Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Türkiye raporu, bugün (17 Haziran) yapılan oylamada 107'ye karşı 381 oyla kabul edildi. Oylamada çekimser kalan parlamenterlerin sayısı 171 oldu. Bağlayıcılığı olmayan belgenin son taslağına yönelik 55 değişiklik önergesinden bazıları da kabul edildi.
Raporda, Yunanistan ve Türkiye'nin diyalog ve işbirliği halinde ilerlemeleri tavsiye edilirken şu ifadeler öne çıktı:
"AP, Yunanistan'ın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin 3. Maddesi uyarınca Ege Denizi'nde karasularını 12 deniz miline kadar genişletme konusundaki yasal hakkını kullanması halinde Türkiye'nin, Yunanistan'a karşı resmi savaş tehdidini (casus belli) sürdürmeye devam etmesinden derin endişe duyduğunu ifade eder"
AP, bu durumu müttefikler ve iyi komşular arasında "akılalmaz bir durum" olarak tanımladı.
Metinde "AP, Türkiye'nin 'Mavi Vatan' doktrinini teşvik etmek de dahil olmak üzere, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti gibi AB üye devletlerinin egemenliğini ve egemenlik haklarını ihlal etmeye devam etmesini kınamaktadır" ifadelerine yer verildi. AP, kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölgeleri sınırlandırma, bu bölgelerdeki doğal kaynakları arama ve işletme hakkı gibi konularda Türkiye'nin üye ülkelerin egemenlik haklarına saygı duyması ve bu haklara aykırı olacak yasa çıkarmamasını talep etti.
Mutlak butlan eleştirisi
CHP'ye ilişkin mutlak butlan kararına dair şu ifadelere yer verildi:
"AP, bu durumu muhalefete yönelik daha geniş çaplı bir baskı eğiliminin en son örneği olarak değerlendiriyor.
Bu eğilim, gelecekteki seçimlerde potansiyel rakipleri ortadan kaldırmak amacıyla yargı sisteminin bir araç olarak kullanılması ve dolayısıyla Türkiye'yi tamamen otoriter bir sisteme daha da sıkı bir şekilde bağlamayı içeriyor"
Belgede ayrıca "AP, CHP'nin seçilmiş Genel Başkanı Özgür Özel ile parti yönetiminin siyasi kurgularla görevden alınmasını şiddetle kınamaktadır" denildi.
Son altı kriteri yerine getirme çağrısı
Öte yandan Türkiye'ye vize muafiyeti için gerekli olan altı kriteri yerine getirme çağrısında bulunuldu. AP şöyle dedi:
"AP, Türk hükümetinin, tüm nüfusa fayda sağlayabilecek bir çerçeve oluşturmak için gerekli adımları atmazken sayıları bilinmeyen hizmet pasaportlarını suistimal etmesinden üzüntü duymaktadır"
"Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararları uygulansın" çağrısı
Belgede, "AP, yargı sistemindeki tarafsızlık ve bağımsızlık eksikliğini ve çifte standartların yaygın olarak uygulanmasını esefle karşılamaktadır" ifadeleri de kullanılırken Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş hakkındakiler de dahil olmak üzere Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması istenildi.
AP, tutuklandıktan sonra görevden uzaklaştırılan eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutukluluk halini kınadı.
Bakan Gürlek'e yaptırım çağrısı metinde
Metinde insan hakları ve temel özgürlüklerin ciddi ve kasıtlı ihlallerinden sorumlu Türk yetkililere karşı AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi'nin işletilmesi talebi yer aldı. Bu kapsamda "Bu yetkililer arasında, kayyum rolünü üstlenenler ve onları atayanlar veya devletin baskıcı mekanizmasında kilit rol oynayanlar, örneğin eski İstanbul Başsavcısı Akın Gürlek gibi isimler yer almaktadır" ifadelerine yer verildi.
AP Türkiye Raportörü Amor: Türkiye otoriter modele hızla ilerliyor
Rapora ilişkin açıklamalarda bulunan AP Türkiye Raportörü Sancho Nachez Amor, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye, tamamen otoriter bir modele doğru hızla ilerlemeyi sürdürüyor. Ana muhalefet partisi CHP’yi ve onun meşru yönetimini hedef alan son dava, demokratik çoğulculuk ve hukukun üstünlüğündeki daha geniş aşınmanın son örneği; siyasi amaçlar için silaha dönüştürülmüş bir yargının rolünü ortaya koyuyor. Böylesine ciddi bir durum karşısında, Komisyon’un, Avrupa Dış İlişkiler Servisi’nin ve üye devletlerin sessiz tepkisinden derin kaygı duyuyoruz. Bu kurumlar ve ülkeler, Türkiye’de demokrasinin süregelen tasfiyesine göz yummayı sürdürüyor. Bu sessizlik, AB’nin imajını ve güvenilirliğini zedeliyor; Türk toplumunun en Avrupa yanlısı ve demokrasi yanlısı kesimlerini daha da uzaklaştırıyor. Bunun sonuçlarının telafi edilmesi yıllar alabilir.”
Dışişleri'nden AP raporuna tepki
Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda bugün kabul edilen 2025 Yılı Türkiye Raporu'na ilişkin açıklama yayımladı.
Bakanlık açıklamasında "Raporda, bağımsız Türk yargısı tarafından yürütülmekte olan hukuki süreçlerin çarpıtılarak, Sayın Adalet Bakanımızın mesnetsiz ithamlarla hedef alınmasını kesin bir dille reddediyoruz" ifadelerine yer verildi.
Kaynak: Gazete Oksijen
