Ana Swanson / New York Times
ABD Başkanı Donald Trump uzun süredir ülkenin ihracatı ile ithalatı arasındaki fark olan ticaret açığını ekonominin olumsuz bir göstergesi olarak görüyor.
Ancak bugünlerde ticaret açığı, kısmen Trump’ın başkanlığının başarısı için kritik olan bir unsur tarafından yönlendiriliyor.
Yapay zekanın yükselişi, ekonomiyi ve borsayı ileri taşıyan bir güç haline geldi. Ancak aynı zamanda teknoloji şirketlerinin yeni veri merkezlerini doldurmak için pahalı yabancı bilgisayarlar ve çipler ithal etmesi nedeniyle ABD ticaret açığını da artırıyor.
ABD’nin bilgisayar, bilgisayar aksesuarları ve yarı iletken ithalatı geçen yıl 450 milyar doların üzerine çıktı. Bu rakam, Trump’ın göreve başladığı dönemden bu yılın ocak ayına kadar yüzde 60’tan fazla artış gösterdi.
Bilgisayar ve elektronik ürünler, geçen yıl 3,4 trilyon dolara ulaşan toplam ABD mal ithalatının önemli bir bölümünü oluşturdu.
Tayvan ile ABD arasındaki ticaret açığı 150 milyar dolara dayandı
2025 yılında mal ticareti açığı 1,2 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştı. Özellikle en gelişmiş yapay zeka yarı iletkenlerinin kaynağı olan Tayvan ile ABD arasındaki ticaret açığı yaklaşık iki katına çıkarak 146 milyar dolara yükseldi.
Dış İlişkiler Konseyi’nde kıdemli araştırmacı olan ve ticaret verilerini analiz eden Brad Setser, ülke genelinde yapay zeka veri merkezlerinin inşasının “ithalat ağırlıklı” olduğunu ve Güney Kore, Tayvan ve Çin’in yapay zeka ile ilgili ürünlerde güçlü ihracat artışı bildirdiğini söyledi.
Setser, “Planlanan yatırımları azaltacak bir şok olmadığı sürece, bunun 2026’da daha büyük bir ABD ticaret açığına yol açmaması zor” dedi.
Trump ticaret açığını ekonomik zayıflığın bir işareti olarak görüyor ve bunu azaltmak için yabancı mallara tarifeler uygulamaya çalışıyor. Ancak birçok ekonomist bu stratejiyi sorguluyor.
Bazı ekonomistler ticaret açığının büyük ölçüde kamu harcamaları veya doların değeri gibi diğer ekonomik faktörlerden kaynaklandığını belirtiyor. Diğerleri ise tarifelerin yabancı mallara olan talebi azaltabileceğini ancak Trump’ın ilaçlar ve elektronikler gibi yüksek tarifelerden muaf tuttuğu geniş ithalat kalemleri olduğunu söylüyor.
Otomobiller, çelik ve diğer ürünlerin aksine elektronik ürünler Trump tarafından bilinçli şekilde tarifelerden muaf tutuldu. Geçen nisan ayında yönetim, akıllı telefonlar, bilgisayarlar, yarı iletkenler ve diğer elektronik ürünler için tarifelerden muafiyet kararı aldı. Bu durum Apple, Nvidia ve Dell gibi teknoloji şirketleri için önemli bir avantaj sağladı.
Yönetim, ulusal güvenlik gerekçesiyle yürütülen bir ticaret soruşturması kapsamında sektörün ilerleyen dönemde tarifelere tabi tutulacağını savundu. Ancak bu tarifeler hiçbir zaman yürürlüğe girmedi.
Trump'ın tanıdığı muafiyet elektronik ürünlere olan talebi yükseltti
Tarife muafiyeti, bilgisayarlar, yarı iletkenler ve diğer ekipmanların ithalatına olan talebi artırdı. Aynı şekilde ABD genelinde hızla artan veri merkezi inşaatları da bu talebi besledi. Gayrimenkul firması JLL’ye göre Kuzey Amerika’da 35 gigavattan fazla veri merkezi kapasitesi inşa halinde bulunuyor. Bu miktar, İngiltere veya İtalya’nın yıllık elektrik tüketimine eşdeğer.
Yapay zeka patlaması, genel olarak zayıf seyreden ABD ekonomisini destekledi. Aynı zamanda Trump’ın yönetiminin başarısının bir göstergesi olarak gördüğü borsadaki yükselişi de güçlendirdi. Son üç yılda “Muhteşem Yedili” olarak bilinen en büyük teknoloji hisseleri, S&P 500 endeksindeki yüzde 88’lik yükselişin yarısından fazlasını oluşturdu.
Trump yönetimi, kendisinden önceki Biden yönetimi gibi, yapay zeka çipleri ve bilgisayarlarının ABD’de üretilmesini sağlayacak fabrikaların kurulmasını teşvik etmeye çalıştı. Bu hedef, sektörün Tayvan’a olan bağımlılığı göz önüne alındığında kritik görülüyor. Çünkü Tayvan, Çin tarafından olası bir abluka veya işgal tehdidi altında bulunuyor.
Adanın önde gelen çip üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), ABD-Tayvan ticaret anlaşmasının bir parçası olarak ABD’deki operasyonlarını genişletme sözü verdi.
Ancak bu tesislerin inşasının yıllar alması bekleniyor ve buna rağmen ABD’nin yabancı teknoloji tedarikçilerine bağımlılığı sürecek.
ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, önümüzdeki üç yıl içinde Tayvan’ın ileri düzey çip üretim kapasitesinin yüzde 40’ının ABD’ye taşınması çağrısında bulundu.
Tayvanlı yetkililer ise bu hedefi “imkansız” olarak nitelendirdi. Salı günü düzenlenen bir basın toplantısında, dünyanın en büyük yapay zeka çip üreticisi Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang, Tayvan’daki üretimin yüzde 40’ının ABD’ye taşınmasının özellikle yapay zeka çiplerine olan talebin hızla artması nedeniyle “kısa vadede son derece zor” olduğunu ifade etti.
© 2026 The New York Times Company
