Avrupa’dan Türkiye’ye gönderilen plastik atık 2025’te rekor kırdı

Greenpeace Türkiye, bu hafta sonu düzenlenecek olan Sıfır Atık Forumu öncesinde yayımladığı yeni politika bilgi notuyla Türkiye’nin Sıfır Atık politikasına bir perde aralıyor.

“Söylemin Ardındaki Gerçek: Türkiye’nin Sıfır Atık Politikasının Görünmeyen Yüzü” başlıklı bilgi notuna göre 2025 yılında Avrupa Birliği’nin plastik atık ihracatı yüzde 19 artışla 503 bin tona ulaşarak tarihi rekor kırdı ve Türkiye plastik atıkların açık ara en büyük varış noktası oldu. Bu tarihi rekorla Avrupa Birliği üyesi 27 ülkeden gelen plastik atık miktarı 2004’ten bu yana 435 kat artmış oldu.

Greenpeace Türkiye; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na, Ticaret Bakanlığı’na ve Türkiye’nin COP31 müzakere heyetine seslenerek şu taleplerde bulunuyor:

Plastik ve tekstil atıkları ithalatına yönelik istisnasız ve kalıcı bir yasak kararı uygulansın.
Yeni petrokimya yatırımları derhal askıya alınsın ve sektörel bir moratoryum ilan edilsin.
Plastik üretiminin kaynağında azaltılmasına yönelik bağlayıcı hedefler ulusal iklim değişikliği eylem planlarına entegre edilsin.
BM Küresel Plastik Anlaşması müzakerelerinde, plastik üretimine katı sınırlar getirilmesini savunan bir pozisyon alınsın.

Rakamlar neden yanıltıcı?

Greenpeace Türkiye, Türkiye’nin Sıfır Atık hareketinin geri dönüşüm oranlarını temel başarı göstergesi olarak sunduğunu ifade ediyor. Ancak Greenpeace Türkiye küresel plastik geri dönüşüm oranının yüzde 9 civarlarında gerçekleştiğini ve yılda 400 milyon tonun üzerinde gerçekleşen plastik üretimine karşı bu oranın etkisiz kaldığını söylüyor.

Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan, konuya dair değerlendirmesinde “Türkiye 2025’te Avrupa Birliği’nin plastik çöpünün en büyük varış noktası oldu, ülkenin denizleri ve kıyıları mikroplastikle kirleniyor ve yeni petrokimya kompleksleri için ÇED süreçleri tamamlanıyor. Söylem ile sahada yaşanan gerçeklik arasındaki bu makas, bir politika tercihi, yapısal bir çerçeveleme sorunu olarak karşımıza çıkıyor. Önümüzde politika değişikliği için önemli bir fırsat var. Kasım 2026’da COP31’e ev sahipliği yapacak olan Türkiye, Sıfır Atık temasını zirvenin eylem ajandasına da ekleyerek öne çıkarmayı amaçlıyor. Bu Türkiye’nin liderlik gösterebileceği ve anlatının ötesine geçerek, gerçek Sıfır Atık hedefini mümkün kılacak değişimleri başlatabileceği tarihi bir an”.