Everest'te 30 yıldır karların altında bulunan ve "Yeşil Botlar" olarak bilinen cesedin, 1996 yılında hayatını kaybeden Hintli dağcı Dorje Morup'a ait olduğuna inanılıyor. Hindistan, kalıntıları dağdan indirmek için uzman bir yüksek irtifa kurtarma ekibi arıyor.
BBC'nin haberine göre; 1996'da Indo Tibetan Border Police'in (ITBP) düzenlediği Everest keşif gezisine katılan 48 yaşındaki Morup, Everest'in Çin tarafından zirveye ulaşmayı amaçlayan altı kişilik ekipte yer aldı. Morup, Tsewang Smanla ve Tsewang Paljor ile birlikte 8 bin 849 metrelik zirveye ulaştı. Ancak üç dağcı, iniş sırasında çıkan kar fırtınasında hayatını kaybetti.
Morup ve diğer iki dağcının cesetleri uzun süre dağda kaldı. İki cesede ulaşılamazken, üçüncü ceset yıllardır 8 bin 500 metre yükseklikte, çıkıntılı bir kayanın altında bulundu. Cesedin giydiği yeşil dağcılık botları nedeniyle kalıntılar "Yeşil Botlar" olarak anıldı.
Morup'a ait olduğuna inanılıyor
Cesedin uzun yıllar Tsewang Paljor'a ait olduğu düşünülüyordu. Ancak 1996'daki keşif gezisinden sağ kurtulanların ifadeleri, dağcılarla son telsiz bağlantısının gerçekleştiği yer ve cesedin üzerindeki kıyafet ile tırmanış ekipmanlarının incelenmesi, yetkililerin kalıntıların Morup'a ait olduğu sonucuna varmasına yol açtı.
BBC'nin haberine göre; ITBP, kimliğin kesin olarak belirlenmesi için cesedi Hindistan'a getirdikten sonra DNA testi yaptırmayı planlıyor. Morup olduğu doğrulanırsa kalıntıları ailesine teslim edilecek.
Morup'un eşi Konchak Yangskit, eşinin ölümünü cesedini görmediği için uzun süre kabullenmekte zorlandığını söyledi. Morup'un ailesi, 1996'dan bu yana onun dönüşünü bekledi.
Cesedin indirilmesi büyük risk taşıyor
Kurtarma operasyonunun, Everest'in "ölüm bölgesi" olarak adlandırılan ve yaklaşık 8 bin metrenin üzerindeki bölümünde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu bölgede sıcaklıklar -40 dereceye kadar düşebiliyor ve oksijen seviyesi deniz seviyesinin yaklaşık üçte birine kadar geriliyor.
Cesedin bulunduğu Everest'in Çin tarafının, dağın Nepal tarafına kıyasla daha dik ve kurtarma ekipleri için daha az destek imkanına sahip olduğu belirtiliyor. Nepal tarafından gerçekleştirilen operasyonlarda acil durumlarda helikopterle tahliye mümkünken Çin tarafında benzer bir sistem bulunmuyor.
Nepalli dağcılar, cesede ulaşmak ve onu güvenli bir şekilde aşağı indirmek için 10 ila 12 deneyimli dağcının destek halatlarını sabitlemesi gerekebileceğini belirtiyor. Cesedin daha alçak bir rakıma taşınmasının ardından helikopter veya yaklarla nakledilmesi planlanıyor.
Uzmanlara göre cesetlerin üzerindeki donmuş tırmanış ekipmanları ağırlığı artırıyor ve kalıntılar çoğunlukla zorlu pozisyonlarda donduğu için taşınmaları güçleşiyor. Daha alçak rakımlara indirildiklerinde ise çözülme ve bozulma başlayabiliyor.
Hintli dağcı Kuntal Joisher, cesetle inişin özellikle ilk 1000 metrelik bölümünün son derece zorlu olacağını belirterek operasyon sırasında kurtarma ekiplerinin hayatlarının riske atılmaması gerektiğini söyledi.
Uzmanlar, Everest'teki en basit ceset kurtarma operasyonlarının bile 40 bin ila 80 bin dolar arasında maliyet oluşturabildiğini belirtiyor. Morup'un operasyonunu ITBP finanse ediyor ve cesedin eylül ayına kadar geri getirilmesi hedefleniyor.
Ailesi cenaze töreni düzenleyecek
Morup'un ailesinde, kendisine ait madalyalar, kupalar ve dağcılık fotoğraflarının yanı sıra Çin hükümeti tarafından verilen ve 10 Mayıs 1996'da saat 17.30'da Everest'in zirvesine ulaştığını gösteren bir sertifika bulunuyor.
Kurtarma operasyonunun başarılı olması halinde ailesi, Morup için Ladakh'ın başkenti Leh'teki Şehitler Parkı yakınlarında cenaze töreni düzenlemeyi planlıyor.
Morup'un oğlu Punchok Dorjai, babasının ülke için hayatını verdiğini ve bir şehit olarak anılması gerektiğini belirtti. Aile ayrıca, Morup'un yıllardır Everest'te bulunan yeşil botlarını da hatıra olarak saklamayı planlıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
