25 Mayıs 2024, Cumartesi Gazete Oksijen
Haber Giriş: 09.03.2023 16:43 | Son Güncelleme: 09.03.2023 17:15

Bilim insanları bir yıldızın yörüngesindeki halkada su molekülleri tespit etti

Bilim insanları, dünyaya bin 300 ışık yılı uzaklıktaki V883 Orionis olarak adlandırılan genç bir yıldızın yörüngesinde dolaşan gaz ve toz halkasında su molekülleri saptadı
Bilim insanları bir yıldızın yörüngesindeki halkada su molekülleri tespit etti

CNN'in haberine göre bilim insanları, söz konusu yıldızın incelenmesi yoluyla milyarlarca yıl önce Güneş Sistemi'nde suyun nasıl ortaya çıktığına dair bilgi edinilebileceğini açıkladı. V883 Orionis yıldızı, Şili'nin kuzeyinde yer alan Atacama Çölü'ndeki, Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-Altı Dizisi Teleskobu'yla (ALMA) keşfedildi.

Gök bilimciler, yıldızın çevresinde milyonlarca yıl içinde meteor veya gezegenleri oluşturabileceği düşünülen gaz ve tozdan oluşan bir halka bulunduğunu bildirdi. ALMA'dan alınan halkaya ait kimyasal verileri inceleyen bilim insanları, halkada gaz halinde su ya da su buharı bulunduğunu tespit etti. V833 Orionis'in yörüngesinde bulunan halkadaki su, Güneş Sistemi'ndeki suyla aynı yapıda
ABD'nin Virginia eyaletinde bulunan Ulusal Radyo Gök Bilim Gözlemevi çalışanı ve çalışmanın baş yazarı John J. Tobin, konuyla ilgili açıklamalarda bulundu.

V833 Orionis'in incelenmesiyle, su barındıran gaz ve toz bulutlarından hem yıldızların hem de kuyruklu yıldızların nasıl oluştuğuna dair bilgi elde ettiklerini belirten Tobin, "V833 Orionis'in çevresindeki halkadaki su, Güneş Sistemi'ndeki su ile aynı yapıda. Bu bilgi gezegenlerdeki suyun, Güneş'in oluşmasından milyarlarca yıl önce uzay boşluğunda oluştuğunun ve gezegenler ile kuyruklu yıldızlara kısmen değişmeden geçtiğinin de kanıtı" dedi.

Tobin, V883 Orionis'in etrafındaki halkanın yıldızdan gelen enerji patlamaları nedeniyle olağan dışı sıcak olduğunu ve gaz haline dönüşen su moleküllerinin yaydığı dalgalar nedeniyle de ortamdaki suyun tespitini kolaylaştırdığını vurguladı. Araştırmacılar, V883 Orionis'in etrafındaki halkada, Dünya'daki okyanusların bin 200 katından fazla su bulunduğunu ileri sürüyor.

"Yaşı ve oluştuğu yer belirleniyor"

Çalışmayı yapan bilim insanları, V883 Orionis Yıldızı'nın çevresindeki halkada, oksijen ve hidrojen atomunun daha ağır bir izotopu olan döteryumdan oluşan ağır su da tespit etti. Normal su ve ağır suyun farklı yollarla oluştuğunu belirten bilim insanları, su içindeki ağır su oranının incelenmesiyle moleküllerin ne zaman ve nerede oluştuğuna dair bilgi elde edilebileceğini belirtti.

Dünya'daki su Güneş'ten daha yaşlı

Gök bilimciler, Dünya'daki suyun, oluşumunun ilk safhalarında içinde su barındıran kuyruklu yıldızların çarpmasıyla taşınmış olabileceğini düşünüyor. Bir takım kuyruklu yıldızlarda tespit edilen su ve ağır su oranlarının, Dünya'dakiyle benzerlik teşkil ettiğini aktaran gök bilimciler, bunun Dünya'daki suyun 4,6 milyar yaşındaki Güneş'ten daha yaşlı olabileceğine dair kanıt sağladığı görüşünde.

Gök bilimciler, gelecekte bu tür gözlemler için, dünyanın en büyük teleskobu olması planlanan Avrupa Aşırı Büyük Teleskobu'nu (ELT) kullanmayı umut ediyor. Halen Şili'de yapım aşamasında bulunan ELT'nin 2028'de bitirilmesi planlanıyor. Araştırmanın sonuçları, Nature dergisinde yayımlandı.

Kaynak: AA