İngiliz sokak sanatçısı Banksy’nin Londra’daki üç eseri, kamu kurumlarına yaklaşık 150 bin sterlinlik maliyet çıkardı. Temizlik, güvenlik ve eserlere ilişkin diğer işlemler için yapılan harcamaların önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.
En yüksek maliyet, Banksy’nin Eylül 2025’te Londra’daki Kraliyet Adalet Divanı’nın duvarına yaptığı bir mural nedeniyle oluştu. BBC’nin Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası kapsamında edindiği bilgilere göre, eserin kaldırılması ve binanın güvenliğinin sağlanması için şimdiye kadar 85 bin sterlinden fazla harcama yapıldı.
Kraliyet Adalet Divanı’ndaki eserin kaldırılması 85 bin sterline mal oldu
Grade II* koruma statüsündeki binanın duvarına yapılan eserde, peruk takan bir yargıcın tokmağıyla bir protestocuyu dövdüğü görülüyordu. Banksy, çalışmanın kendisine ait olduğunu internet sitesinde ve Instagram hesabında paylaştığı görüntülerle doğrulamıştı.
İngiltere Adalet Bakanlığı, duvardaki boyayı çıkarmak için 50 bin sterlin harcandığını açıkladı. Binanın güvenliği ve personelin fazla mesai giderleri için de 35 bin sterlin ödendi.
Mahkemeler ve Yargı Hizmetleri Kurumu, koruma altındaki yapının özgün karakterinin korunmasının yasal bir yükümlülük olduğunu belirtti.
Eserin ilk etapta geleneksel yöntemlerle kaldırılması başarısız oldu. Bunun üzerine yükleniciler, duvardaki boyayı temizlemek için lazer teknolojisi kullanmaya başladı. Westminster Belediyesi, lazer işleminin yeterli olmaması halinde farklı bir temizleme yöntemine başvurulabileceğini bildirdi. Son seçenek olarak ise eserin bulunduğu taş bölümün tamamen sökülerek yenisiyle değiştirilmesi gündeme gelebilir.
Ayrıca muralın bulunduğu duvarın önüne korkuluk yerleştirilmesi için koruma izni başvurusu yapıldı. Bu işlemin maliyeti ise henüz açıklanmadı.
Bir başka Banksy eseri için 60 bin sterlin harcandı
Banksy’nin Nisan ayında Waterloo Place’te, Trafalgar Meydanı yakınlarında yerleştirdiği bir heykel de Westminster Belediyesi’ne yaklaşık 60 bin sterline mal oldu.
Elinde bayrak taşıyan bir adamı tasvir eden heykelin kurulmasından sonra belediye, güvenlik bariyerleri, idari işlemler ve eseri izlemek üzere görevlendirilen güvenlik personeli için yaklaşık 60 bin sterlin harcadı.
Banksy, heykelin gece boyunca yerleştirildiğini gösteren bir videoyu Instagram hesabından paylaşarak eserin kendisine ait olduğunu doğrulamıştı.
Belediye, heykelin arazi sahibi olarak artık kendi mülkiyetinde olduğunu ve eserin geleceğine ilişkin kısa, orta ve uzun vadeli seçenekleri değerlendirdiğini açıkladı.
Polis kulübesindeki çalışma da masraf çıkardı
Üçüncü eser ise Ağustos 2024'te City of London bölgesindeki bir polis nöbet kulübesinin üzerine yapıldı. Banksy, 1990'larda IRA'ya karşı güvenlik önlemleri kapsamında yerleştirilen kulübenin üzerine bir pirana sürüsü çizmişti.
Kulübe daha sonra 2 bin 200 sterlinlik maliyetle bulunduğu yerden kaldırıldı ve yeniden yerleştirilmedi. Eserin, kasım ayında yeniden açılması planlanan London Museum’da sergilenmesi bekleniyor.
Banksy’nin eserleri sanat mı, vandalizm mi?
Harcamalar, Banksy’nin kamusal alandaki çalışmalarının sanat eseri mi yoksa kamu mülküne zarar veren vandalizm mi olduğu tartışmasını yeniden gündeme getirdi.
Gölge Adalet Bakanı Nick Timothy, kamu parasının sanatçının eserlerini temizlemek için kullanılmasını “skandal” olarak nitelendirdi. Timothy, mahkemelerin adalet ve hukukun üstünlüğünün ulusal sembolleri olduğunu belirterek Banksy’nin yol açtığı maliyetleri kendisinin karşılaması gerektiğini savundu.
Sanat eleştirmeni Estelle Lovatt ise Banksy’nin eserlerinin turizme katkısına dikkat çekerek sanatın daha geniş kitlelere ulaşmasını sağladığını söyledi. Lovatt'a göre, Banksy’nin eserleri galerilere giriş ücreti olmadan görülebildiği için sanatı erişilebilir hale getiriyor.
Bristol’ün graffiti sahnesinden 1990’larda ortaya çıkan Banksy, bugün dünyanın en tanınmış sokak sanatçılarından biri olarak kabul ediliyor. Sanatçının eserleri müzayedelerde 18 milyon sterlinin üzerinde fiyatlara ulaşabiliyor.
