ABD vatandaşlığından vazgeçenlerin sayısı son yıllarda dikkat çekici biçimde artarken, bu süreç hem uzun hem de maliyetli bir hale geldi. The Guardian’ın haberine göre, vatandaşlıktan çıkmak isteyenler bazı ülkelerde bir yılı aşan bekleme süreleriyle karşı karşıya kalıyor.
Örneğin uzun yıllardır İngiltere’de yaşayan Margot (The Guardian haberinde isimlerin değiştirildiği belirtiliyor), Londra’daki ABD Konsolosluğu’nda randevu bulamayınca Belçika’nın Gent kentinde işlemlerini tamamlamak zorunda kaldı. Londra’daki bekleme süresinin 14 ayı aştığı, Avrupa’daki birçok şehirde ise en az altı ay olduğu belirtiliyor.
Sayılar hızla arttı
2000’li yıllarda her yıl yüzlerle ifade edilen vatandaşlıktan çıkış sayısı, 2014’ten itibaren binlere ulaştı. 2026’da ise bu sayının 2020’deki 6 binin üzerindeki seviyelere yaklaşması bekleniyor.
Bu artışta başvuru ücretinin 2.350 dolardan 450 dolara düşürülmesi etkili olsa da, hukuki süreçle birlikte toplam maliyetin 7 bin ila 10 bin doları bulabildiği ifade ediliyor.
'Diktatörlüğün parçası olmak istemiyorum'
Vatandaşlıktan vazgeçenlerin önemli bir kısmı kararlarını ABD’deki siyasi atmosferle ilişkilendiriyor. Norveç’te yaşayan Joseph, “Bir diktatörlüğün vatandaşı olmak istemiyorum” diyerek özellikle seçim süreçlerine ilişkin endişelerini dile getiriyor.
Benzer şekilde birçok kişi için kırılma noktası 2016 seçimleri ve sonrasında yaşanan gelişmeler oldu. Finlandiya’da yaşayan Paul, Yüksek Mahkeme’ye yapılan bir atamanın ardından karar verdiğini söylerken, Kanada’da yaşayan Mary ise seçim gecesini “dönüm noktası” olarak tanımlıyor.
Vergi sistemi belirleyici
Uzmanlara göre vatandaşlıktan çıkışın en önemli nedenlerinden biri ABD’nin vergi sistemi. ABD, Eritre dışında vatandaşlık temelinde vergi alan tek ülke konumunda bulunuyor.
Bu durum, yurt dışında yaşayan ABD vatandaşlarının bulundukları ülkede vergi ödemelerine rağmen ABD’ye de vergi yükümlülüğü taşımaya devam etmesine yol açıyor. Ayrıca yabancı bankaların ABD vatandaşlarıyla çalışmak istememesi gibi dolaylı etkiler de süreci zorlaştırıyor.
Sürecin riskleri de var
Vatandaşlıktan çıkmak, yalnızca maliyetli değil, aynı zamanda riskli bir süreç olarak da değerlendiriliyor. Bazı durumlarda kişiler “covered expatriate” statüsüne girerek ömür boyu süren vergi yükümlülükleriyle karşılaşabiliyor.
Ayrıca ABD’ye yeniden girişte sorun yaşama ihtimali ve ülkedeki yakınlarını ziyaret edememe riski de söz konusu. Vatandaşlıktan çıkanların isimlerinin düzenli olarak yayımlandığı listeler ise eleştiri konusu.
Kişisel bedeller ağır
Vatandaşlıktan vazgeçenlerin bir kısmı kararlarından pişman olmadığını söylese de, süreç önemli kişisel bedeller içeriyor. Aile bağları, siyasi katılım ve aidiyet duygusu bu kararın en zorlayıcı yönleri arasında yer alıyor.
Buna rağmen birçok kişi için karar net: ABD ile bağlarını tamamen koparmak. Birçok eski vatandaş, ülkede yaşanan gelişmeler nedeniyle geri dönmeyi düşünmediklerini ifade ediyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
