Bolivya'nın Yungas dağlık ormanlarında yaşayan küçük bir yaban kedisinin daha önce bilinmeyen bir tür olduğu belirlendi. Bu keşif, yaşayan yeni bir kedi türünün resmi olarak adlandırılıp tanımlanmasının 100 yılı aşkın süredir ilk kez gerçekleşmesi açısından önem taşıyor.
Reuters’ın haberine göre; yerel toplulukların Tilcayo adını verdiği kedi, Güney Amerika'nın büyük bölümünde yaşayan tiger cat (kaplan kedisi) grubunun bir parçası. Araştırmacılara göre kedi, ormanların sık sık bulutlarla kaplandığı ve yüksek nemin hakim olduğu dağlık bir bölge olan Bolivya'daki Yungas ormanlarında bulundu. Yaklaşık 46 santimetre uzunluğundaki ve 1,4 kilogram ağırlığındaki kedi, ortalama bir evcil kediden daha küçük.
Araştırmacılar, kedinin yeni bir tür olduğunu doğrulamak için genetik verilerden yararlandı. Tür, yerel adı korunarak bilimsel olarak Leopardus tilcayo şeklinde adlandırıldı.
Current Biology dergisinde yayımlanan ve yeni türü tanımlayan çalışmanın yazarlarından, National Geographic Explorer araştırmacısı Paola Nogales-Ascarrunz, kedinin görünümüne ilişkin, "Tüyleri açık kahverengi ve vücudunun tamamında düzensiz şekilli rozetler bulunuyor" dedi.
Kedinin biyolojisi ve yaşam biçimi hakkında henüz çok az bilgi bulunuyor. Dışkı örneklerinde küçük kemirgenlere ait kalıntıların bulunması, bu hayvanların kedinin beslenmesinin bir bölümünü oluşturabileceğine işaret ediyor. Kamera tuzaklarından elde edilen görüntüler ise kedinin geceleri daha aktif olabileceğini gösteriyor.
Evrimsel biyolog ve çalışmanın ortak başyazarı olan Belçika'daki Antwerp Üniversitesi'nden Jonas Lescroart, tiger cat grubundaki türlerin dış görünüşleriyle birbirlerinden kolayca ayırt edilememeleri nedeniyle "gizemli türler" olarak nitelendirildiğini söyledi.
Tiger cat'ler daha önce tek bir tür olarak kabul ediliyordu ancak onlarca yıl önce yapılan genetik çalışmalar, birden fazla türün bulunabileceğine işaret etmişti.
Lescroart, yeni tür hakkında, "Şu anki bilgilerimiz, incelediğimiz iki canlı birey ve az sayıda kamera tuzağı kaydıyla sınırlı" dedi.
"Ayrı bir tür olmasını hiç beklemiyorduk"
Bolivya'daki kedinin incelenmesi, "özelliklerinin çoğu Brezilya'daki kediler temel alınarak hazırlanan tanımlarla uyuşmaması" nedeniyle araştırmacıların ilgisini çekti. Nogales-Ascarrunz, "Bu durum bize şu soruyu sordurdu: Bolivya'da aslında hangi tiger cat türü yaşıyor?" dedi.
Ekip, Güney Amerika'nın çeşitli ülkelerinden alınan 38 kedinin DNA'sını analiz etti. Bu örneklerin sekizi müze koleksiyonlarında bulunan örneklerden oluşuyordu. Araştırma sonucunda tiger cat'lerin aslında genetik olarak birbirinden farklı beş türden oluştuğu belirlendi.
Lescroart, "Bu Bolivya tiger cat'inin ayrı bir tür olmasını hiç beklemiyorduk. Daha önce kimse bunun farklı bir hayvan, alt tür veya başka bir sınıflandırma olduğunu öne sürmemişti" dedi.
Genetik analiz, Tilcayo soyunun diğer tiger cat'lerden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldığını ortaya koydu.
Lescroart, "DNA'larındaki farklılıklar ne kadar fazlaysa, bu soyların fiziksel olarak birbirlerinden ne kadar uzun süre ayrı kaldığını da o kadar uzun tahmin ediyoruz" dedi. Araştırmacı, bu ölçekteki bir ayrışmanın kedilerde genellikle tür düzeyinde bir farklılaşma olarak kabul edildiğini belirtti.
Araştırma ekibi ayrıca Peru'nun Yungas bölgesinde yeni bir tiger cat alt türü tanımladı. Bu alt türe, yaşadığı bölgenin de içinde bulunduğu eski İnka İmparatorluğu'nun Antisuyu bölgesine atıfla Leopardus tigrinus antisuyo adı verildi.
Türlerin koruma durumunu takip eden Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) Kırmızı Listesi, tiger cat'leri şu anda nüfusları azalan iki "hassas" tür olarak değerlendiriyor.
Araştırmacılar bulgularını IUCN ile paylaştı. Kuruluşun yapacağı bir sonraki değerlendirmede beş soy ayrı ayrı incelenecek. Lescroart'a göre bu yaklaşım, türlerin karşı karşıya olduğu riskin daha doğru değerlendirilmesini sağlayabilir. Tilcayo gibi türlerin kendi başlarına değerlendirildiklerinde tehlike altında kategorisine alınması da mümkün olabilir.
Bu durum, bölgenin en fazla tehdit altındaki ekosistemlerinden biri olan Yungas'ta daha doğru bir değerlendirme yapılmasını özellikle önemli hale getiriyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı ve Brezilya'daki Rio Grande do Sul Papalık Katolik Üniversitesi'nde evrimsel biyolog olan Eduardo Eizirik, "Kediler gibi öne çıkan bir hayvan grubunda bile hâlâ yeni türlerin keşfedilebildiğini kamuoyuna göstermek önemli bir mesaj verebilir" dedi.
Kaynak: Reuters
