Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bir gemide görülen ve tahliye işlemi sonrası yapılacak temas takibi işlemi sonrası daha fazla vaka çıkma ihtimali bulunan hantavirüsün "yeni bir pandeminin başlangıcı olmadığını" bildirdi.
DSÖ, Arjantin'den yola çıkan ve 10 Mayıs'ta Kanarya Adaları'nın Tenerife kentinde yolcuları tahliye edilen Hollanda bandıralı "MV Hondius" yolcu gemisinde tespit edilen ve hızla dünya gündemine oturan hantavirüs vakalarına ilişkin soruları yazılı yanıtladı.
Mevcut verilerin, gemideki ilk hantavirüs vakası görülen kişinin Arjantin ve Şili'de gerçekleştirdiği faaliyetler sırasında çevresel maruz kalma yoluyla seyahatten önce enfeksiyonu kaptığına işaret ettiğini aktaran DSÖ, "(Hastanın) Faaliyetlerinin tam güzergahını ve olası maruziyet faktörlerini değerlendirmek için araştırmalar devam ediyor. Mevcut kanıtlar, gemide daha sonra insandan insana bulaşmasına işaret ediyor. Devam eden epidemiyolojik ve sekanslama araştırmaları, vakalar ve en olası maruziyetleri arasındaki epidemiyolojik bağlantıları daha iyi anlamaya yardımcı olacak" ifadelerini kullandı.
DSÖ, Amerika kıtasının Güney Konisi alt bölgesinde görülen ilk vakanın seyahat geçmişi ve potansiyel maruziyetleri üzerine araştırmaların devam ettiğine dikkati çekerek, bu kişinin kuş gözlem faaliyetleri sırasında kemirgenlere maruz kalma olasılığının öngörüldüğünü belirtti.
Virüse dair viral sekanslama analizlerinin de sürdüğünü bildiren DSÖ, bu salgınla ilişkili hantavirüsün Andes virüsü türünün, hastalığın endemik olduğu Arjantin, Şili ve Uruguay'da dolaşan türlerle karşılaştırılacağını belirtti.
"Hantavirüs insandan insana kolayca yayılmıyor"
DSÖ, "Önceki salgınlardan bildiğimiz kadarıyla hantavirüs insandan insana kolayca yayılmıyor. Maruz kalmış olabilecek kişilerle takip sağlamak için temas takibi yapılıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Karantina önlemleri uygulanmadan önce maruz kalan kişiler arasında ek vakalar yaşanabileceğine dikkati çeken DSÖ, yeni şüpheli vakaların hızlı bir şekilde izole edilmesi ve temaslıların izlenmesi dahil mevcut müdahalenin daha fazla yayılma riskini sınırlamasının beklendiğini kaydetti.
DSÖ, "Mevcut salgın bağlamında etkilenen gemideki ve uçaklardaki kişilerin sık sık el hijyeni uygulamaları, baş ağrısı, baş dönmesi, titreme, ateş, kas ağrısı ve mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi gastrointestinal sorunlar da dahil erken belirtileri son olası maruziyetten sonraki 42 gün boyunca izlemeleri gerekiyor" ifadelerini kullandı.
"Solunum semptomları olanlar solunum hijyenine uymalı"
Herhangi bir erken belirti veya ani solunum güçlüğü ortaya çıkan kişilerin derhal sağlık yetkililerine bilgi vermesi gerektiğini vurgulayan DSÖ, bu kişilerin tıbbi değerlendirme yapılana kadar kendilerini izole etmesinin önemli olduğunu belirtti.
Solunum semptomları olan kişilere solunum hijyenine uyma ve solunum maskesi takma uyarısında bulunan DSÖ, şunları kaydetti:
"Bazı kişilerin kaldığı maruziyet ve maruziyetten semptomların gelişmesine kadar geçen süre (kuluçka süresi) göz önüne alındığında gemidekiler ve temaslılar yakından izlendikçe daha fazla vaka ve potansiyel vaka sinyali olabileceğini bekleyebiliriz. Hantavirüsle ilgili her ülke kendi özel planını geliştirecek. Bu, Kovid-19'da olduğu gibi yeni bir pandeminin başlangıcı değil. Hantavirüs hakkında bildiğimiz durum, kolayca yayılmadığıdır. Genellikle kemirgenlerden insanlara bulaşır ancak sınırlı insan-insan bulaşması da bildirildi. Gemide, insan-insan bulaşmasının gerçekleşmiş olabileceği görülse de risk en çok yakın temas halinde olanlar için geçerli"
Ne olmuştu?
