Güney Kore'de teknoloji sektöründe çalışanlara ödenen rekor düzeydeki performans primleri, ülkenin enflasyon görünümünü etkileyebilir. Güney Kore Merkez Bankası (BOK), özellikle yarı iletken sektöründeki milyonlarca wonluk bonus ödemelerinin ücret artışlarını tetikleyerek enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabileceği uyarısında bulundu.
Merkez bankasının 17 Haziran tarihli raporunda, bu yılki enflasyonun büyük ölçüde İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatlarından kaynaklandığı belirtildi. Ancak raporda, çatışmaların sona ermesi halinde bile gelir koşullarındaki iyileşme ve ücret artışlarının yaygınlaşmasıyla enflasyon baskılarının sürebileceği ifade edildi.
Raporda özellikle bilgi teknolojileri sektöründeki büyük şirketlerde son dönemde görülen yüksek performans primlerine dikkat çekildi. BOK'a göre bu tür ödemeler zamanla daha geniş çaplı ücret artışlarına dönüşebilir ve bu da enflasyonu yukarı çekebilir.
Merkez bankası, 2026 yılı enflasyonunun yüzde 2,7 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Bu oran, bankanın yüzde 2'lik hedefinin üzerinde bulunuyor.
Çip sektöründe rekor primler
Uyarının arkasında, yarı iletken devi SK Hynix ve Samsung Electronics çalışanlarına yönelik yüksek prim ödemeleri bulunuyor.
SK Hynix, geçen yıl çalışanlarla yaptığı ücret anlaşması kapsamında faaliyet kârının yüzde 10'unu prim olarak dağıtmayı kabul etmişti. Samsung'un yarı iletken biriminde çalışanlar da mayıs ayında gündeme gelen 18 günlük grev tehdidinin ardından faaliyet kârının yüzde 10,5'inin özel prim olarak dağıtılması konusunda anlaşmaya vardı.
Reuters'a konuşan bir sendika kaynağına göre, yıllık 80 milyon won (yaklaşık 52 bin dolar) temel maaşa sahip bir bellek çipi çalışanının bu yıl toplamda yaklaşık 626 milyon won (410 bin dolar) prim alması bekleniyor.
Reuters'ın hesaplamalarına göre ise SK Hynix'in yıllık kârının 250 trilyon wona ulaşması halinde bazı çalışanların 700 milyon wonun (yaklaşık 455 bin dolar) üzerinde prim alabileceği öngörülüyor.
"Etkisi beklenenden büyük olabilir"
Merkez bankası, normal koşullarda tek seferlik primlerin talep üzerinde kalıcı bir etki yaratmadığını belirtti. Ancak "olağanüstü büyüklükteki özel primlerin" diğer sektörlerde de ücret beklentilerini yükseltebileceği ve hem arz hem de talep kaynaklı enflasyon baskılarını artırabileceği uyarısında bulundu.
Raporda, "Son dönemde bilgi teknolojileri sektöründe ödenen performans primleri son derece istisnai boyutlara ulaştığı için gerçek etkilerinin beklenenden daha büyük olma ihtimali göz ardı edilemez" denildi.
Lüks tüketimde patlama
Merkez bankası enflasyon riskine dikkat çekerken, perakende sektörü ise teknoloji çalışanlarının harcamalarındaki artıştan memnun.
BOK Başkan Yardımcısı Lee Jiho, 17 Haziran'daki basın toplantısında Suwon gibi kentlerde ve büyük mağazaların lüks tüketim bölümlerinde satışların belirgin şekilde arttığını söyledi.
Güney Kore basınında yer alan haberlere göre teknoloji çalışanları son dönemde lüks çanta, mücevher ve saat alışverişlerine yöneldi.
Merkez bankasının verileri de bu eğilimi doğruluyor. Samsung ve SK Hynix'in büyük üretim tesislerinin bulunduğu Gyeonggi eyaletinde, çip fabrikalarının çevresindeki bölgelerde kredi kartı harcamalarındaki artış ülke ortalamasının üzerine çıktı.
Güney Kore gazetelerinden Chosun Ilbo'ya göre, iki şirketin merkezlerinin bulunduğu güney Gyeonggi bölgesinde lüks tüketim harcamaları hızla yükseliyor. Bölgede bulunan bir Shinsegae mağazasında lüks ürün satışları mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 53,6 arttı. Lüks mücevher satışları yüzde 146,3, lüks saat satışları ise yüzde 85,3 yükseldi. Mağazanın toplam satışları da yüzde 19 arttı.
Yüksek gelirli tüketimin güçleneceği beklentisi, perakende şirketlerinin hisselerine de yansıdı. Lotte Shopping hisseleri yıl başından bu yana yüzde 148'in üzerinde değer kazanırken, Hyundai Department Store hisseleri yüzde 120 yükseldi. En güçlü performansı ise yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 190 prim yapan Shinsegae hisseleri gösterdi.
