Tarım ve Orman Bakanlığı, içme sütlerinde yağ sınıflandırmasından şeker ve aroma kullanımına, ürün etiketlerinden “doğal” ifadesine kadar birçok alanda yeni kurallar getirdi. Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 16 Eylül tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, düzenlemeyle gıda güvenilirliğinin artırılmasının, tüketicilerin yanıltılmasının ve gıda işletmeleri arasındaki haksız rekabetin önlenmesinin amaçlandığını belirtti.
İçme sütleri dört yağ sınıfına ayrıldı
Düzenlemeyle içme sütlerinin yağ sınıflandırması tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olarak yeniden belirlendi. Daha önce bu sınıflara girmeyen ürünlerin etiketine yağ oranı yazılarak piyasaya sunulmasına imkân veren ara sınıflandırmalar kaldırıldı.
Yeni dönemde bu dört sınıfın dışında kalan yağ oranlarına sahip içme sütleri piyasaya sunulamayacak. Ürünün hangi sınıfa girdiği ve içerdiği süt yağı miktarı, etiketin temel görüş alanında belirtilecek.
Tam yağlı, yağlı ve yarım yağlı sütlerde yağ miktarı “en az yüzde…”; yağsız sütlerde ise “en çok yüzde…” biçiminde yazılabilecek.
Çeşnili sütlerde yüzde 1 şartı
Çeşnili içme sütlerinde kullanılacak toplam çeşni miktarı için ilk kez alt sınır getirildi. Buna göre çeşni oranı ürünün kütlesinin en az yüzde 1’i olacak.
Çeşni maddesi tanımı da yeniden düzenlendi. Bal, kakao, çikolata, sebze ve meyveler ile bunların suyu, pulpu, püresi ve konsantresi gibi lezzet vermek amacıyla kullanılan yenilebilir gıdalar bu kapsamda değerlendirilecek.
İlave şeker yüzde 5’i geçemeyecek
İçme sütlerine eklenebilecek şeker miktarı kütlece en fazla yüzde 5 olacak. Ürünün doğal olarak içerdiği şeker de hesaba katıldığında toplam şeker oranı yüzde 9,5’i aşamayacak.
Ürünlere yalnızca Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği’nde tanımlanan yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker eklenebilecek. Sakkaroz dışındaki glukoz ve fruktoz şurubu gibi şeker türevleri içme sütlerinde kullanılamayacak.
Üretiminde şeker kullanılan sütlerin etiketlerinin temel görüş alanında, ürünün ağırlıkça ne kadar ilave şeker içerdiği “yüzde… ilave şeker içerir” ifadesiyle açıklanacak.
Yalnızca doğal aroma kullanılabilecek
İçme sütlerinde aroma verici olarak yalnızca doğal aroma vericilerin kullanılmasına izin verilecek. Aroma kullanımında, 14 Eylül 2026’da yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümleri uygulanacak.
“Doğal” ifadesine üç koşul getirildi
Yeni kurallara göre “doğal” ifadesi yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinin etiketlerinde kullanılabilecek. Bu ifadeyi taşıyan sütlerde katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici veya başka herhangi bir ilave bileşen bulunamayacak.
Laktozsuz veya laktozu azaltılmış içme sütleri de yağ oranı uygun olsa bile “doğal” ifadesiyle piyasaya sunulamayacak.
“Süt bazlı içecek” tanımı kaldırıldı
Tebliğden “süt bazlı içecek” tanımı da çıkarıldı. Önceki düzenlemede bu ifade, son ürünün en az yüzde 50’sini içme sütünün oluşturduğu içecekler için kullanılıyordu.
Yumaklı, piyasada “süt bazlı içecek” adıyla satılan bir ürün bulunmadığını; süt içeren ürünlerin çeşnili veya aromalı içme sütü ya da süt içeren içecek olarak tanımlandığını belirterek tanımın bu nedenle kaldırıldığını açıkladı. Yumaklı’nın açıklamasına göre yeni sınıflandırmayla süt etiketlerinin tüketici açısından daha anlaşılır hale getirilmesi amaçlanıyor.
İşletmelere 31 Mart 2027’ye kadar süre
Tebliğin yayımlandığı tarihten önce faaliyet gösteren gıda işletmelerinin yeni kurallara 31 Mart 2027’ye kadar uyum sağlaması gerekiyor. Bu tarihten önce piyasaya sunulan ancak yeni hükümlere uygun olmayan ürünler, raf ömürleri sona erene kadar satışta kalabilecek.
Düzenlemeyle içme sütlerinin bileşim kriterlerini içeren EK-1 ile süt yağı sınıflandırmasının yer aldığı EK-2 de değiştirildi. Tebliğ, yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Kaynak: Gazete Oksijen