Hollanda bandralı lüks yolcu gemisi MV Hondius, 1 Nisan'da Arjantin'in Ushuaia Limanı'ndan hareket etmişti.
Gemide, 11 Nisan'da 70 yaşındaki bir Hollandalı hayatını kaybetmiş, 13-16 Nisan'da Afrika'nın batısındaki Tristan da Cunha, Erişilmez Ada ve Bülbül Adası ziyaretlerinde 6 yolcunun daha gemiye binmesiyle bu tarihlerdeki kayıtlara göre toplamda 180 yolcu ve mürettebat olduğu belirtilmişti.
Santa Elena'ya geldiğinde gemiden 30 kadar yolcunun yanı sıra hayatını kaybeden yolcunun cesedi ile semptom bulunan Hollandalı eşi de ayrılmıştı. Johannesburg'a giden Hollandalı kadın 26 Nisan'da hayatını kaybetmişti.
İngiliz vatandaşı olan ve semptom gösteren bir erkek yolcu da yanındaki ABD'li arkadaşı ile 27 Nisan'da gemiden indirilmişti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2 Mayıs'ta MV Hondius, Cabo Verde'de (Yeşil Burun Adaları) olduğu sırada hantavirüs vakalarının gemide görüldüğünü açıklamış ve 3 Mayıs'ta bir Alman kadın yolcunun hayatını kaybetmesiyle bu gemide seyahat edip virüsten ölenlerin sayısı 3'e çıkmıştı.
Capo Verde yetkililerinin geminin yanaşmasına ve herhangi bir kişinin inmesine izin vermemesi üzerine DSÖ ve İspanya arasında yapılan görüşmeler sonrasında 5 Mayıs'ta yolcuların indirilmesi için MV Hondius'un Tenerife'ye getirilmesine karar verilmişti.
Tenerife'den tahliye edilen yolculardan 1 Fransız ve 1 ABD'li de ülkelerine gittiklerinde hantavirüs testleri pozitif çıkmıştı.
Hantavirüs nedir?
Hantavirüsü 1950’lerden bu yana bilinen bir virüs. Uzmanlar, hantavirüslerin kemirgenler tarafından taşınan ve insanlarda ağır hastalıklara yol açabilen bir virüs grubu olduğuna dikkat çekiyor. Virüs, çoğunlukla enfekte kemirgenlerle ya da bu hayvanların idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle temas yoluyla insanlara bulaşıyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre dünya genelinde yaklaşık 40 farklı hantavirüs türü bulunuyor ve bunlar farklı hastalıklara yol açıyor. Hantavirüs enfeksiyonları hafif belirtilerden ölümcül tablolara kadar farklı klinik sonuçlara neden olabiliyor.
Amerika kıtasında görülen hantavirüs türleri, ciddi solunum yetmezliğine yol açabilen hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna (HCPS) neden olurken, bu hastalıklarda ölüm oranının yüzde 50’ye kadar çıkabildiği belirtiliyor.
Güney Amerika’da görülen Andes virüsü ise, insanlar arasında sınırlı da olsa bulaş gösterebildiği belgelenmiş tek hantavirüs türü olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre bu bulaş, genellikle yakın ve uzun süreli temas halinde gerçekleşiyor.
Avrupa ve Asya’da görülen hantavirüs türleri ise farklı bir klinik tabloya yol açıyor. Bu bölgelerde virüs, böbrekleri etkileyen ve kanamalı ateşle seyreden hemorajik ateş ile renal sendroma (HFRS) neden olabiliyor.
Uzmanlar, MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinde görülen türün Andes varyantı olduğunu belirtiyor.
Kaynak: AA
