Andrew E. Kramer / New York Times
Ukrayna’nın savaşta geliştirdiği enerji altyapısı savunması, şimdi Körfez ülkeleri için kritik hale geliyor. Ucuz kamikaze dronelara karşı pahalı önlemler yaygınlaşırken, petrol ve doğal gazın güvenlik maliyetinin akaryakıt ve faturalara yansıması bekleniyor.
Yıllar önce İran yapımı dronlar ve füzeler Orta Doğu’daki petrol ve doğal gaz tesislerini vurup dövmeye başlamadan önce, Rusya Ukrayna’nın enerji sektörünü hedef almaya başlamıştı. Ukrayna’nın ulusal petrol ve gaz şirketi buna hava savunmalarına milyonlarca dolar harcayarak karşılık verdi. Bu, artık kritik arzın akışını korumak için Basra Körfezi’ndeki enerji devlerinin de tekrarlamak zorunda kalabileceği bir önlem olabilir.
Ukraynalı şirket Naftogaz, ülkenin ordusu tarafından işletilen elektronik karıştırma sistemleri ve önleyici dronlar gibi cihazların parasını ödüyor. Ukraynalı tüketicilere gaz tedarik etmenin yanı sıra petrol ve gaz üreten ve taşıyan şirket, kritik ekipmanları korumak için beton bariyerler inşa etti. Şirket ayrıca, maliyetli bileşenler içeren pompalama istasyonlarını ve diğer ekipmanları yer altındaki sığınaklara gömmeyi planlıyor.
Enerji altyapısını savunmada anti-dron sistemler yaygınlaşacak
Naftogaz Üst Yöneticisi Serhii Koretskyi'ye göre, hem ordular hem de devlet dışı aktörler arasında dronların yaygınlaşması, yalnızca Ukrayna ve Orta Doğu’da değil, dünyanın her yerindeki petrol ve gaz şirketlerinin gelecekte anti-dron sistemlerine yatırım yapacağı bir geleceğe işaret ediyor.
Bu da gelecekte bir galon benzinin fiyatının ya da doğal gaz için ödenen bir faturanın içinde dron karıştırma ve önleme sistemlerinin maliyetinin de yer alabileceği anlamına geliyor. Koretskyi, “Güvenlik meseleleri kilit önemde” şeklinde konuştu.
Koretskyi, Ukrayna’nın patlayıcı dronlara karşı koymada zor kazanılmış uzmanlığını öne çıkardığı bir dönemde, Naftogaz’ın altyapısını daha dayanıklı hale getirme çabalarını anlattı. Ukrayna ordusu, önleyici füzelerden ve dronlardan yerde makineli tüfek ateşi açan ekiplere kadar katmanlı savunmalar kullanıyor. Ayrıca, bir dron’un seyrüseferine müdahale edebilen ya da pilotla olan radyo bağlantısını bozabilen elektronik harp sistemlerinden de yararlanıyor.
Ukraynalı askeri dron uzmanları Orta Doğu ülkelerine danışmanlık veriyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, geçen hafta yaptığı açıklamada 200’den fazla Ukraynalının ya Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne konuşlandığını ya da anti-dron savaşı konusunda danışmanlık yapmak üzere Kuveyt’e gitmekte olduğunu söyledi.
Koretskyi, Orta Doğu ülkeleri ile onların enerji şirketlerinin, Rusya’nın da Ukrayna’ya karşı kullandığı bir tür saldırı aracı olan ve Shahed adı verilen İran yapımı dronların tehdidine büyük ölçüde hazırlıksız yakalandığını söyledi.
Koretskyi şöyle devam etti:
“Odağı herkes füze saldırılarına vermişti. Kimse yüzlerce Shahed beklemiyordu”
Orta Doğu ülkeleri, maliyeti yaklaşık 30 bin dolardan 50 bin doların üzerine kadar çıkan Shahed’leri düşürmek için son derece pahalı hava savunma füzelerinden büyük sayılarda kullandı.
