenin hakkının bedeli değil'
İzmir Büyükşehir Belediyesi, ihalenin 75 milyon dolarlık muhammen bedeline ilişkin tartışmalara da açıklık getirdi. Belediye, bu tutarın kendi yüzde 30'luk hakkına biçilen bir değer olmadığını, TMSF tarafından satışa çıkarılan ticari ve iktisadi bütünlüğün ihale başlangıç değeri olduğunu vurguladı.
Açıklamada, belediye açısından öncelikli konunun bağımsız hizmet binasının bedelsiz inşa edilmesi, teslimi ve tapuda güvence altına alınması olduğu belirtildi.
Belediye, ihale ilanının yayımlanmasının yatırımın tamamlandığı veya haklarının fiilen elde edildiği anlamına gelmediğine de dikkat çekti. Projenin tamamlanması, ruhsat işlemleri, tapu tescili ve teslim süreçlerinin ayrıca takip edileceği bildirildi.
Yıllardır süren anlaşmazlıkta yeni aşama
Basmane Çukuru'na ilişkin uzlaşma sürecinde ilk önemli adım, 16 Ocak 2026'da tarafların niyet protokolü üzerinde mutabakata varmasıyla atılmıştı.
10 Eylül'de imzalanan nihai protokolle, taraflar arasındaki dava ve icra takiplerinin belirli yükümlülüklerin yerine getirilmesi koşuluyla sona erdirilmesi, mevcut inşaat sözleşmesinin korunması ve projenin TMSF ihalesi yoluyla devam ettirilmesi amaçlandı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, geçmişten kaynaklanan haklarından koşulsuz biçimde vazgeçildiği yönündeki yorumları reddetti. Belediye Meclisi'nin çözüm yöntemini ve gerekli yetkilendirmeyi 16 Ocak 2026'da oy birliğiyle kabul ettiği de hatırlatıldı.
Basmane alanı daha önce de satış girişimlerine konu olmuş, ancak bu girişimler projenin tamamlanmasını sağlayacak bir sonuç doğurmamıştı.
Kültürpark'ın geleceğini de etkileyecek
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane'de inşa edilmesi planlanan hizmet binasının yalnızca taşınmaz üzerindeki hakların korunması açısından değil, Kültürpark'ın geleceği açısından da önemli olduğunu belirtti.
Belediyenin açıklamasına göre Kültürpark içerisinde çeşitli belediye birimleri tarafından kullanılan ve yaklaşık 27 bin metrekare alan kaplayan hollerin önemli bir bölümü ekonomik ve fiziksel ömrünü tamamladı.
Yeni hizmet binasının tamamlanmasıyla belediye birimlerinin kent merkezindeki tek bir yapıda toplanması, Kültürpark'taki belediye kullanımlarının azaltılması ve mevcut yapıların kaldırılarak alanlarının yeniden yeşil alan olarak kente kazandırılması hedefleniyor.
Yaklaşık 40 yıldır çözülemeyen Basmane Çukuru meselesinde yeni dönemin nasıl şekilleneceği ise 2 Aralık'taki ihale ve sonrasında yatırımcının üstleneceği yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı olacak.
Kaynak: Gazete Oksijen
