ABD ile İran arasında haftalardır süren görece sakin dönem, karşılıklı saldırıların yeniden başlamasıyla sona erdi. Washington, İran’daki Devrim Muhafızları hedeflerine yönelik kapsamlı saldırılar düzenlediğini açıklarken Tahran, ABD’nin saldırılarından birinde Hürmüz Boğazı yakınındaki bir düğünün vurulduğunu, beş kişinin hayatını kaybettiğini ve onlarca kişinin yaralandığını duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), salı günü İran Devrim Muhafızları’na ait hava savunma sistemleri, radarlar, deniz unsurları, mayın döşeme kapasitesi ve haberleşme tesislerinin hedef alındığını açıkladı. İran medyası da ülkenin farklı bölgelerinde, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde çok sayıda noktanın vurulduğunu bildirdi.
İran'dan Ürdün ve Irak'a saldırı
İran ise saldırılara ABD’nin bölgedeki askeri varlıklarını hedef alarak karşılık verdi. Tahran’ın resmi açıklamalarına göre Ürdün ve Irak’taki ABD unsurlarına saldırılar düzenlendi. İran medyası Bahreyn’in de hedef alındığını yazdı. Devrim Muhafızları, Ürdün’deki saldırılarda çok sayıda Amerikan askerinin öldüğünü öne sürdü ancak Reuters’a konuşan iki ABD’li yetkili, ilk değerlendirmelere göre can kaybı olmadığını söyledi.
Ürdün ordusu, ülke hava sahasına giren 13 balistik füzeden 10’unun hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini, üç füzenin ise yerleşim yerlerinden uzak bölgelere düştüğünü açıkladı. Bahreyn yönetimi de İran’a ait insansız hava araçlarının önlendiğini ve düşürüldüğünü bildirdi.
İran Devrim Muhafızları ayrıca Irak’ın kuzeyindeki Erbil’de bulunan ABD üslerine füze ve İHA’larla ortak saldırı gerçekleştirildiğini, saldırılarda bazı Amerikan askerlerinin öldüğünü öne sürdü. Ancak ne Irak makamları ne de Washington bu iddiayı doğruladı.
Son saldırılar, temmuz ayından bu yana iki taraf arasında yaşanan en ciddi askeri çatışma oldu. Tarafların ateşi büyük ölçüde durdurduğu önceki haftalarda diplomatik müzakerelere dönüş konusunda da belirgin bir ilerleme sağlanmamıştı.
Taraflar üzerindeki baskı artıyor
Savaşın her iki taraf üzerinde de giderek daha ağır bir yük oluşturduğu belirtiliyor. İran’ın savaş öncesinde de sorun yaşayan ekonomisi çatışmalar nedeniyle daha da zorlanırken ülkenin konvansiyonel askeri kapasitesi önemli ölçüde yıprandı. ABD tarafında ise Başkan Donald Trump yönetimi, kasım ayında yapılacak Kongre seçimleri öncesinde yükselen akaryakıt fiyatlarının baskısıyla karşı karşıya. Reuters daha önce ABD ordusunun uzun menzilli hassas güdümlü füze stoklarının büyük bölümünü İran savaşında tükettiğini ve bunun gelecekteki çatışmalara hazırlık konusunda soru işaretleri yarattığını aktarmıştı.
Karşılıklı saldırıların yeniden başlamasının ardından Washington ve Tahran’dan sert açıklamalar geldi. Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerindeki konumunun güçlendiğini savunarak İran ekonomisinin çökmekte olduğunu ileri sürdü ve İran halkına yönelik rejim karşıtı mesajlar verdi.
İran’ın ortak askeri komutanlığı ise ABD’yi ve Washington’a destek veren bölge ülkelerini tehdit etti. Açıklamada, ABD’nin bölgedeki saldırılarının sürmesi halinde “daha ağır, daha geniş kapsamlı ve yıkıcı” karşılık verileceği belirtildi.
Düğüne saldırı: Beş kişi öldü
Savaşın en ciddi sivil kayıp vakalarından biri olduğu belirtilen olay ise Hürmüz Boğazı kıyısındaki Sirik bölgesinde meydana geldi. İran Kızılayı, bir düğünün vurulması sonucu beş kişinin hayatını kaybettiğini, yaklaşık 50 kişinin yaralandığını açıkladı. Mehr Haber Ajansı ölenler arasında 4 yaşındaki bir çocuğun da bulunduğunu bildirdi. İran resmi haber ajansı IRNA ise yaralı sayısını yerel bir yetkiliye dayandırarak 68 olarak verdi. ABD yönetimi olayla ilgili henüz açıklama yapmadı.
Minab’daki okul saldırısı hatırlatıldı
İran Dışişleri Bakanlığı, saldırının savaş boyunca yaşanan diğer sivil kayıplardan ayrı değerlendirilemeyeceğini savundu. Açıklamada, savaşın ilk gününde Minab’daki bir kız okulunda meydana gelen ve 160 kişinin hayatını kaybettiği saldırı da hatırlatıldı.
Pentagon, Minab saldırısıyla ilgili henüz resmi bir sonuç açıklamadı. Ancak Reuters’a konuşan konuya yakın iki kaynak, saldırının ABD ordusunun güncelliğini yitirmiş hedefleme verileri kullanmasının sonucu olabileceğini belirtmişti.
İran Dışişleri Bakanlığı, sivil kayıplarına “kararlılıkla karşılık verileceğini” belirterek uluslararası topluma da tepki gösterdi. Açıklamada, saldırılar karşısında sessiz kalan veya bunları meşrulaştırmaya çalışan hükümet ve kurumların bu tutumunun “tarafsızlık” olarak görülemeyeceği ifade edildi.