Orta Doğu'da dronlara olan talepte patlama yaşanıyor
Koretskyi, “Yüzlerce Shahed’e karşı tesisleri hava savunma füzeleriyle korumanın hiçbir şansı yok” dedi. Ucuz Ukrayna yapımı önleyici dronlar üreten şirketler, Orta Doğu ülkelerinden gelen telefonlara boğulduklarını söylüyor.
Basra Körfezi’ndeki doğal gaz altyapısına yönelik saldırılar enerji piyasalarını sarstı. Geçen hafta İsrail, İran’ın dev Güney Pars doğal gaz sahasını bombaladı ve İran, Katar’da Exxon Mobil, TotalEnergies, Shell ve diğer şirketlere ait petrol ve gaz tesislerinin bulunduğu Ras Laffan sanayi bölgesine balistik füzeler fırlattı. İran ayrıca Körfez’deki enerji tesislerine dronlar da gönderdi.
Ukrayna’da Naftogaz, savaş boyunca hava savunmaları ve diğer askeri ekipmanların satın alınmasını finanse etmek için yaklaşık 180 milyon dolar harcadı. Şirket, petrol ve gaz dışındaki alanları korumak için de bazı silahlar bağışladı.
Ukraynalı enerji yetkilileri, evrilen bir tehditle mücadele etmek zorunda kaldı. Rusya savaşın başlarında büyük bir petrol rafinerisini havaya uçurdu, ancak Ukrayna’nın Rusya’dan Avrupa’ya gaz taşımasına ilişkin sözleşme geçen yıl sona erene kadar doğal gaz altyapısına ciddi saldırılardan kaçındı. Ukrayna, Avrupa’da bir enerji şokunu önlemek için savaş sürerken bile bu gazı taşımayı sürdürmüştü.
Naftogaz’ın sayımına göre, dört yıllık savaş boyunca gaz altyapısına yönelik 401 saldırının yarısından fazlası, sözleşmenin sona ermesinin ardından geçen yıl gerçekleşti.
Rusya vurduğu yerlerin onarılmasına izin verdi, sonra yeniden vurdu
Bu saldırılar, Orta Doğu’da uzayan bir çatışmanın riskini gösteriyor. Rusya tesisleri tek bir salvo ile yıkmak için acele etmedi; bunun yerine onarım çalışmalarının ilerlemesine izin verdi ve ardından tamir edilen yerleri yeniden havaya uçurmak için sahaları tekrar vurdu.
Koretskyi, “Her yeni saldırı öncekinden daha fazla yıkım getirdi” dedi.
Analistler, kuyubaşları, boru hatları ve petrolü işleyen, milyarlarca dolarlık devasa tesisler için anti-dron savunmanın kurulmasının sektör genelinde bir zorunluluk haline geldiğini düşünüyor.
Siyasi risk danışmanlık şirketi Eurasia Group’un Başkanı Cliff Kupchan, “İhtiyaç, son birkaç gündeki kırılganlıkla gösterildi. Bunları ateşlemek için Rusya ya da İran olmanız gerekmiyor. Bir mafya üyesi ya da kişisel husumeti olan biri de olabilirsiniz” dedi.
Havalimanları için dron güvenliği konusunda çalışan bir Ukrayna hükümet çalışanı Ihor Novikov'a göre, riskler yalnızca enerji tesisleriyle sınırlı değil; savaş bölgelerine yakın ya da onlardan uzak tüm kritik altyapıya uzanıyor.
Novikov, “Teknoloji, yayılma için gereken bilgilerin çok büyük kısmının internette bulunabildiği bir noktaya evrildi” dedi. Ukrayna ordusunun piyasadan hazır alınabilen dronları silaha dönüştürdüğünü, başkalarının da aynısını yapabileceğini kaydetti.
Novikov şöyle devam etti:
“Savunmayı düşünmeye başladığınızda bu sorunun tam ölçeğini ve taşıdığı tehlikeyi fark ediyorsunuz”
© 2026 The New York Times Company
