Mutasyona kendi başına iyi ya da kötü diyemeyiz

Hatırlarsanız geçen sayıda genetiğin dilini okumayı öğrenmiş, bu dilin Türkçe gibi dillerden o kadar da farklı olmadığını görmüştük. Hazır Covid-19 nedeniyle “mutasyon” kavramı da gündemimizden düşmezken, yıllar yılı bu ülkede bilim karşıtı propagandacılar tarafından “Radyoaktivite sonucu X-Men veya iki kafalı koyunlar gibi ucubeler yaratmak zorunda olan doğa olayı” şeklinde anlatılan yalanı biraz temizlemek istiyorum. Mutasyonlar, mutajen adını verdiğimiz unsurlar dolayısıyla nükleotitlerde (genetiğin dilindeki her bir harfte: A, T, C, G), nükleotitlerin bir araya gelmesiyle oluşan genlerde ve genlerin paketlenme biçimi olan kromozomlarda meydana gelen her türlü rastgele değişimdir. Yani ben bu cümleyi yazarken, “cümle” yerine yanlışlıkla “cüble” yazdığımda, bir mutasyon oluyor. Benzer şekilde mutasyonlar bir cümledeki bir kelimenin tamamen silinmesine neden olabilir: “Ali ata bak!” yerine, “Ali bak!” gibi… Ama mutasyonlar, daha ilginç şeyler de yapabilir: Mesela bir mutasyon, bir “iyemilek” tam bu şekilde baş aşağı ederek tersine çevirebilir. Bir kelimeyi kelimeyi kopyalayabilir ve kelime içerisindeki bazı harfarfarfleri çoğaltabilir veya hrflri silebilir. Hatta bir cümleyi olduğu gibi ikiye, üçe, beşe katlayabilir; ama uzatmamak adına bunu örneklemeyeceğim.

Tek harfle değişir

‘Ucube’ algısı yanlış