Karadaki karmaşık ekosistemlerin ortaya çıkışı, yaşam tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri sayılıyor. Bugün Dünya'nın en çeşitli hayvan grubunu oluşturan böcekler, bu ekosistemlerin merkezinde yer alıyor. Ama böceklerin sudan karaya geçişinin erken evreleri bilim insanları için hala büyük ölçüde belirsizliğini koruyordu.
Science Daily'e göre bir araştırma ekibi, yaklaşık 324 milyon yıl önceye ait yeni bir kök grup böcek türü tanımladı. Ekip bu fosili çok daha eski ve çok daha yeni dönemlere ait gizemli örneklerle karşılaştırarak böceklerin sudan karaya geçişinin ani değil kademeli gerçekleştiğine dair kanıt buldu. Çin Bilimler Akademisi'nden Prof. Chenyang Cai ile Cambridge Üniversitesi'nden Erik Tihelka'nın liderliğindeki çalışmaya ABD ve İspanya'dan araştırmacılar da katıldı.
Chosha praecursor: 324 milyon yıllık yeni bir tür
Araştırmacılar, Chosha praecursor adını verdikleri yeni türü tanımlarken daha önce başka dönemlere ait olduğu düşünülen iki gizemli fosili de yeniden inceledi. Bu fosiller bir araya geldiğinde, böceklerin erken tarihindeki büyük bir boşluğu kapatığı keşfedildi, bilinen ilk altı ayaklı fosilleri yaklaşık 405 milyon yıl öncesine uzanırken tanınabilir böcek fosilleri ancak çok daha sonra yaygınlaşıyordu. Aradaki bu yaklaşık 80 milyon yıllık boşluk erken böceklerin sudan karaya nasıl geçtiğinin gizemini koruyordu.
Kabuklu larva sanılan fosil aslında bir böcekmiş
Batı Teksas'ta bulunan ve olağandışı ince anatomik ayrıntılar koruyan C. praecursor fosilleri yeniden incelendiğinde, yıllardır kabuklu larvası sanılan bu örneklerin aslında yumurta bırakma organı, kuyruk ipliği ve altı yürüme bacağına sahip yetişkin böcekler olduğu ortaya çıktı. Karnında eklemli uzantılar ve kürek benzeri arka bacaklar taşıyan yaşayan hiçbir böcekte görülmeyen bu özellik hayvanın, bulunduğu sığ delta ortamına uygun biçimde su ile kara arasındaki sınırda amfibik bir yaşam sürdüğünü ortaya çıkarıyor.
80 milyon yıllık boşluk kapanıyor
Araştırmacılar, C. praecursor ile birlikte yeniden değerlendirdikleri iki fosilin de böceklerin ilkel bir kök soyuna ait olduğu sonucuna vardı. Bu üç fosil birlikte, bugüne kadar belgelenen en eski böcek topluluğunu oluşturuyor. Bulgu, böceklerin erken çeşitlenmesinin sanılandan çok daha eskiye, Erken Devoniyen dönemine kadar uzandığını gösteriyor.
Böcekler fazladan bacaklarını nasıl kaybetti?
Fosiller, modern böcek vücut planının nasıl ortaya çıktığına da ışık tutuyor. Bugün yaşayan böceklerde altı yürüme bacağının tamamı göğüs bölgesine bağlıyken karındaki uzantılar neredeyse tamamen kaybolmuş durumda. Paleozoik kök böcekler ise farklıydı; birçoğu hala karın boyunca uzantılar taşıyordu. Yeni kanıtlar, bu karın uzantılarının kademeli olarak azalmasının karasal yaşama önemli bir uyum olduğunu gösteriyor: Böcekler kabuklu atalarından uzaklaşırken yüzme uzantıları giderek sadeleşip kayboldu, bu süreç zamanla modern böceklerde gördüğümüz vücut düzenini ortaya çıkardı.
Sonuç olarak böcekler, sudan karaya ani bir sıçrama yapmak yerine uzun bir evrimsel süreçten geçerek sucul atalarından miras kalan özellikleri korumuş.
Kaynak: Gazete Oksijen
