İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından restore edilerek kentin en önemli turizm merkezlerinden biri haline getirilen Yerebatan Sarnıcı, Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredilmesinin ardından bugün saat 10.00 itibarıyla el değiştirdi. İBB Kültür A.Ş Genel Müdürü Osman Cenk Akın tahliye tebligatının kendilerine ulaştığını ve saat 10:00 itibarıyla devredildiğini doğruladı. Akın, konuya ilişkin hukuki süreçlerin devam edeceğini belirtti.
7 Kasım 2025'te TBMM'de kabul edilen tartışmalı yasanın ardından, İstanbul'un simge yapılarından Yerebatan Sarnıcı da İBB'den alınarak resmen Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edildi. Devir ilk olarak İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu tarafından Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisinin X hesabından duyuruldu. İmamoğlu, "Yerebatan Sarnıcı'nın tapusu, hiçbir hukuki ve vicdani dayanağı olmadan Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil ettirildi" diye yazdı.
Önce yürütmeyi durdurma sonra devir kararı
İlk önce Fatih Kaymakamlığı’na devredilmek istenen Yerebatan Sarnıcı için İBB’nin başvurusu kabul edilmişti. 8 Mayıs tarihinde İBB'nin açtığı davada İstanbul 8. İdare Mahkemesi, Yerebatan Sarnıcı'nı tahliyesine ilişkin idari işlem hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi. Bu karardan sonra yapının Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredilmesine de İBB tarafından itiraz edildi.
Dava sürecinde Vakıflar Genel Müdürlüğü avukatları, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 30. maddesinin geçmişi vakıf olan kültür varlıklarının mazbut vakıflarına devredilmesini öngördüğünü savundu. Savunmada, bir taşınmazın bu kapsamda değerlendirilmesinin takdire dayalı değil; vakfiye kayıtları, tapu ve kadastro belgeleri, tarihi haritalar ve arşiv kayıtları gibi somut verilere dayandığı belirtildi.
Genel müdürlük ayrıca, taşınmazın geçmişte nasıl el değiştirdiğinin kanunun uygulanması açısından önem taşımadığını, Yerebatan Sarnıcı'nın korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli olduğunu ve devir için gerekli yasal şartların oluştuğunu ileri sürdü.
Davayı değerlendiren mahkeme, yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini hatırlattı.
Kararda, dosya kapsamındaki incelemede bu koşulların oluşmadığı kanaatine varıldığı belirtilerek, İBB'nin yürütmenin durdurulması talebinin oy birliğiyle reddedildiği ifade edildi. Karara karşı itiraz yolu ise açık bırakıldı.
Mahkeme kararının ardından Yerebatan Sarnıcı'nın 2 Haziran saat 10:00 itibarıyla tahliye edilmesi için yazı gönderdi. Bildirimde İBB işgalci olarak tanımlanırken, Yerebatan Sarnıcı'nın boşaltılmaması halinde tahliye işleminin re'sen yapılacağı bilgisi yer aldı.
Giriş ücreti 1 liraya düşürülmüştü
Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devir girişiminin ardından İBB, Yerebatan Sarnıcı'nın giriş ücretini Türkiye vatandaşları için 1 liraya düşürmüştü.
İBB Genel Sekreter Yardımcısı ve İBB Miras’ın kurucusu Mahir Polat Nisan ayında yaptığı açıklamada konuya ilişkin kararı şöyle duyurmuştu:
“Yerebatan Sarnıcı için verdiğimiz tüm emeklerimiz güzel İstanbullu hemşehrilerimize helal olsun. Eskisinin ziyaretçi sayısını beş katına çıkardık. Rüya gibi bir restorasyonla 3 yılda 10 milyon turist çektik. Türkiye’nin açık ara en çok turizm geliri elde edilen müzesi yaptık. Buradaki gelir İstanbul’da yaşayan yoksullara sosyal yardım olarak gidiyordu. Yerebatan sizindir.”
2022 yılında yapılan renovasyondan sonra 11 milyon kişinin Yerebatan Sarnıcı'nı ziyaret ettiğini belirten İBB Kültür A.Ş Genel Müdürü Osman Cenk Akın, Yerebatan Sarnıcı'nın Türkiye vatandaşlarına 1 lira yapılmasının ardından 500 bin kişinin bu kampanyadan yararlandığını bildirdi.
Yerebatan Sarnıcı, Vakıflar'a geçen ilk yapı değil
Yerebatan Sarnıcı, İBB'ye ait kültürel ve tarihi yapıların Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredildiği ilk yapı değil.
Vakıflar Genel Müdürlüğü, ilk olarak Mart 2021'de Taksim Gezi Parkı’nın mülkiyetinin Sultan Beyazıt Hanı Veli Hazretleri Vakfı’na geçtiğini duyurmuştu. İBB söz konusu devrin "Taksim Meydanı projesini engellemek için" yapıldığını aktarmıştı.
Daha sonra Galata Kulesi, Şişli Hamidiye Etfal Hastanesi, Pera Palas Oteli, Selimiye Kışlası, Adile Sultan Sarayı, Vefa Lisesi, Sait Halim Paşa Yalısı gibi uzun süredir İBB'nin elinde bulunan tarihi yapıların Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredildiği ortaya çıkmıştı.
Yerebatan Sarnıcı hakkında
İstanbul’un Sultanahmet semtinde, Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde (6. yüzyıl) inşa edilmiş büyük bir yeraltı su sarnıcı. “Binlerce Sütun Sarnıcı” olarak da bilinir.
Yaklaşık 9 bin 800 m² alan kaplar ve 336 mermer sütunla desteklenir, sütunların bir kısmı farklı dönemlerden ve eski yapılardan getirilmiş malzemelerden yapılmıştır.
Bizans döneminde şehrin su ihtiyacını karşılamak ve saraylara su sağlamak amacıyla kullanılmıştır.
Sarnıcın en dikkat çekici özelliklerinden biri, suyun yansımasıyla sütunların görsel olarak etkileyici bir atmosfer yaratmasıdır. Medusa başlı sütun özellikle ziyaretçilerin ilgisini çeker.
Kaynak: Gazete Oksijen
