ABD güçleri, Hürmüz Boğazı'nda deniz ablukası uygulamaya başladı. Abluka Umman Körfezi ile boğazın doğusunda uygulanıyor ve tüm bayraklı gemileri kapsıyor.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ablukanın yerel saatle sabah 10.00'da, TSİ 17.00 başlayacağını duyurmuştu.
Bir ABD'li yetkili Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, ordunun bir deniz ablukası uygulamaya ve bunu sürdürmeye hazır olduğunu ancak ihlallere yönelik angajman kurallarının henüz belirlenmediğini söyledi.
Yetkili, ABD kuvvetlerinin ve ekipmanının, Trump’ın kararları doğrultusunda bu adımı gerektiği sürece uygulamak için yeterli olduğunu belirtti.
İran Silahlı Kuvvetleri, uluslararası sulardaki kısıtlamaları 'korsanlık' anlamına gelen 'yasa dışı bir eylem' olarak nitelendirdi.
ABD Başkanı ayrıca, Tahran'ın iki taraf arasındaki temel anlaşmazlık noktası olan nükleer silah programından vazgeçmeyi kabul etmemesi durumunda İran'ın su arıtma tesislerini, enerji santrallerini ve köprülerini bombalama tehdidinde bulundu.
ABD heyetine başkanlık eden Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın nükleer silah geliştirme olasılığından vazgeçmeyi reddettiğini belirtirken; İranlı delegeler Washington'ın güvenlerini kazanmak için daha fazlasını yapması gerektiğini ifade etti.
Trump'tan ilk mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, ablukanın başlamasının ardından paylaştığı ilk mesajında İran'ı tehdit etti.
İran donanmasının tamamen yok edildiğini öne süren Trump, ablukaya yaklaşan İran gemilerinin de derhal ortadan kaldırılacağını söyledi.
Petrol fiyatlarında yükseliş riski
Petrol fiyatlarında yeni bir artış riskini göze alan Trump, ABD Donanması'na "Hürmüz Boğazı'na girmeye veya oradan çıkmaya çalışan tüm gemileri abluka altına alma" talimatı verdiğini söyledi ve İran'ı tankerlerden geçiş ücreti alarak "haraç kesmekle" suçladı.
CENTCOM'un notunda "Yetki almadan abluka altındaki bölgeye giren veya bölgeden ayrılan her türlü gemi; durdurulmaya, rotasından saptırılmaya ve alıkonulmaya tabidir. Abluka, İran dışındaki varış noktalarına gitmek üzere veya bu noktalardan gelen tarafsız geçiş trafiğini engellemeyecektir" ifadelerine yer verildi.
İran: "Karşılığı sert olacak"
İran Devrim Muhafızları, genellikle bir savaş nedeni sayılan ablukayı uygulamak için herhangi bir savaş gemisinin boğazın yakınına gelmesi durumunda, bunun mevcut ateşkesin ihlali sayılacağını ve sert bir şekilde karşılık verileceğini ilan ederek yanıt verdi.
ABD "her bir gemiyi" arayacak
Trump, ABD savaş gemilerinin çatışmanın başından bu yana İran'a ödeme yapmış olan "her bir gemiyi arayacağını ve durduracağını" ayrıca Tahran tarafından daha önce "tehlikeli bölge" ilan edilen boğazın orta kesiminde mayın temizleme çalışmalarına başlayacağını söyledi. Bölgede ne kadar mayın olduğu ise belirsizliğini koruyor.
ABD ve İsrail'in İran'ı bombalamaya başlamasından bu yana yaklaşık 100 tanker boğazdan geçiş yaptı ve her geçiş için 2 milyon dolara varan ücretler ödendi. Çoğu Çin ve Hindistan'a giden ve İran petrol ürünleri taşıyan bu gemilerin peşine düşülmesi, ABD'nin bu ithalatçı ülkelerle olan ilişkilerini karmaşıklaştırabilir.
Trump'ın abluka duyurusunun ardından petrol fiyatları piyasaların açılışında yükseldi. ABD ham petrolü %8 artışla varil başına 104,24 dolara, uluslararası standart olan Brent petrol ise %7 artışla 102,29 dolara çıktı.
