Satrançta 64 kare ve 32 taş bulunuyor. Ayrıca iki oyuncu da tahtadaki tüm bilgilere erişebiliyor. Buna rağmen oyunun matematiksel olarak tamamen çözülmesi, olası hamle ve pozisyonların astronomik sayısı nedeniyle mümkün değil.
Wall Street Journal'a göre bilgisayarlar bugün dünya şampiyonu seviyesindeki oyuncuları yenebiliyor. Ancak yapay zeka, hangi hamlelerin yapılırsa yapılsın her zaman kazanmayı sağlayacağı kusursuz bir strateji ortaya çıkaramadı.
Dama gibi daha basit oyunlarda ise bilgisayarlar kusursuz oyunun iki taraf için de beraberlikle sonuçlanacağını belirleyebildi. Connect Four gibi daha basit oyunlarda ise ilk hamleyi yapan bilgisayarın kaybetmesi veya berabere kalması mümkün değil.
Yapay zeka satrançtaki seçenekleri azaltmadı, artırdı
Yapay zekanın satranç üzerindeki etkisi yalnızca insan oyuncuları yenmekle sınırlı kalmadı. Güçlü bilgisayarların yaptığı hesaplamalar, daha önce zayıf kabul edilen birçok hamlenin aslında oynanabilir olduğunu ortaya çıkardı.
Bu sebeple yapay zeka, satrançtaki olası güçlü hamlelerin sayısını azaltmak yerine artırdı. Böylece oyundaki yaratıcılık alanı da genişledi. Chess.com Baş Satranç Sorumlusu Danny Rensch, satrancın kurallarının biliniyor olmasına rağmen hala çözülememesini oyunun karmaşıklığıyla açıklıyor.
Deep Blue'dan kendi kendine öğrenen motorlara
Yapay zekanın satrançla ilişkisi 1990'lı yıllarda önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Dünya şampiyonu Garry Kasparov, 1996'da IBM'in Deep Blue bilgisayarını yenmişti. Ancak bilgisayar 1997'deki rövanşta Kasparov'u mağlup etti. Sonraki yıllarda şampiyonlar bilgisayarlarla çalışmaya başladı. Bunun sonucunda bazı oyuncuların oyunlarının daha mekanik hale geldiği ve satrancın yaratıcılığını kaybedebileceği yönünde endişeler ortaya çıktı.
Günümüzde ise satranç teknolojisi farklı bir noktaya ulaştı. Google'ın AlphaZero sisteminden geliştirilen açık kaynaklı Leela Chess Zero, oyunu insanlardan öğrenmek yerine kendi kendine öğreniyor. Leela, bugüne kadar 4 milyardan fazla oyun oynayarak dünyanın en güçlü satranç motorlarından biri haline geldi. Araştırmacı Folkert Huizinga'ya göre sisteme insanlara ait satranç kuralları veya stratejileri aktarılmadı, motor oyunu sıfırdan öğrendi.
Yapay zeka eski stratejileri yeniden değerlendiriyor
Yapay zeka, uzun süredir zayıf kabul edilen bazı açılış ve savunmaları da yeniden gündeme getirdi. Bunlardan biri Damiano Petrov savunması. Yüzyıllardır kötü bir strateji olarak görülen bu savunmanın, yapay zeka analizlerinde doğru hamlelerle oynandığında kullanılabilir bir strateji olabileceği ortaya çıktı. Leela üzerinde çalışan Huizinga, satrançta hala keşfedilmemiş çok geniş bir oyun alanı bulunduğunu belirtiyor.
Satranç yapay zeka için de bir test alanı
OpenAI'nin uygulamalı araştırma ekibinin başındaki Boris Power da satrancı yapay zekanın akıl yürütme yeteneğini ölçmek için kullanıyor. Power, yeni ChatGPT modellerini değerlendirirken onlara satranç oynatıyor. Modeller yeterince uzun süre düşünmelerine izin verildiğinde sıfırdan bir satranç motoru oluşturabiliyor ve şampiyon seviyesine ulaşabiliyor.
Ancak modellerin herhangi bir kodlama yapmadan, yalnızca kendi hesaplamalarıyla satranç oynaması durumunda performansları önemli ölçüde düşüyor. Power'a göre bu testler, yapay zekanın daha uzun süre düşünerek ve bağlam içinde akıl yürüterek daha iyi çözümler üretip üretemeyeceğini anlamaya yardımcı oluyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
