Nepal’de buz ve kaya parçalarının kopmasıyla meydana gelen çığın tetiklediği ani sellerde en az 17 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi kayboldu. Sel suları çok sayıda köyü, yolu ve hidroelektrik tesisini etkiledi.
95 kişinin hayatını kaybettiği aktarıldı.
Yetkililer, sel nedeniyle 384 turistten haber alınamadığını açıkladı. Kayıplar arasında Hindistan, ABD, İngiltere ve Malezya dahil çeşitli ülkelerden 291 yabancı turist de bulunuyor. Nepal devlet medyasına göre, ülkenin kuzeyindeki Rasuwa bölgesinde yapımı süren 20 megavat kapasiteli Langtang Khola Hidroelektrik Projesi’nde çalışan 60 kişiden de haber alınamıyor.
Bhotekoshi Nehri çarşamba günü yerel saatle 09.00 sıralarında taştı. Sel, nehir çevresindeki bazı köylerde büyük hasara yol açarken yollar ve enerji altyapısı da zarar gördü. Yetkililer, bölge sakinlerinden Bhotekoshi, Trishuli ve Narayani nehirlerinin kıyılarından uzak durmalarını istedi.
Nepal hükümeti sözcüsü Sasmit Pokharel, arama kurtarma çalışmaları için Hindistan ve Çin’den yardım talep ettiklerini söyledi.
Felaketten en fazla etkilenen bölgelerden biri Rasuwa oldu. Yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığı Rasuwa bölgesindeki Syapru Besi ve Timure’de selin etkisi nedeniyle kurtarma helikopterleri iniş yapamadı. Televizyon görüntülerinde sel sularına kapılan evler, sürüklenen araçlar ve yıkılan metal bir köprü yer aldı. Reuters’a konuşan görgü tanıkları ise bazı köylerin tamamen sular altında kaldığını anlattı.
Rasuwa bölge yöneticisi Narendra Pariyar, The Guardian'a yaptığı açıklamada can ve mal kaybının yüksek olabileceğini belirterek Bhote Koshi Nehri kıyısında yaşayanlara daha yüksek bölgelere çıkmaları çağrısında bulundu.
Bölgede görev yapan sağlık çalışanı Tula Bahadur BK, “Baktığımız her yerde yıkım var. Nehir kenarındaki yerleşimler tamamen sürüklendi. Benim de beş yakınımdan haber alınamıyor” dedi.
Nepal ordusu sözcüsü Raja Ram Basnet, su seviyesi düşene kadar helikopterlerin etkilenen bölgelere iniş yapamayacağını söyledi.
Nepal-Çin arasındaki sınır kapısı selde yıkıldı
Tibet’teki Gyirong sınır kapısı, Çin ile Nepal arasındaki en önemli kara geçişlerinden biri olarak öne çıkıyor. Pekin yönetimi, iki ülke arasındaki ticaretin önemli merkezlerinden biri olan Gyirong’u Kuşak ve Yol girişiminin de önemli bağlantı noktalarından biri olarak görüyor.
Deniz seviyesinden 1800 metreden fazla yüksekte bulunan sınır kapısında Çin sınır polisi kontrol noktası işletiyor. Gyirong üzerinden her yıl yüz milyonlarca dolarlık karşılıklı ticaret gerçekleştiriliyor.
Çin’in resmi haber ajansı Xinhua’ya göre Gyirong, 2024 yılında Çin ile Nepal arasındaki toplam ticaret hacminin yaklaşık üçte birine ev sahipliği yaptı. Sınır kapısı 2017’den bu yana bireysel yolcuların geçişine de açık.
Tibet’ten doğan Bhote Koshi Nehri, Nepal’de Trishuli Nehri’ne katılıyor ve daha sonra Hindistan’a geçerek Gandak Nehri adını alıyor. Aynı bölgede geçen yıl ağustos ayında da Tibet’teki bir buzul gölünün yüksek sıcaklıklar nedeniyle taşması sonucu ani seller meydana gelmiş, 9 kişi hayatını kaybetmişti. O felakette Nepal ile Çin’i birbirine bağlayan bir köprü dahil kritik altyapı zarar görmüştü.
Katmandu merkezli Uluslararası Entegre Dağ Geliştirme Merkezi’ndeki uzmanlar, son selin Nepal tarafındaki bir buzuldan kopan buz ve kaya çığının nehri geçici olarak kapatmasının ardından biriken suyun aniden aşağıya doğru boşalmasıyla meydana gelmiş olabileceğini değerlendiriyor.
Afet risklerini azaltma uzmanı Saswata Sanyal, Bhotekoshi Nehri’nin kollarından Lhende Khola’nın 14 ay içinde ikinci kez taştığını belirterek, “Bu kez seli Nepal tarafındaki bir buzuldan kopan buz ve kaya çığı tetikledi. Çığ nehri kapattı, ardından suyun aniden aşağıya boşalmasına yol açtı” dedi.
Himalayalar iklim değişikliğinden en sert etkilenen bölgelerden biri
Sanyal, Himalayalar’da sıcaklıkların artmasına dikkat çekerek, “Isınan Himalayalar’da erken uyarı, iklim değişikliğine uyumun ilk savunma hattı” ifadelerini kullandı.
Nepal, Hindistan ve çevre ülkeleri kapsayan Himalaya bölgesi, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle küresel ortalamanın üzerinde ısınıyor. Araştırmalar, bölgede aşırı yağış, sel, heyelan, sıcak hava dalgaları ve buzulların erimesi gibi olayların daha sık görülmeye başladığını ortaya koyuyor.
Katmandu merkezli araştırmacıların bu yıl yayımladığı bir çalışmaya göre Hindu Kuş-Himalaya bölgesindeki buzulların erime hızı da giderek artıyor. Bölgede buz kaybının 2000 yılından bu yana yaklaşık iki katına çıktığı belirtiliyor.
