Hollanda’nın başkenti Amsterdam, iklim politikaları kapsamında dikkat çeken bir uygulamayı hayata geçirdi. Kentte artık billboardlar, tramvay durakları ve metro istasyonlarında et ürünleri ile fosil yakıtla bağlantılı reklamlar yer almayacak. Bu kapsamda hamburger, uçak bileti, kruvaziyer turu ve benzinli araç reklamları kamusal alanlardan kaldırıldı.
Uygulamanın ardından şehirdeki reklam alanlarının içeriği de değişti. Daha önce fast food ürünleri ve ucuz tatil kampanyalarının yer aldığı alanlarda artık müze etkinlikleri, kültür-sanat organizasyonları ve yerel faaliyetlere ilişkin duyurular öne çıkıyor.
Amaç: İklim hedefleriyle uyum
Amsterdam yönetimi, bu adımın 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor. Ayrıca kentte kişi başı et tüketiminin aynı dönemde yarıya indirilmesi planlanıyor. Yetkililer, kamu alanlarının belediyenin çevre politikalarıyla çelişen reklamlar için kullanılmasının önüne geçmek istediklerini vurguluyor.
Kararı savunan yerel siyasetçiler, “iklim krizinin aciliyetine” dikkat çekerek, tüketim alışkanlıklarının reklamlar aracılığıyla şekillendiğini ve bu nedenle kamusal alanlardaki görsel yönlendirmelerin sınırlandırılması gerektiğini ifade ediyor.
Et ve uçuşlar artık “iklim meselesi”
Yeni düzenleme, et tüketimini yalnızca bireysel bir tercih olmaktan çıkararak iklim politikalarının bir parçası haline getiriyor. Uzmanlara göre et ve fosil yakıtların aynı kategoride değerlendirilmesi, bu alanların çevresel etkilerine dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Verilere göre et reklamları Amsterdam’daki açık hava reklam pazarının yalnızca yüzde 0,1’ini oluştururken, fosil yakıt bağlantılı reklamların payı yaklaşık yüzde 4 seviyesinde bulunuyor. Buna rağmen alınan kararın sembolik ve politik etkisinin yüksek olduğu değerlendiriliyor.
Sektörden tepki geldi
Karar, et ve turizm sektöründen eleştiriler aldı. Et endüstrisi temsilcileri, uygulamanın tüketici davranışlarını yönlendirmeye yönelik “istenmeyen bir müdahale” olduğunu savunurken, seyahat sektörü ise uçuş içeren tatil reklamlarının yasaklanmasını ticari özgürlükler açısından orantısız buluyor.
Küresel yayılma potansiyeli
Amsterdam bu alanda ilk başkent olurken, daha önce Hollanda’daki Haarlem kenti benzer bir yasağı 2024’te uygulamaya koymuştu. Utrecht ve Nijmegen gibi şehirler de et ve fosil yakıt reklamlarına kısıtlamalar getiren düzenlemeler yaptı.
Dünya genelinde ise Edinburgh, Stockholm ve Floransa gibi birçok şehir fosil yakıt reklamlarını sınırlamaya başladı. Fransa’da ise bu alanda ülke çapında bir yasak uygulanıyor.
Etkisi ne olacak?
Uzmanlar, kamusal alandaki reklamların kaldırılmasının tüketim alışkanlıklarını nasıl etkileyeceğinin zamanla netleşeceğini belirtiyor. Ancak bazı araştırmalar, benzer yasakların hızlı tüketim ürünlerine olan talebi azaltabildiğini gösteriyor.
Öte yandan dijital platformlarda bu tür reklamların devam etmesi, uygulamanın etkisinin sınırlı kalabileceği yönünde tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
