ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ yarışında donanım ve işlem gücü alanındaki rekabet giderek kızışırken, Çinli teknoloji devi Huawei'nin kendi pazarında sektör lideri Nvidia'yı geride bırakmaya başladığı belirtiliyor.
Nvidia CEO'su Jensen Huang, ABD Başkanı Donald Trump'ın mayıs ayında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirve sırasında Pekin'i ziyaret etmiş ve kent sokaklarında erişte yerken büyük ilgi görmüştü. Ancak Huang'ın popülaritesi, Nvidia'nın gelişmiş yapay zekâ çiplerini Çin'de satabilmesine yetmedi.
Washington'ın ulusal güvenlik gerekçesiyle ileri teknoloji ihracatına getirdiği kısıtlamalar, Nvidia'nın H200 yapay zekâ çiplerinin Çin'deki satışlarını durdurmuştu. Trump yönetiminin daha sonra bu çiplerin satışına yeniden izin vermesine rağmen, Pekin bu süreçte Huawei öncülüğündeki yerli üreticilerin çiplerinin kullanımını teşvik etmeye başladı.
Huang da son dönemde yaptığı açıklamalarda ABD'nin Çin'deki gelişmiş yapay zekâ çipi pazarındaki üstünlüğünü kaybettiğini kabul etti. Associated Press'e verdiği röportajda, "Çin'de 30 yıldır faaliyet gösteriyoruz. İhracat kontrolleri öncesinde pazar payımız yaklaşık yüzde 95'ti ve rekabet etmekte zorlanmıyorduk" dedi.
Huawei yükselişte
ABD'nin 2019 yılında Huawei'yi, ardından da genel olarak Çin'i dünyanın en gelişmiş çipleri ve çip üretim ekipmanlarından mahrum bırakmasının ardından Çinli yarı iletken şirketleri kendi teknolojilerini geliştirmeye yöneldi.
Kaliforniya merkezli Nvidia ve en büyük rakibi AMD küresel yapay zekâ çipi pazarında hâlâ güçlü konumlarını korurken, Huawei özellikle Çin'de önemli ilerleme kaydetti. DeepSeek gibi Çinli yapay zekâ şirketlerinin daha yüksek performans ve maliyet avantajı arayışı da bu yükselişi destekledi.
Araştırma şirketi Bernstein'ın verilerine göre Nvidia'nın Çin yapay zekâ çipi pazarındaki payı 2025 yılında yaklaşık yüzde 40 seviyesindeydi. Huawei de benzer bir paya sahipti. Ancak Bernstein, Nvidia'nın pazar payının bu yıl yüzde 8'e gerileyeceğini, Huawei'nin ise yüzde 50'ye yükseleceğini öngörüyor.
Çin araştırmaları alanında faaliyet gösteren Mercator Enstitüsü'nden Antonia Hmaidi, "Nvidia kesinlikle önemli ölçüde zemin kaybetti. İç pazarda artık lider konum Huawei'nin" değerlendirmesinde bulundu.
Sektör analistlerine göre Huawei'nin en gelişmiş ticari yapay zekâ çiplerinden Ascend 950 serisi, birçok ölçütte Nvidia'nın en güçlü ürünlerinden biri kabul edilen H200 ile kıyaslanabilecek seviyeye ulaştı.
Omdia yarı iletken araştırmaları direktörü He Hui, "Çin artık kendi kendine yeterliliğine ve tedarik kapasitesine inanıyor" dedi.
Huawei geçen yıl ayrıca, ABD yaptırımları nedeniyle yalnızca yerli yarı iletkenlere dayanmasına rağmen, binlerce çipi bir araya getirerek dünyanın en güçlü yapay zekâ işlem kümelerinden bazılarını geliştirdiğini duyurmuştu.
Huawei'nin yarı iletken biriminin başındaki He Tingbo ise şirketin teknolojisinin rakipleriyle karşılaştırılması konusunda, "Oldukça iyi çözümler bulduk. Huawei mi yoksa diğer şirketler mi daha hızlı ilerleyecek, bunu zaman gösterecek" ifadelerini kullandı.
Çin hâlâ Nvidia'ya ihtiyaç duyuyor
Buna rağmen uzmanlar, Çin'in henüz Nvidia'dan tamamen bağımsız hale gelemediğini vurguluyor.
Teknoloji analiz platformu Tech Buzz China'ın kurucusu Rui Ma, Çin'de yapay zekâ çiplerine yönelik talebin hâlâ arzın üzerinde olduğunu belirtiyor.
