.Yapay zeka teknolojilerindeki hızlı dönüşüme hazırlıksız yakalanan şirketler, bu kez kuantum bilgisayar yarışında geride kalmamak için daha erken harekete geçiyor. Şirketlerin kuantum bilişime yaptığı toplam harcama 2025'te 300 milyon dolara ulaşarak ilk kez araştırma kurumları ve hükümetlerin toplam harcamasını geride bıraktı. Boston Consulting Group’un (BCG) araştırması, kuantum teknolojilerine yönelik ticari ilginin önemli bir eşiğe geldiğine işaret ediyor.
BCG, 11 büyük sektörde piyasa değeri bakımından dünyanın en büyük 25'er şirketini inceleyerek toplam 275 şirketi araştırdı. Şirketlerin yüzde 62'sinin kuantum teknolojilerine yılda en az 1 milyon dolar harcadığı ve bu alanda özel bir program yürüttüğü belirlendi. Harcamalar, kuantum alanında uzman çalışanların işe alınması gibi şirket içi çalışmaların yanı sıra tedarikçilerle kullanım alanları geliştirme ve bulut üzerinden kuantum bilgisayarlarla deney yapma gibi dış kaynaklı faaliyetlere yöneliyor.
Kuantum bilgisayarların ne zaman milyarlarca dolarlık sektörleri dönüştüreceği ise hala belirsiz. Geleneksel bilgisayarlardan temelde farklı çalışan kuantum bilgisayarlar, kuantum fiziğinin ilkelerinden yararlanarak bugünün en güçlü süper bilgisayarlarının çözmekte zorlandığı problemlere yönelik yeni hesaplama imkanları sunuyor. Teknolojinin olgunlaşması halinde finansal işlemlerden lojistiğe, ilaç geliştirmeden bilimsel araştırmalara, sigortacılıktan veri şifrelemeye kadar çok sayıda alanda kullanılması bekleniyor.
Şirketlerin şimdiden yatırım yapmasının nedenlerinden biri de kuantum teknolojisinin ortaya çıkacağı zamanı beklemek yerine gerekli insan kaynağı, veri altyapısı ve kullanım alanlarını önceden hazırlamak istemeleri. Allstate CEO'su Tom Wilson, teknolojinin ne zaman kullanılabilir hale geleceği kesin olmasa da şirketin o gün geldiğinde hazırlıksız yakalanmaması gerektiğini belirtiyor.
Allstate risk hesaplamalarında kuantumu araştırıyor
ABD'li sigorta şirketi Allstate, kuantum teknolojileri üzerinde çalışan 10 kişilik bir ekip oluşturdu ve gelecek yıl bu ekibi büyütmeyi planlıyor. Şirket, kuantum bilgisayarların çok sayıda değişken içeren karmaşık risk hesaplamalarında kullanılabileceği alanları araştırıyor.
Örneğin bir konut sigortasının fiyatını belirlerken çatının türü ve yaşı gibi çok sayıda değişkenin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Kuantum bilgisayarların bu tür optimizasyon problemlerini çözerek sigorta şirketlerinin riskleri daha hassas hesaplamasına ve buna bağlı olarak daha isabetli fiyatlandırma yapmasına yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
HSBC'nin önceliği siber güvenlik
İngiliz bankacılık devi HSBC de kuantum alanında "onlarca" araştırmacı ve mühendisten oluşan bir ekip çalıştırıyor. Ekip Londra, Singapur ve Hindistan'daki merkezlere yayılmış durumda.
Bankanın kuantum yatırımlarının bir bölümü doğrudan yeni iş fırsatlarını araştırmaya yönelik olsa da son dönemde ağırlık siber güvenliğe kayıyor. Bunun nedeni, yeterince güçlü kuantum bilgisayarların bugün kullanılan şifreleme sistemlerini kırabilme ihtimali. HSBC, gelecekte ortaya çıkabilecek bu tehdide karşı sistemlerini şimdiden hazırlamaya çalışıyor.
Banka daha önce IBM'in kuantum bilgisayarlarını kullanarak tahvil işlemlerine ilişkin bir optimizasyon uygulamasını test etmişti. Çalışmada, bir işlemin belirtilen fiyattan gerçekleşme ihtimalini tahmin etmede kullanılan yöntemde, geleneksel tekniklere kıyasla yüzde 34'e varan iyileşme gösterilmişti. HSBC, bu uygulamanın gerçek üretim ortamına ölçeklenmesinin teknik ve finansal açıdan uygulanabilirliğini araştırmak üzere IBM ile yeni bir anlaşma da imzaladı.
EY kendi kuantum bilgisayarını satın aldı
Şirketlerin büyük bölümü kuantum bilgisayarlarına doğrudan sahip olmak yerine IBM ve Amazon Web Services gibi şirketlerin sunduğu bulut hizmetlerinden yararlanıyor. Ancak danışmanlık şirketi EY bu konuda daha ileri giderek kendi kuantum bilgisayarını satın alan şirketlerden biri oldu.
EY, temmuz ayında satın aldığı kuantum bilgisayarını Toronto'da kurdu. Şirket, cihazın etrafında müşterilerine kuantum teknolojileri konusunda danışmanlık vermek, kullanım alanları geliştirmek ve eğitim araçları oluşturmak üzere özel bir ekip kuruyor. EY, satın aldığı bilgisayarın üreticisini ve ödediği miktarı açıklamadı. Yatırımın, şirketin yapay zeka ve diğer ileri teknolojilere ayırdığı 3 milyar dolarlık taahhüdün parçası olduğu belirtildi.
Şirketin küresel büyüme ve inovasyondan sorumlu yöneticisi Raj Sharma, yatırım kararının büyük müşterilerden gelen kuantum teknolojileriyle ilgili taleplerin artmasının ardından alındığını söyledi. Sharma'nın ifadesiyle şirketlerin temel kaygısı artık yalnızca teknolojinin ne zaman olgunlaşacağını beklemek değil, rakiplerinin gerisinde kalmamak.
Kuantum bilgisayarların ticari olarak ne zaman yaygınlaşacağı belirsizliğini korusa da şirketlerin bugünkü yatırımları, teknolojinin henüz erken aşamasında bile kurumsal rekabetin bir parçası haline geldiğini gösteriyor. BCG verilerine göre 2025'te 300 milyon dolara ulaşan kurumsal harcamanın, şirketlerin kuantum çağının başlamasını beklemek yerine ona hazırlanmayı tercih ettiğine işaret ettiği görülüyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
