13 Kasım 2026, Cuma
Gece Modu Gece Modu Gündüz Modu Gündüz Modu
Haber Giriş: 13.11.2026 17:50 | Son Güncelleme: 13.11.2026 17:52

COP31'de fosil yakıt sektörü: 100'den fazla şirket ve grup zirveye katıldı

Antalya'da düzenlenen COP31'e, fosil yakıt bağlantılı 103 şirket ve kuruluşun delegasyon gönderdiği ortaya çıktı
COP31'de fosil yakıt sektörü: 100'den fazla şirket ve grup zirveye katıldı

Bir analize göre, fosil yakıt çıkarlarıyla bağlantılı 100'den fazla şirket ve sektör kuruluşu, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) delegasyon gönderdi.

Antalya'da düzenlenen COP31 iklim zirvesinin, 30 yıldır her yıl gerçekleştirilen toplantıların en büyüğü olduğu düşünülüyor. Tehlikeli biçimde küresel ısınmaya neden olan fosil yakıtlardan uzaklaşmayı hedefleyen görüşmelere katılmak üzere 92 binden fazla delegenin kayıt yaptırdığı bildiriliyor.

The Guardian'ın aktardığı analiz, katılımcı sayısındaki artışın, kömür, petrol ve doğal gaz çıkarlarını destekleyen veya bu çıkarların etkisi altında olan çok sayıda grubu da kapsadığını ortaya koydu. Yaklaşık 450 çevre kuruluşundan oluşan Kick Big Polluters Out koalisyonuna göre, iklim eylemini engelleyen veya fosil yakıt sektörünün çıkarlarını destekleyen 103 grup COP31'e katılıyor.

Bu gruplar arasında 60 fosil yakıt sektörü kuruluşu, fosil yakıtları finanse eden 16 finans şirketi, endüstriyel tarım ve gıda ürünleri sektöründen 6 grup, üç büyük teknoloji şirketi ve sektörler arası faaliyet gösteren 20 kuruluş bulunuyor.

COP31'e en kalabalık delegasyon gönderen kuruluşlar arasında, 29 temsilciyle Uluslararası Emisyon Ticareti Birliği (IETA), BNP Paribas, HSBC ve Amazon yer aldı. Fosil yakıt şirketlerine meşruiyet kazandırmakla suçlanan IETA'nın yanı sıra petrol şirketi Exxon 13, TotalEnergies ve fosil yakıt projelerinin önemli finansörlerinden BlackRock ise beşer temsilciyle zirveye katıldı.

Bu delegasyonların sayısı, iklim etkilerine karşı en savunmasız ülkelerden bazılarının gönderdiği ulusal delegasyonları geride bırakıyor. Bu yaz yıkıcı ve ölümcül bir buzul çökmesi yaşayan Nepal'in, küresel ısınmayla bağlantılı olduğu belirtilen felaketin ardından gönderdiği delegasyon, söz konusu grupların delegasyonlarının yalnızca altıda biri büyüklüğünde.

Pro Public/Friends of the Earth Nepal'den Prakash Dalal, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Büyük kirleticiler, halkımızın geçim kaynaklarının kaybına, duygusal zarara, travmaya ve hayatta kalma mücadelesine neden oldu. Onlara sivil toplum ve ülkemizin delegasyonlarıyla kıyaslandığında orantısız bir alan tanınmasına tahammül edemeyiz.”

İklim zirvelerinde fosil yakıt lobisi

BM iklim müzakerelerinde fosil yakıt lobicilerinin yüksek sayıda bulunması uzun süredir gündemde. Geçen yıl Brezilya'da düzenlenen zirveye katılan her 25 kişiden birinin fosil yakıt lobicisi olduğu belirtilmişti. Çevre savunucuları, iklim görüşmelerine katılan ve bu görüşmeleri etkileyen kişilerin daha şeffaf olması ve çıkar çatışmalarını açıklaması çağrısında bulunuyor.

COP31'de bulunan ve iklim mücadelesinin önde gelen savunucularından ABD Senatörü Sheldon Whitehouse, şu açıklamayı yaptı:

“Bu rozeti alabilmenin ön koşulu, iklim alanında kime, ne kadar ve ne zaman finansman sağladığınızı tam olarak ortaya koyduğunuz bir açıklama formu olmalı. İklim tartışmalarına sızanların, içerideki ajanların kim olduğunu ve meşru katılımcıların kimler olduğunu bilmenin önemli olduğunu düşünüyorum. Katılmak isteyenler, kötü davranışlarını açıkça ortaya koymalı. Gerçek dünyada bunları gizleyip burada sorumluymuş gibi davranamazlar.”

Kick Big Polluters Out grubu, önceki yıllarda fosil yakıtlarla bağlantılı delegelerin toplam sayısını açıklarken bu yıl iklim kriziyle mücadeleyi yavaşlattığını veya engellediğini belirttiği şirket ve derneklere dikkat çekti.

Örneğin, büyük bankalar kömür, petrol ve doğal gaz projelerine önemli miktarda finansman sağlamayı sürdürüyor. COP31'de delegasyonları bulunan 30 bankanın, son beş yılda fosil yakıt finansmanı kapsamında 2,2 trilyon dolardan fazla kaynak sağladığı belirtiliyor. Zirvede bulunan en büyük bankalar arasında JPMorganChase, Citigroup, Mitsubishi UFJ Financial, Bank of America ve Barclays yer alıyor. Bu bankaların tamamı fosil yakıt sektörüne milyarlarca dolarlık finansman sağlıyor.

Union of Concerned Scientists'den (UCS) kampanyacı Kathy Mulvey, şu değerlendirmede bulundu:

“Ne yazık ki büyük petrol şirketlerinin, diğer kirleticilerin, onların paravan gruplarının ve destekçilerinin uluslararası iklim müzakerelerinde kontrolsüz biçimde faaliyet göstermesi, istisnadan çok kural haline geldi. Bu yozlaşmış etkileyicilerin orantısız varlığı, rekor sıcaklıkların yaşandığı ve yıkıcı sellerin meydana geldiği bir yılda çok daha kabul edilemez hale geliyor.”

Kaynak: Gazete Oksijen