19 Mayıs 2024, Pazar Gazete Oksijen
Haber Giriş: 15.05.2024 16:35 | Son Güncelleme: 15.05.2024 16:47

Türkiye'de doğum hızı 1965'ten beri en düşük seviyede

Önceki yıl 1 milyon 35 bin 795 olan canlı doğan bebek sayısı, geçen yıl 958 bin 408 oldu. Canlı doğum sayısı 58 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşirken toplam doğurganlık hızı 1,51 ile nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10'un altında kaldı
Türkiye'de doğum hızı 1965'ten beri en düşük seviyede

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılına ilişkin doğum istatistiklerini açıkladı. Buna göre, 2023'te canlı doğan bebek sayısı 958 bin 408 olarak kayıtlara geçti. Geçen yıl canlı doğan bebeklerin yüzde 51,3'ü erkek, yüzde 48,7'si kız oldu.

Bir kadının doğurgan olduğu dönem (15-49 yaş grubu) boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı, 2001'de 2,38 çocukken, 2023'te 1,51 çocuk olarak gerçekleşti. Bu durum, doğurganlığın nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,1'in altında kaldığını gösterdi.

En düşük doğurganlık düzeyi

Toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 çocuk iken 2023 yılında 1,51 çocuk olarak gerçekleşti. Yani, bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı 2023 yılında 1,51 oldu. Bu durum, doğurganlığın nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10'un altında kaldığını gösterdi.

Verilere göre, toplam doğurganlık hızının 1965-70 yıllarında yüzde 5,31 olan Türkiye'de doğurganlık hızı 2001 yılından itibaren 2,53 seviyelerine geriledi. Doğum hızının sürekli gerilediği ülkede geçen yıl itibariyle en düşük doğurganlık düzeyi yaşandı.

En yüksek doğurganlık hızı Şanlıurfa'da

Buna göre, geçen yıl en yüksek toplam doğurganlık hızı 3,27 çocukla Şanlıurfa'da kaydedildi. Bu ili 2,72 çocukla Şırnak, 2,4 çocukla Mardin izledi. Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu il ise 1,13 çocukla Bartın oldu. Bu ilin ardından 1,14 çocukla Zonguldak ve Karabük, 1,16 çocukla Kütahya geldi.

İllere göre toplam doğurganlık hızı, 2023
Kaynak: TÜİK

 

Toplam doğurganlık hızının Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri ortalaması, 2022 yılında 1,46 çocuk olarak kayıtlara geçti. AB üyesi 27 ülkenin toplam doğurganlık hızları incelendiğinde, 2022 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızına sahip ülkenin 1,79 çocukla Fransa olduğu, en düşük toplam doğurganlık hızına sahip olan ülkenin ise 1,08 çocukla Malta olduğu görüldü. Toplam doğurganlık hızı 2022 yılında binde 1,63 olan Türkiye, AB üyesi ülkeler arasında 5'inci sırada yer aldı.

Kaba doğum hızı binde 11,2 oldu

Bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı, 2001 yılında binde 20,3 iken, 2023'te binde 11,2 oldu. Buna göre, 2001'de bin nüfus başına 20,3 doğum, 2023 yılında ise 11,2 doğum düştü. Kaba doğum hızının en yüksek olduğu il geçen yıl binde 24,8 ile Şanlıurfa olarak belirlendi. Bu ili binde 22 ile Şırnak, binde 19,3 ile Mardin izledi.

Kaba doğum hızının en düşük olduğu il ise binde 6,9 ile Zonguldak olarak saptandı. Bu ili binde 7,2 ile Bartın, binde 7,6 ile Karabük takip etti.

Toplam doğurganlık hızının Avrupa Birliği üye ülkeleri ile karşılaştırması, 2022
Kaynak: TÜİK

 

Türkiye'nin kaba doğum hızının AB üyesi 27 ülkenin kaba doğum hızlarından daha yüksek olduğu görüldü. AB üyesi 27 ülkenin kaba doğum hızları incelendiğinde, 2022 yılında en yüksek kaba doğum hızına sahip olan ülkenin binde 11,2 ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi olduğu, en düşük kaba doğum hızına sahip olan ülkenin ise binde 6,7 ile İtalya olduğu kayıtlara geçti.

Doğurganlık hızının en yüksek olduğu yaş grubu 25-29

Belli bir yaş grubunda bin kadın başına düşen ortalama canlı doğan çocuk sayısını ifade eden yaşa özel doğurganlık hızı, 2001 yılında en yüksek binde 144 ile 20-24 yaş grubunda iken 2023 yılında binde 101 ile 25-29 yaş grubunda görüldü. Bu durum, doğurganlığın kadının daha ileri yaşlarında gerçekleştiğini gösterdi.

Yaşa özel doğurganlık hızı, 2001, 2023
Kaynak: TÜİK

 

Adölesan doğurganlık hızı, 15-19 yaş grubunda bin kadın başına düşen ortalama canlı doğan çocuk sayısını ifade ederken, 2001 yılında binde 49 olan adölesan doğurganlık hızı 2023 yılında binde 11'e geriledi. Buna göre geçen yıl 15-19 yaş grubundaki her bin kadın başına 11 doğum düştü.

AB üyesi 27 ülke arasında 2022 yılında en yüksek adölesan doğurganlık hızının olduğu ülke binde 37 ile Bulgaristan, en düşük adölesan doğurganlık hızının olduğu ülke ise binde 1 ile Danimarka olarak kayıtlara geçti. Adölesan doğurganlık hızı 2022 yılında binde 12 olan Türkiye, AB üyesi 7 ülkeyle beraber AB ortalamasının üzerinde yer aldı.

Doğum yapan annelerin ortalama yaşı 29,2 oldu

Doğumlarını 2001 yılında gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı 26,7 iken, 2023 yılında 29,2 oldu. İlk doğumunu geçen yıl gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı ise 27 olarak belirlendi.

İllere göre ilk doğumdaki ortalama anne yaşı, 2023
Kaynak: TÜİK

 

İlk doğumdaki ortalama anne yaşı illere göre incelendiğinde, 2023 yılında ilk doğumda ortalama anne yaşının en yüksek olduğu iller 29 ile Artvin ve Tunceli olurken, bu ili 28,6 yaşla İstanbul, 28,4 yaşla Trabzon ve Rize takip etti. İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en düşük olduğu iller ise 24,2 ile Muş ve Ağrı oldu. Bu illeri 24,4 yaşla Şanlıurfa, 24,8 yaşla Gaziantep izledi.

Doğumların yüzde 3,3'ü çoğul doğum oldu

Doğumların 2023 yılında yüzde 3,3'ü çoğul doğum iken, bunların yüzde 95,6'sı ikiz, yüzde 4,2'si üçüz ve yüzde 0,2'si dördüz ve daha fazla bebek olarak gerçekleşti. Sırasına göre doğumlar incelendiğinde, 2023 yılında doğumların yüzde 40,6'sının ilk, yüzde 30,4'ünün ikinci, yüzde 16,5'inin üçüncü, yüzde 11,9'unun ise dördüncü ve üzeri doğum olduğu görüldü.