Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'na ilişkin 2014-2018 dönemini kapsayan tahkim kararının ardından Washington'da devam eden tenfiz davasında karşılıklı alacaklar ile faizlerin hesaplanacağını belirterek, "Ona göre kim alacaklı bakacağız. Daha henüz o karar oluşmadı." dedi.
Bayraktar, dün Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı konusunda 2014-2018 dönemine ilişkin tahkim kararının uygulanmasına ilişkin tenfiz sürecinin ABD'nin başkenti Washington'da sürdüğünü belirten Bayraktar, şunları kaydetti:
"İlk karara Paris'teki mahkemeye itirazda bulunduk. Hukuki prosedür tamamlansın istedik ama şu anda baktığımız esas şey Washington'da devam eden tenfiz davası. Orada bir hesap kitap yapılacak. Faiz hesap edilecek ki bizim alacaklar çok geçmişten geliyor. Ona göre o dönem kapanmış olacak. 2018'den sonraki döneme ilişkin tahkim davası devam ediyor."
Bayraktar, söz konusu boru hattı anlaşmasının uzatılmayacağını vurgulayarak, "Biz bir sene önce bu anlaşmayı yenilemeyeceğimizi söyledik. 2010'da bu anlaşma akdedilmiş, 2014'te Irak bizi tahkime götürmüş. Sen arada anlaşmazlık çıkaran bir anlaşmayla devam etmek ister misin? Biz etmek istemiyoruz. Bu anlaşma yürümüyor demek ki. Bizi tahkimle baş başa bırakmış. Dolayısıyla yeni bir anlaşma olması lazım." ifadelerini kullandı.
Süreç üzerine yeni bir anlaşma yapılmasına karar verdiklerinin altını çizen Bayraktar, şöyle devam etti:
"Geçen yıl anlaşmayı yenilemeyeceğimizi söyledik ve yeni bir anlaşma taslağı da gönderdik onlara, fakat Irak'ta seçimler vardı, yeni kuruldu hükümet. Dolayısıyla şimdi onlarla bir müzakere yapıp temmuz ayının sonuna yetiştirmek neredeyse imkansız. 3 haftada olacak bir iş değil. Ara çözüm olarak onlara dedik ki BOTAŞ'la bir senelik petrol taşıma anlaşması yapalım. Yani BOTAŞ sizin petrolünüzü bir sene taşısın. O bir sene içerisinde de, 3 ayda varabilirsek 3 ayda, 6 ayda varabilirsek 6 ayda bir anlaşmaya varalım. Yeni ITP (Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması) diyelim, daha kapsamlı yeni boru hattı anlaşması. İçerisinde başka şeyler de olsun. Bizim hattı Basra'ya kadar götürme hedefimiz var. Dolayısıyla ona da biraz zaman bırakalım müzakere için, ama 27 Temmuz'da da akış durmasın. 'BOTAŞ petrolünüzü şuradan şuraya taşısın' dedik. Onlar da bize 750 bin varillik bir kapasiteye ihtiyaçları olacağını söyledi. Gerçi bugün akan 180-200 bin varil ama, tamam dedik, 750 bin varili biz size ayırırız. Bir sene içerisinde de biz yeni ve daha kapsamlı bir ITP'yi imzalamak istiyoruz."
Bayraktar, hattın Kerkük'ten Basra'ya kadar uzatılması ve kapasitesinin artırılmasına ilişkin, "Irak Başbakanı ile de görüştük. 2,5 milyon varile çıkaralım kapasiteyi dedik. Kuveyt istiyorsa Kuveyt bu boru hattına petrolünü koysun. Başka isteyenler olursa Körfez'den onlar koysun gibi kapsamlı şeyler söyledik. Doğal gaz boru hattı inşa edelim yanında hemen. Bir kere de kazalım. İki tane boru hattı koyalım. Katar gazı gelebilir, başka gaz kaynakları gelebilir gibi bir sürü şey konuştuk." değerlendirmesinde bulundu.
Tahkim süreçlerinin Irak'la yürütülen müzakerelerin başlıklarından biri olacağını belirten Bayraktar, BOTAŞ'ın bir yıl süreyle petrol taşımasına ilişkin öneri konusunda ise taraflar arasında henüz sonuçlandırılmamış birkaç husus bulunduğunu söyledi.
Bayraktar, Türkiye'nin bu konuda hazır olduğunu ifade ederek, söz konusu hususların çözüme kavuşmasını beklediklerini kaydetti.
Ne olmuştu?
Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 2023 yılı Şubat ayında 1976 tarihli boru hattı anlaşmasını ihlal ettiği gerekçesiyle Türkiye'ye 1,5 milyar dolar tazminat cezası vermişti.
CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Irak-Türkiye ham petrol boru hattına ilişkin uluslararası tahkim kararının iptali için Paris İstinaf Mahkemesi'nde açılan davanın kaybedildiğini belirterek, "AKP, Paris davasını kaybetti. 1 milyar 471 milyon dolarlık tahkim cezasının ödenmesi için geri sayım başladı." ifadesini kullanmıştı.
Yavuzyılmaz'ın açıklamasının tam hali şöyle:
"AKP, Paris davasını kaybetti! Gizlenen dava sonucuna ulaştık. Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin; AKP’nin, Irak-Türkiye ham petrol boru hattında yaptığı usulsüzlükler nedeniyle; Türkiye aleyhine hükmettiği 1 Milyar 471 Milyon Dolarlık ceza kararını iptal etmek için başvurduğu Paris İstinaf Mahkemesi’ndeki davanın kaybedildiğini belgeledik. Artık 1 Milyar 471 Milyon Dolarlık tahkim cezasının ödenmesi için geri sayım başladı!
13 Şubat 2023’de Uluslararası Tahkim Mahkemesi aldığı kararla; AKP’nin, 21 Mayıs 2014 – 30 Eylül 2018 tarihleri arasında, Irak-Türkiye ham petrol boru hattında; Irak Merkezi Hükümetinin izni olmaksızın 1.) Irak’a ait petrolü usulsüz olarak taşıdığı, 2.) Ceyhan Limanı’nda yüklemesini yaptığı, 3.) Irak devletinin satış fiyatının altında bu petrolün satılmasına neden olduğu gerekçesiyle, Türkiye’nin Irak’a net 1 Milyar 471 Milyon Dolar tazminat ödemesine hükmetmişti. 277 sayfalık Nihai Tahkim Kararını ilk kez kamuoyuna belgeleriyle biz açıklamıştık."
Kaynak: AA
