Dünyanın en önemli 20. yüzyıl sanat koleksiyonlarından biri olan ve Frida Kahlo ile Diego Rivera'nın eserlerini de içeren bir koleksiyonun İspanya'ya ihraç edilmesi Meksika'daki kültür sanat dünyasında tepkiye neden oldu.
Yaklaşık 400 kültür uzmanı bir araya gelerek Meksika hükümetine ithafen açık mektup yayınladı. Mektupta koleksiyonun ihraç edilmesinin Meksika devletinin "sanatsal anıt" olarak ilan ettiği Kahlo'nun eserleri açısından ne anlama geldiği konusunda daha fazla netlik sunulması çağrısında bulunuldu. Açık mektubu yayınlanan tarihçi Francisco Berzunza "Bu çok ciddi bir sorun. Kahlo, ülkemizin tarihindeki en önemli sanatçı ve onun çalışmalarını Meksika dışında görmek Meksika'da görmekten daha kolay" dedi.
Koleksiyonda Kahlo ve Rivera'nın yanı sıra Rufino Tamayo, José Clemente Orozco, María Izquierdo ve David Alfaro Siqueiros'un eserleri ve Meksika fotoğraflarından bir seçki yer alıyor. Meksika hükümeti ve İspanya merkezli banka Barto Santander arasında yapılan anlaşma kapsamında yaklaşık 20 yıldır Meksika'da halka açık olarak sergilenen koleksiyonun bu yaz İspanya'ya gitmesi ve bankanın yeni kültür merkezi Faro Santander'in temel taşlarından biri olarak sergilenmesi bekleniyor.
Santander, koleksiyonun "korunması, araştırılması ve sergilenmesinden sorumlu" olacağını söylerken Meksika'daki kültür sanat camiası da anlaşmanın eserlerin Meksika'ya asla geri dönmeyeceği anlamına gelmesinden korkuyor. Mektubun ilk imzacılarından biri olan küratör Gabriela Camida, "Mevcut mevzuat bu eserlere özellikle de ulusal sanat anıtları olarak belirlenenlere karşı oldukça koruyucu. Bunların Meksika kimliği ve Meksika sanat tarihi açısından önemli bir değere sahip olduğu ifade ediliyor" şeklinde görüş bildiriyor.
Kahlo'nun eserleri sanatsal anıt statüsünde
Anlaşmazlık özellikle 1984 yılında "sanatsal anıt" statüsü alan Kahlo'nun eserleri için önem taşıyor: Cumhurbaşkanlığı kararnamesi Kahlo'nun eserlerinin Meksika'dan yalnızca geçici olarak çıkarılabileceğini ve ülkenin Ulusal Güzel Sanatlar ve Edebiyat Enstitüsü'nün yurtdışındaki özel koleksiyonlarda bulunan eserlerin "geri getirilmesinden" sorumlu olduğunu belirtiyor. Meksika'nın kültürel sahnesindeki sanatçılar ve küratörler, bu anlaşmanın yasanın tam tersi anlamına geldiğini düşünüyor. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum da "Arzumuz koleksiyonun Meksika'da kalmasıdır" diyor.
Kültür Bakanı Claudia Curiel, "Koleksiyon Meksika'ya ait; satılmadı, yalnızca geçici olarak ülkeden ayrılıyor" bilgisini paylaşırken sanat eserlerinin 2028'de Meksika'ya döneceğini de söylüyor.
Santander, anlaşmanın "hiçbir durumda koleksiyonun satın alınması veya Meksika'dan kalıcı olarak kaldırılması anlamına gelmediğini" ve eserlerin "geçici ihracat döneminin sonunda Meksika'ya geri döneceğini" vurgulayan bir açıklama yayınladı.
Ancak Meksika'daki kültür camiası tetikte, anlaşmanın belirsiz ve banka lehine avantajlı olduğunu savunuyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
