ABD istihbaratı hakkında bilgi sahibi dört kişinin Reuters'a verdiği bilgiye göre, kimliklerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan yetkililer, Rusya'nın saldırılardaki olası rolüne ilişkin henüz kesin bir sonuca ulaşılmadığını söyledi.
Ancak kaynaklar, saldırıların etkili ve yüksek hassasiyetle gerçekleştirilmesini, ayrıca Rusya'nın uzun süredir İran'a sağladığı teknik desteği, Moskova'nın olası katkısına işaret eden unsurlar arasında gösterdi.
Reuters ve diğer medya kuruluşları daha önce Rusya'nın Körfez bölgesindeki ABD hedeflerine yönelik İran saldırılarında hedef belirleme dahil çeşitli alanlarda destek sağladığını aktarmış, ABD'li yetkililer de bunu doğrulamıştı. Ancak CIA tesislerine yönelik saldırılarda Rusya'nın olası rolüne ilişkin yürütülen istihbarat soruşturması ilk kez gündeme geldi.
Mart ayında en az iki CIA tesisi hedef alındı. Bunlardan biri Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki ABD Büyükelçiliği içinde bulunan CIA istasyonu, diğeri ise Irak'ın doğusundaki ayrı bir tesisti.
Bazı kaynaklar daha fazla CIA tesisinin de vurulduğunu belirtirken, ayrıntı paylaşmadı.
İstihbarat notu: Rusya hedef belirlemede rol oynamış olabilir
Batılı bir istihbarat kurumunun hazırladığı dahili değerlendirme notunda, Rusya'nın bölgedeki CIA tesislerinin hedef alınmasında rol oynamış olabileceği sonucuna varıldığı belirtildi.
Belgeye erişimi bulunan bölgedeki bir yetkili, notun tam olarak hangi kurum tarafından hazırlandığını açıklamadan içeriğini doğruladı.
Körfez'deki iki Batılı yetkili ise istihbarat değerlendirmelerine göre Suudi Arabistan'daki saldırıda Rusya tarafından geliştirilen teknolojilerle güçlendirilmiş iki Şahid tipi İran İHA'sının kullanıldığını söyledi.
Yetkililere göre ilk İHA büyükelçilik binasının dış cephesindeki zayıf bir noktada delik açtı. İkinci İHA ise bu açıklıktan içeri girerek infilak etti. Saldırıda ölen ya da yaralanan olmadı.
Rusya'nın uzun yıllardır İran'a askeri destek verdiği bilinse de kaynaklara göre hassas CIA tesislerinin doğrudan hedef alınmasına katkı sağlaması, Moskova'nın ABD operasyonlarını sekteye uğratma konusunda daha ileri gitmeye hazır olduğuna işaret edebilir.
Ürdün saldırısı şüpheleri artırdı
Rusya'nın İran'a hedef bilgisi sağlamış olabileceği yönündeki endişeler, hafta sonu Ürdün'deki ABD hava üssüne düzenlenen saldırının ardından daha da güçlendi.
İran'ın balistik füzelerle hedef aldığı askeri kışlada iki ABD askeri hayatını kaybetti.
Beyaz Saray yorum talebini CIA'e yönlendirirken, CIA açıklama yapmayı reddetti.
İran'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği, Rusya Savunma Bakanlığı ve Suudi Arabistan hükümeti ise yorum taleplerine yanıt vermedi.
Rusya'nın teknoloji desteği inceleniyor
Bölgedeki Batılı yetkililer, Rusya'nın İran'ın Şahid tipi İHA'larının hedeflere ulaşma kabiliyetini geliştirmesine yardımcı olduğunu ve Riyad saldırısında bu geliştirilmiş sistemlerin kullanıldığından şüphelenildiğini söyledi.
Ayrı bir kaynak ise Rusya'nın İran'a Kometa-M adlı uydu navigasyon sistemini sağlayarak Şahid-136 İHA'larının isabet oranını artırmasına destek verdiğini belirtti.
Uzmanlara göre Kometa-M sistemi, İran'ın kendi geliştirdiği sistemlere kıyasla çok daha hassas çalışıyor ve elektronik karıştırmaya karşı daha dayanıklı.
Wall Street Journal mart ayında Rusya'nın İran'a Kometa-M sistemini sağladığını yazmış, Kremlin ise haberi "yalan haber" olarak nitelendirerek reddetmişti.
CIA tesisleri gizli tutuluyor
CIA'nın yurt dışındaki faaliyetleri arasında büyükelçiliklerde bulunan ülke istasyonlarının yanı sıra güvenli evler, lojistik merkezleri ve gözetleme ile operasyon amaçlı kullanılan tesisler de bulunuyor.
Bu tesislerin konumları en sıkı korunan devlet sırları arasında yer alıyor.
Kaynaklar İran saldırılarında tam olarak kaç CIA tesisinin hedef alındığını ya da bunların nerede bulunduğunu açıklamadı.
Bir kaynak vurulan tesis sayısının "birden fazla ancak 12'den az" olduğunu söylerken, başka bir kaynak ise birkaç tesisin hedef alındığını ifade etti.
Rusya hedef bilgisi sağlamış olabilir mi?
ABD istihbarat analistleri, İran'ın Riyad'daki ABD Büyükelçiliği saldırısında Rusya'dan hedef bilgisi alıp almadığını araştırıyor.
Bununla birlikte bazı şüpheler de bulunuyor.
Bazı kaynaklar İran'ın doğrudan CIA istasyonunu değil, genel olarak ABD Büyükelçiliği'ni hedef almış olabileceğini ve CIA tesisinin tesadüfen vurulmuş olabileceğini belirtti.
Buna karşın bazı analistler, ABD'nin bu kadar hassas tesislerine ilişkin istihbaratı toplayabilecek ve bunu askeri amaçla kullanabilecek kapasite ile motivasyona Rusya dışında çok az ülkenin sahip olduğunu değerlendiriyor.
Eski CIA istasyon şefi ve gizli operasyon görevlisi Daniel Hoffman ise Moskova'nın Tahran'a CIA tesislerini hedef alma konusunda destek vermesinin şaşırtıcı olmayacağını söyledi.
Hoffman, "Rusya ve İran, kendi etki alanları olarak gördükleri bölgelerde ABD'nin nüfuzunu azaltmak ya da tamamen ortadan kaldırmak konusunda ortak çıkarlara sahip" ifadelerini kullandı.
