İngiltere’nin Gloucestershire bölgesindeki RAF Fairford Hava Üssü yakınlarında üç şüpheli minibüsün bulunması üzerine başlayan operasyon, beş kişinin terör eylemi hazırlığı şüphesiyle gözaltına alınmasıyla sonuçlandı.
Olay, pazar günü gece yarısından kısa süre sonra bir kişinin kırsal bölgede şüpheli davranışlar sergileyen bir grup erkeği fark ederek acil yardım hattı 999'u aramasıyla ortaya çıktı. İhbar üzerine silahlı polis ekipleri Whelford bölgesinde üç minibüsü durdurdu ve beş kişiyi gözaltına aldı.
Araçlarda yapılan ilk incelemede el yapımı patlayıcı düzeneğine benzeyen malzemeler bulundu. Malzemelerin gerçekten patlayıcı olup olmadığı ve çalışır durumda bulunup bulunmadığı araştırılırken, orduya bağlı bomba imha ekipleri araçları uzaktan kumandalı robotlarla inceledi.
Şüpheliler ilk olarak patlayıcı maddelerle ilgili suçlar kapsamında gözaltına alındı. Gün içinde haklarında Terör Yasası'nın 5. maddesi uyarınca “terör eylemi hazırlığı” şüphesiyle yeniden işlem yapıldı.
85 hane tahliye edildi
Güvenlik önlemleri kapsamında Whelford köyündeki 85 hane tahliye edildi ve sakinler Cirencester'daki bir spor merkezine götürüldü. Minibüslerin çevresinde 400 metrelik güvenlik çemberi oluşturuldu.
Şüphelilerin gözaltına alındığı sırada üzerlerinde gömlek bulunmaması da dikkat çekti. Guardian'a göre bunun, üzerlerinde intihar yeleği veya gizlenmiş silah bulunması ihtimaline karşı alınmış bir güvenlik önlemi olması mümkün.
Minibüslerden en az birinin üzerinde bir yakıt şirketinin logosu ve telefon numarası vardı. Ancak aynı isimde faaliyet gösteren şirket, olayla bağlantısının bulunmadığını ve adının izni olmadan kullanıldığını açıkladı.
İran ihtimali araştırılıyor
İngiliz güvenlik birimleri olayın arkasındaki motivasyonu ve olası yabancı bağlantıları araştırıyor. İran ihtimali özellikle RAF Fairford'un ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarında kullanılması nedeniyle soruşturmanın başlıklarından biri.
İran Devrim Muhafızları Ordusu temmuz ayında RAF Fairford'un ABD bombardıman uçakları tarafından kullanıldığını belirtmiş ve İran topraklarına yönelik saldırılarda kullanılan üslerin “meşru hedef” sayılacağını açıklamıştı.
Ancak İran bağlantısı henüz doğrulanmış değil. İngiliz güvenlik kaynakları, soruşturmada cihatçı bir motivasyon veya başka bir saldırı planı ihtimalinin de dışlanmadığını belirtiyor.
İngiltere'nin terör tehdidi seviyesi hâlen “severe” olarak tutuluyor. Beş kademeli sistemde ikinci en yüksek seviye olan bu kategori, bir saldırının gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu anlamına geliyor.
İran'la bağlantının kanıtlanması, Londra ile Tahran arasındaki gerilimi daha da artırabilecek. İran İstihbarat Bakanlığı'nın geçmişte başka ülkelerde operasyonlar düzenlemekle suçlanması da İngiliz güvenlik birimlerinin bu ihtimal üzerinde durmasının nedenleri arasında.
ABD'nin İran operasyonlarında kullanılıyor
RAF Fairford, yaklaşık 3 kilometrelik pisti ve ağır bombardıman uçaklarını destekleyen altyapısıyla ABD açısından önemli bir üs. B-1B Lancer ve B-52 gibi uçakların kullanabildiği üs, bu yıl İran'a yönelik ABD operasyonları nedeniyle yeniden gündeme geldi.
İngiltere hükümeti mart ayında ABD'nin İran'ın füze tesislerine yönelik “savunma amaçlı” operasyonları için İngiliz üslerini kullanmasına izin verdi. Bunun ardından dört ABD bombardıman uçağı RAF Fairford'a konuşlandırıldı.
Üssün kullanımına karşı bölgede protestolar düzenlenirken, Whelford sakinleri son haftalarda polis devriyelerinin arttığını ve çevredeki gerilimin yükseldiğini söyledi.
Trump'tan çelişkili açıklamalar
Soruşturmanın dikkat çeken noktalarından biri, şüphelilerin istihbarat operasyonuyla önceden tespit edildiğine dair bir bulgu bulunmaması. Polis, minibüsleri bir vatandaşın ihbarının ardından durdurdu.
ABD Başkanı Donald Trump ise şüphelilerin “uzun süredir” gözetim altında olduğunu ve “büyük zarar vermeyi” planladıklarını söyledi. Ancak Guardian'a konuşan kaynaklar, operasyonun istihbarat kaynaklı olmadığını ve İngiliz makamlarının olası saldırı planından önceden haberdar olduğuna dair bir işaret bulunmadığını aktardı.
Trump, İngiltere ile yürütülen operasyonu överken, Başbakan Andy Burnham da olay nedeniyle programını değiştirdi. Liverpool'daki İşçi Partisi konferansında bulunan Burnham, planlanan bir futbol maçına katılmayarak güvenlik yetkililerinden bilgi aldı ve olayın “son derece endişe verici” olduğunu söyledi.
Tahliye edilen bölge sakinlerinin evlerine dönüşü için güvenlik incelemeleri sürerken, Gloucestershire Emniyeti operasyonun mümkün olan en kısa sürede tamamlanması için çalışıldığını açıkladı.
Gözaltındaki beş kişinin suçlu bulunduğu anlamına gelmeyen terör eylemi hazırlığı şüphesiyle tutulduğu belirtilirken, araçlarda bulunan malzemelerin niteliği, olası saldırının hedefi ve herhangi bir yabancı bağlantının bulunup bulunmadığına ilişkin soruşturma devam ediyor.