Son dönemde Nvidia çiplerinin ihracat kısıtlamalarını aşmak için Çin'e kaçak yollarla sokulmasına ilişkin ortaya çıkan vakalar da bu talebin sürdüğünü gösteriyor.
Dünyanın en güçlü yapay zekâ çiplerini tasarlayan Nvidia, üretim için Hollandalı ASML'nin aşırı ultraviyole litografi (EUV) makinelerine ihtiyaç duyuyor. Bu makineler de ABD teknolojileri içeriyor. Nvidia'nın en gelişmiş çiplerinin büyük bölümü Tayvanlı üretici TSMC tarafından üretiliyor.
Çin ise hem Nvidia'nın en güçlü çiplerini hem de ASML'nin EUV makinelerini satın alamıyor.
Analistler, Huawei'nin yüksek performanslı çiplerinin birçok alanda Nvidia'nın en ileri teknolojilerinin gerisinde kaldığını belirtiyor. DeepSeek gibi gelişmiş yapay zekâ modellerinin eğitimi için Çin'deki şirketler hâlâ Nvidia çiplerine ihtiyaç duyuyor. Üniversiteler ve büyük teknoloji şirketleri de araştırma-geliştirme faaliyetlerinde H200 gibi ürünleri tercih etmeyi sürdürüyor.
Öte yandan Nvidia'nın küresel satışları hızla artmaya devam ediyor. Şirket, mayıs-temmuz döneminde Çin hariç veri merkezi gelirleri dikkate alınmadan yaklaşık 91 milyar dolar gelir bekliyor. Bu rakam bir önceki çeyrekte yaklaşık 82 milyar dolar seviyesindeydi.
Nvidia'nın yıllık geliri yaklaşık 216 milyar dolar olurken, Huawei'nin aynı dönemdeki geliri 126 milyar dolar olarak gerçekleşti.
DeepSeek-Huawei iş birliği dikkat çekiyor
OpenAI'ın ChatGPT'sine ve Anthropic'in Claude modeline rakip olarak görülen Çinli DeepSeek, nisan ayında tanıttığı V4 modelinin Huawei'nin Ascend çipleri için uyumlu hale getirildiğini açıkladı.
DGA-Albright Stonebridge Group ortağı Paul Triolo, DeepSeek ile Huawei arasında gelecekteki modellerin yerli donanım üzerinde eğitilmesi için yoğun bir iş birliği yürütüldüğünü söyledi.
Morningstar analisti Phelix Lee ise bunun Çin üretimi çiplerin zamanla Nvidia'nın yerini alabileceğini gösterdiğini ancak geçişin ani olmayacağını belirtti.
Nvidia, ABD kısıtlamalarına uyum sağlamak amacıyla işlem gücü düşürülmüş H20 çiplerini Çin pazarı için özel olarak geliştirmişti. Ancak bu ürünlerin satışları da son dönemde kademeli olarak geriledi.
H200 çiplerinin Çin'e ithalatı konusunda ise belirsizlik sürüyor. Nvidia, H200'leri Çin'de satmadığını belirtirken Huang da şirketin hissedar toplantısında "Henüz bu ürünlerden gelir elde etmedik ve Çin'e ithalatına izin verilip verilmeyeceğini bilmiyoruz" dedi.
Huawei küresel pazarı da hedefliyor
Dünyanın en büyük telekomünikasyon ekipmanı tedarikçilerinden biri olan Huawei, çip alanındaki büyümesini küresel pazarlara da taşımayı hedefliyor.
Şirket, 170 ülke ve bölgede faaliyet gösterdiğini ve "tam bağlantılı, akıllı bir dünya için dijital teknolojileri herkese ulaştırma" misyonu taşıdığını belirtiyor.
Uzmanlara göre Çin'in gelişmiş çip üretim kapasitesi arttıkça ve fiyat avantajı güçlendikçe, Huawei ve diğer Çinli üreticiler Güneydoğu Asya başta olmak üzere çeşitli bölgelerde pazar paylarını artırabilir.
Counterpoint Research analisti Brady Wang, "Çin'in teknolojik bağımsızlık ve sonrasında bu teknolojileri ihraç etme stratejisinin, Nvidia'nın Çin'de satış yapıp yapamamasından bağımsız olarak değişmesi beklenmiyor" değerlendirmesinde bulundu.
