Naziler tarafından İkinci Dünya Savaşı sırasında yağmalanan ünlü Goudstikker koleksiyonuna ait bir tablo, yıllar sonra Hollanda’da ortaya çıktı. Hollandalı ressam Toon Kelder’e ait olduğu belirtilen “Portrait of a Young Girl” adlı eserin, Nazi işbirlikçisi Hendrik Seyffardt’ın torunlarının evinde onlarca yıl asılı kaldığı düşünülüyor.
BBC ve Guardian’ın aktardığına göre olayı, kendisinin Seyffardt’ın soyundan geldiğini öğrenen bir aile üyesi ortaya çıkardı. İsmi açıklanmayan kişi, tablonun geçmişini öğrendikten sonra sanat dedektifi Arthur Brand ile iletişime geçti.
Aile üyesi, tablonun Seyffardt’ın torununun evinde asılı olduğunu gördüğünü ve kendisine eserin “Yahudilerden yağmalanmış, Goudstikker’den çalınmış” bir tablo olduğunun söylendiğini aktardı. Aynı kişi, Hollanda basınına yaptığı açıklamada “Utanç duyuyorum. Tablo Goudstikker’in mirasçılarına geri verilmeli” dedi.
Sanat dedektifi Arthur Brand, yaptığı incelemede tablonun arkasında Goudstikker koleksiyonuna ait etiket bulunduğunu ve çerçevesine “92” numarasının işlendiğini tespit etti. Brand, 1940 yılında yağmalanan Goudstikker koleksiyonuna ait eserlerin satıldığı açık artırma kayıtlarında 92 numaralı eserin Toon Kelder imzalı “Portrait of a Young Girl” olduğunu belirledi.
Nazi işgali sırasında hayatını kaybetti
Jacques Goudstikker, Nazi işgali sırasında Hollanda’dan İngiltere’ye kaçarken hayatını kaybetmişti. Ardında binin üzerinde tablodan oluşan önemli bir koleksiyon bırakan Goudstikker’in eserleri, Nazi yönetiminin önde gelen isimlerinden Hermann Göring tarafından yağmalanmıştı.
Hendrik Seyffardt ise Nazi Almanyası ile işbirliği yapan en üst düzey Hollandalı isimlerden biri olarak biliniyor. Doğu Cephesi’nde savaşan Hollandalı gönüllülerden oluşan Waffen-SS birliğine komuta eden Seyffardt, 1943’te direnişçiler tarafından öldürülmüştü.
Açık artırmada aldığı düşünülüyor
Brand’e göre tablo, 1940’taki açık artırmada Seyffardt tarafından alınmış ve daha sonra aile içinde kuşaktan kuşağa aktarılmış olabilir. Goudstikker mirasçılarının avukatları da eserin koleksiyona ait olduğunu doğruladı ve tablonun iadesini istedi.
Ancak iade süreci hukuki engellerle karşı karşıya. Haberlere göre hırsızlık zaman aşımına uğradığı için polis doğrudan işlem yapamıyor. Nazi yağması sanat eserleriyle ilgili danışmanlık yapan Hollanda İade Komitesi’nin de özel kişileri eseri geri vermeye zorlama yetkisi bulunmuyor.
'Şimdiye kadar gördüğüm her şeyin ötesinde'
Brand, bu nedenle kamuoyu baskısının tablonun hak sahiplerine dönmesi için en önemli yol olduğunu belirtti. “Sanat dünyasının Indiana Jones’u” olarak anılan Brand, daha önce Louvre, Hollanda Kraliyet Koleksiyonu ve çeşitli müzelerde Nazi yağması eserler bulduğunu hatırlatarak, bu dosyayı “şimdiye kadar gördüğüm her şeyin ötesinde” diye nitelendirdi.
BBC’ye konuşan Brand, daha sonra tablonun kendi ekibine teslim edildiğini söyledi.
Kaynak: Gazete Oksijen
