Türkiye'de Hıdrellez, 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece kutlanıyor. Hıdrellez, Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak da biliniyor. İnanca göre Hızır ile İlyas, her yıl 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece bir gül ağacı altında buluşuyor.
Hıdırellez, Türk kültürü ve Orta Doğu'nun çeşitli bölgelerinde binlerce yıldır kutlanan geleneksel bir bayramdır. Halk inanışına göre, bu özel gün Hızır ve İlyas peygamberlerinin yeryüzünde buluştukları gündür ve hem dini hem de kültürel açıdan büyük bir öneme sahiptir. Hıdırellez'de insanlar dileklerde bulunur, ateşten atlar, doğayla iç içe piknikler yapar ve baharın gelişini çeşitli ritüellerle coşkuyla kutlar.
6 Mayıs'tan başlayıp 7 Kasım'a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 Kasım'dan 5 Mayıs'a kadar olan süre ise Kasım Günleri adıyla kış mevsimini oluşturuyor.
Bu yüzden 5 Mayıs akşamı, kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başlaması anlamına geliyor. Romanlar 5-6 Mayıs'ı Kakava Bayramı adıyla kutluyor. Edirne gibi illerde Kakava Şenlikleri düzenleniyor.
Miladi (Gregoryen) takvime göre 6 Mayıs'a denk gelen Hıdrellez, eskiden kullanılan ve Rumi takvim olarak da bilinen Jülyen takvimine göre 23 Nisan günü.
UNESCO listesinde
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 2017'de Hıdrellez'i "İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi"ne kaydetti.
UNESCO belgesinde "Bahar Kutlaması" olarak tanımlanan Hıdrellez'in, Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya ve Türkiye tarafından aday gösterildiği belirtiliyor.
UNESCO, Türkiye'de bu bayramın "Hıdırellez, Hızır-İlyas, Ederlezi, Kakava, Haftamal, Eğrilce, Eğrice" adlarıyla kutlandığını da ekliyor. Belge, "Hıdrellez" kelimesinin "Hıdır" ve "İlyas" kelimelerinden türetildiğini ve her yıl 6 Mayıs'ta yeryüzünde buluşan, toprağı ve suyu koruyan, insanlara yardım eden kutsal kişiler olduklarına inanıldığını söylüyor.
Hıdırellez'in kökeni hakkında çeşitli fikirler var. Bunlardan bazıları Hıdırellez'in Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğu; bazıları ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yönünde.
Kutlamalarda dilek dileme, ateş üstünden atlama en yaygın görülen uygulamalar.
