70. Eurovision Şarkı Yarışması, 12-16 Mayıs tarihleri arasında Avusturya'nın başkenti Viyana'da dünyanın dört bir yanından dinleyicilerle buluşmaya hazırlanıyor. Yarışma, 70 yıllık tarihindeki en büyük boykotla yüzleşiyor. 2026 yarışmasına 35 ülke katılırken İspanya, İrlanda, Hollanda, İzlanda ve Slovenya'nın yayıncıları İsrail'in katılımına karşı çıkıyor.
Boykot çağrıları artarken İsrail Kültür ve Spor Bakanı Miki Zohar "Eurovision Şarkı Yarışması, siyasi puanların toplandığı bir platform değil, müzik, kültür ve uluslar arasındaki kardeşliğin kutlanmasıdır" diyor. Potansiyel bir boykotu ise "utanç verici ve ikiyüzlü" olarak nitelendiriyor.
BBC'nin analizine göre yarışma hiçbir zaman siyasetten tamamen bağımsız olmadı. Yarışma, "Evrensellik, kapsayıcılık ve çeşitliliğin kutlanması" gibi değerlerini "katılımcı ülkelerdeki izleyicilerde yankı uyandıracak" bir değer olarak tanımlıyor.
"Savaş Sonrası Avrupa ve Eurovision Şarkı Yarışması" kitabının yazarı Dr. Dean Vuletic, bazı ülkelerin şarkı yarışmasına katılımı uluslararası izolasyonlarına son vermenin veya Batı yanlısı kimliklerini göstermenin bir yolu olarak kullandığını söylüyor. Slovenya'nın yayıncısı RTV'nin yönetim kurulu başkanı Natalija Gorščak, "İsrail ile birlikte sahnede olmamamız gerektiğini söyleyen Eurovision hayranlarından çok sayıda protesto aldık. Bir kamu hizmeti yayıncısı olarak etik duruşumuz barış için mücadele etmek olmalıdır" görüşünde bulunuyor.
İzlanda'nın yayıncı kuruluşu RÚV, konu rekabet kuralları olduğunda "hem İsrail kamu yayıncısının hem de İsrail hükümetinin davranışları hakkında ciddi şüpheleri olduğunu" söylüyor.
Eurovision'dan İsrail'e uyarı
EBU, "özellikle hükümetler veya devlet kurumları da dahil olmak üzere üçüncü taraflarca yürütülen veya desteklenen orantısız tanıtım kampanyalarını caydıracağını" belirtiyor. Bu kapsamda İsrail yayın kuruluşu Kan'a bu sene yarışmada İsrail'i temsil edecek Noam Bettan'a dair bir uyarıda bulundu. Uyarıda "Bettan tarafından 'İsrail için 10 kez oy verin' şeklinde ekranda talimat içeren videoların yayınlandığı ve dağıtıldığı dikkatimize sunulmuştur" ifadeleri yer aldı.
Boykotlar, Şubat 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından yarışmadan ihraç etme kararına dayandırılıyor. Gorščak, "Siyasi bir çatışma olduğunda, saldırgan ve mağdur tarafların temsilcilerinin nasıl dahil olması gerektiğini ve onların nasıl dahil olabileceğini gerçekten düşünmeliyiz" değerlendirmesinde bulunuyor.
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty) de İsrail'in yarışmadan men edilmemesinin insanlığa ihanet ve çifte standart olduğunu ifade ediyor.
Neler olmuştu?
Kan daha önce, İsrail'in diskalifiye edilmesi durumunda bunun "rekabet ve EBU'nun temsil ettiği değerler üzerinde geniş kapsamlı etkileri olabileceğini" ve bunun "birlik, dayanışma ve kardeşliğin sembolü olarak kurulan şarkı yarışmasının 70. edisyonu öncesinde özellikle rahatsız edici olacağını" söylemişti.
28 Nisan'da Sırbistan devlet televizyonu RTS'nin önünde toplanan protestocular, İsrail'in katılımı nedeniyle Balkan ülkesinin bu yılki Eurovision Şarkı Yarışması'ndan çekilmesini talep etmişti.
Massive Attack'in de aralarında olduğu Kneecap, Brian Eno, Sigur Rós, Nadine Shah gibi çok sayıda sanatçı yarışmayı boykot etme çağrısı yapmıştı.
2003'te Türkiye'ye birincilik getiren Sertap Erener, yarışma finalinde sahne alması için kendisine gönderilen daveti reddettiğini duyurmuştu.
Yarışmadan çekilme kararı alan Slovenya da Eurovision'un yapılacağı tarihlerde Filistin temalı yayın yapacağını açıklamıştı.
