ABD Başkanı Donald Trump, cumartesi günü Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde tamamen yeniden açmaması halinde İran’ın elektrik santrallerini “yerle bir etmekle” tehdit etti. Bu açıklama, artık dördüncü haftasına giren savaşta, çatışmaları “sona erdirmekten” söz etmesinden yalnızca bir gün sonra geldi ve savaşta tansiyonu daha da yükseltti.
İran ise pazar günü, Trump’ın tehdidini hayata geçirmesi halinde Körfez’de enerji ve tuzdan arındırma tesisleri de dahil olmak üzere ABD bağlantılı altyapıyı vuracağı uyarısında bulundu.
Cuma günü mayıs vadeli Brent kontratları yüzde 3,26 yükselerek varil başına 112,19 dolardan kapandı. Bu seviye Temmuz 2022’den bu yana görülen en yüksek düzey oldu.
IG piyasa analisti Tony Sycamore, “Başkan Trump’ın tehdidi artık piyasaların üzerine yüksek belirsizlik içeren 48 saatlik işleyen bir saatli bomba yerleştirdi” dedi. Sycamore, Trump'ın ültimatomunu geri çekmemesi halinde petrol fiyatlarının pazartesi günü sıçrayacağını söyledi.
Trump'ın ültimatomu Körfez için yıkıcı olabilir
Energy Aspects’in kurucusu Amrita Sen ise, “Bu açıkça daha fazla tırmanış anlamına geliyor ve bu da daha yüksek petrol fiyatları demek. Ancak bazıları İran’ın geri adım atabileceğini konusunda yanlış düşünüyor” dedi. Sen, şöyle devam etti:
“Trump, tırmanışı karşı taraftan daha ileri taşıyabileceğini göstermeye çalışıyor ve bu yol Körfez altyapısı için yıkıma yol açabilir”
İran, kendi altyapısına yönelik saldırılara misilleme olarak Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’daki limanlar ile rafinerilere saldırdı. Hürmüz’ün kapanması, savaşın şimdiye kadarki 22 gününde küresel arzda tam dört günlük, yani yaklaşık 440 milyon varillik kayba yol açtı.
Tahran, şimdiye kadar Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki büyük tuzdan arındırma tesislerini hedef almaktan kaçındı. Bu tesisler milyonlarca insanın su tedarikini sağlıyor.
Atlantic Council’a göre bu tesislerde meydana gelebilecek büyük çaplı hasar, Körfez’deki bazı kentleri haftalar içinde yaşanamaz hale getirebilir ve kitlesel tahliyelere ve zincirleme elektrik kesintilerine yol açabilir.
Brent geçen hafta yaklaşık yüzde 8,8 yükselirken, en yakın vadeli WTI geçen haftaki kapanışa kıyasla yaklaşık yüzde 0,4 düşüşle kapandı.
Birol: Arzın normale dönmesi altı ayı bulur
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, cuma günü Financial Times’a yaptığı açıklamada, Orta Doğu Körfezi’nden arzın yeniden sağlanmasının altı aya kadar sürebileceğini söyledi.
Axios’un cuma günü yayımladığı habere göre Trump yönetimi, İran’a Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması için baskı yapmak amacıyla İran’ın Harg Adası’nı işgal etme ya da abluka altına alma planlarını değerlendiriyor.
