Volkswagen, 2019 yılında Çin pazarındaki hakimiyetini gökyüzüne taşımak amacıyla iddialı bir uçan araba projesi başlattı. Alman otomotiv devi, zengin müşteriler için lüks ve fütüristik bir yolcu dronu üretmeyi hedefliyordu.
Reuters'ın araştırmasına göre Pekin'de kurulan küçük bir kurum içi girişim ekibiyle yürütülen bu proje, helikopterlerin yarısı kadar ses çıkaran elektrikli hava araçlarıyla şehirler arası ulaşımı sağlamayı amaçlıyordu. Ancak Çin'in "alçak irtifa ekonomisi" olarak adlandırılan ve dronlar ile hava taksilerini kapsayan yeni pazarında işler planlandığı gibi gitmedi.
Çin pazarının hızına yetişemediler
Volkswagen'ın geleneksel kurum kültürü, Çin'deki yerel rakiplerin ve tedarik zincirlerinin hızına ayak uyduramadı. Uzmanların da belirttiği gibi, Çin'deki mobilite sektöründe yeterince yerel ve hızlı olmayan yabancı şirketlerin ayakta kalma şansı giderek azalıyor.
2019'da 4,2 milyon olan Çin'deki araç teslimat sayısı geçtiğimiz yıl 2,7 milyona düşen Volkswagen, BYD ve Geely gibi yerel devlerin gerisinde kalarak pazardaki gücünü kaybetmeye başlamıştı.
Tasarım anlaşmazlıkları ve yasal krizler
Şirket, teknik kapasitesi yüksek ancak siyasi risk taşımayan bir Çinli ortak bulmakta zorlandı. 2021'de Şanghay merkezli girişim Pantuo Aviation ile bir fizibilite çalışması için anlaşıldı.
Pantuo'nun bilimkurgu filmlerini andıran tasarımı başlangıçta ilgi görse de, Volkswagen'ın projeye geleneksel bir otomobil montajı zihniyetiyle yaklaşması sorun yarattı. Aerodinamik performansın yetersiz bulunması ve risklerin yüksek görülmesi üzerine Volkswagen projeyi yeniden yapılandırmak istedi. Ancak Pantuo, Volkswagen'ı kendi tasarımlarını danışmanlık alınan bir diğer devlet destekli birimle paylaşmakla suçladı.
Ticari sır hırsızlığı suçlaması
Taraflar arasındaki anlaşmazlık kısa sürede yasal bir savaşa dönüştü. Tahkim sürecini Volkswagen kazansa da, Pantuo ticari sırların ihlal edildiği gerekçesiyle suç duyurusunda bulundu. Çin Yüksek Halk Mahkemesi tazminat davasını yetkisizlik nedeniyle reddetse de, polisin başlattığı ceza soruşturması devam ediyor.
Üstelik bu soruşturmada şüpheli olarak Volkswagen şirketi değil, projenin başındaki Çinli yönetici Zhou Jin gösterildi. Seyahat yasaklarıyla karşı karşıya kalan Zhou, şirketin kendisini yasal süreçte yalnız bıraktığını belirtse de Volkswagen iddiaların asılsız olduğunu savunuyor.
Bu dava, Çin'de faaliyet gösteren Batılı şirketler için değişen hukuki dinamiklerin önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Eskiden yabancı şirketler teknolojilerinin kopyalanmasından korkarken artık kendi teknolojilerini geliştiren Çinli firmalar fikri mülkiyet haklarını korumak için yabancı devlere karşı çok daha sert bir şekilde hukuki yollara başvuruyor.
Artan maliyetler, azalan satışlar ve karmaşık yasal sorunların ortasında kalan Volkswagen yönetimi ise ana işine odaklanma kararı alarak 2024 yılının ortalarında uçan araba projesini tamamen sonlandırdı.
Kaynak: Reuters
