Orta Asya'dan Ön Asya'ya ve Kafkaslar'dan Anadolu'ya ilk giriş kapısı olan Kars'taki Ani Ören Yeri, 11 ve 12. yüzyıllara ait Türk-İslam mimarisi eserlerini bünyesinde barındırıyor.
Tarih boyunca Bagratlı Hanedanlığı, Bizans, Büyük Selçuklu, Gürcü Krallığı, Moğollar, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü, geçmişte Hristiyan ve Müslümanların yan yana yaşadığı ören yerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kafkas Üniversitesi işbirliğinde yapılan kazı çalışmaları yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor.
Kurulduğu günden bu yana birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapan, aynı zamanda Türklerin Anadolu'ya ilk giriş kapısı olan Ani, her geçen yıl artan ziyaretçi sayısıyla dikkati çekiyor.
Son yıllarda yabancı turistlerin de ilgi gösterdiği Ani'yi, geçen yıl bölge için rekor sayılabilecek düzeyde yaklaşık 450 bin yerli ve yabancı ziyaretçi gezdi. Kafkas Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Ani Ören Yeri Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan, Kars'ın son yıllarda turizm anlamında ülkenin en gözde şehirlerinden biri olduğunu söyledi.
Sarıkamış Kayak Merkezi, Çıldır Gölü, kent merkezindeki tarihi yapılar gibi noktaların, kentin zengin kültürü ve Ani Ören Yeri'nin önemli destinasyon merkezleri arasında yer aldığını ifade eden Arslan şöyle konuştu:
"Ani Ören Yeri hem Kars'ın hem bölgenin hem de ülkemizin en önemli kültür ve turizm alanlarından birisi haline geldi. Zaten 2016 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde olan bir yer ve yaklaşık 450 bin ziyaretçi sayısıyla 2025 yılını Ani için büyük bir rekorla kapattık. Nitekim bizler de kazı ekibi olarak buradaki kazı, koruma ve çevre düzenleme çalışmalarımızla birlikte ziyaretçi sayısını 1 milyon civarına taşımak hedefindeyiz".
Arslan, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kafkas Üniversitesi ortaklığıyla Ani'deki kazı, koruma ve çevre düzenleme çalışmalarının da devam ettiğini anlatarak "2026 yılı için çalışma planımızı hazırladık. Hem kazı ve koruma çalışmalarımıza hem de 'Geleceğe Miras Projesi' kapsamında sur içi yürüyüş yollarımızın yapımına devam edeceğiz. Arkeolojik kazı ve koruma çalışmalarımızla kültürel, tarihsel ve arkeolojik anlamda Ani’yi turizme daha çok katkı sunacak bir seviyeye ulaştırmak için çalışmalarımıza devam ediyoruz" diye konuştu.
Ani Ören Yeri'nin son yıllarda daha fazla bilinir hale geldiğini anlatan Arslan, şunları kaydetti:
"Burası Anadolu'daki Türk-İslam tarihi için çok kıymetli bir yer. Sultan Alparslan'ın Bizans'la karşılaştığı ilk savaş meydanı, Bizans'ı yendiği ilk savaş meydanı. Dolayısıyla burası Anadolu'daki Türk-İslam tarihinin başlangıç noktası. Türklerin Anadolu'ya açılan kapısı bilinenin aksine Malazgirt değil Ani’dir. Sultan Alparslan 1064 yılında Anadolu'ya ilk kez Ani'den girmiştir. Öte taraftan burası Anadolu'daki Türk-İslam şehirciliğinin, Türk-İslam mimarisinin de başlangıç noktasıdır. Ani’nin tarihteki bu haklı rolü apaçık ortadayken maalesef biz bunu temel eğitimde göremezdik. Ancak 2025-2026 eğitim öğretim yılı için Milli Eğitim Bakanlığı Ani’yi de müfredata almış oldu. Temel eğitimde artık Ani'nin fethi ve Türk-İslam tarihi açısından önemi vurgulu bir şekilde anlatılıyor. Temel eğitimdeki çocuklarımız artık Ani'yi daha bilinçli olarak öğreniyorlar".
Kaynak: AA
