Akaryakıt ürünlerinde fiyat artışlarının ÖTV üzerinden dengelenmesini sağlayan eşel mobil sistemi 1 Ekim itibarıyla kaldırılıyor.
Resmi Gazete'nin Temmuz 2026'daki mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı çerçevesinde benzin, motorin, LPG otogaz ve tüpgaz gibi ürünlerde uygulanan eşel mobil mekanizmasının işleyişi değiştirilmişti.
1 Ekim'de yürürlükten kaldırılması planlanıyor
Yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yüzde 25'i kadar ÖTV indirimi uygulanması kararlaştırılmıştı. Rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması halinde ise indirimin tamamı kadar ÖTV artırılacağı belirtilmişti. Sistemin, herhangi bir ek koşul aranmaksızın 1 Ekim'de tamamen yürürlükten kaldırılacağı duyurulmuştu.
Toplam zam tutarı 12,48 TL'yi bulabilir
Bigpara'nın haberine göre mevcut durumda benzinin litresinden alınan ÖTV tutarının 4,43 TL seviyesinde bulunduğu ifade edilirken sistem sona erdiğinde bu tutarın yasal sınır olan 14,83 TL'ye yükseleceği aktarılıyor.
ÖTV farkından kaynaklanan 10,40 TL'lik artışa, yüzde 20'lik KDV payının eklendiği bir senaryoda (2,08 TL) benzinin pompaya yansıyacak toplam zam tutarının 12,48 TL'yi bulacağı bildiriliyor.
Artış kademeli olabilir
Bigpara'nın sektör temsilcileri ve ekonomi uzmanlarına dayandırdığı haberinde, benzindeki 12,48 TL'lik artışın aylara yayabileceği veya mevcut tutarın tek seferde pompaya yansıyabileceği değerlendirmesi öne çıkıyor.
Akaryakıt fiyatlarında jeopolitik gelişmelerden kaynaklı artışın önüne geçilmesi için Mart 2026'da geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alınmıştı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık. Geçici olduğunu değerlendirdiğimiz petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye alıyor, akaryakıttaki fiyat artışlarının yüzde 75'e kadar olan kısmını vergilerden karşılıyoruz. Mali disiplinden taviz vermeden dezenflasyonu desteklemeye devam edeceğiz" demişti.
İlk iki ayda maliyeti 90 milyar lira
Şimşek, Mayıs 2026'da da eşel mobil uygulamasının bütçeye etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulunmuş ve şu ifadeleri kaydetmişti:
"İlk iki ayda bize maliyeti 90 milyar lira. Ciddi bir rakam, 2 milyar dolar. Yılın tamamında benzer durum devam ederse etki yaklaşık 600 milyar lira civarında. Bugünkü fiyatlarla 13-14 milyar dolarlık rakamdan bahsediyoruz. Bütçede disiplini tesis etmeseydik, kamuda tasarruf yapmasaydık, gelirlerimizi artırma çabasına girmeseydik, harcamaları kontrol altına almasaydık, bütçe açığını geçen sene düşüremeseydik bunu yapma imkanımız olmayacaktı. Dolayısıyla bütçede ciddi bir disiplini, iyi bir performansı yakaladığımız içindir ki eşel mobil sistemini devreye aldık ve bunun sayesinde de şokun etkisini sınırlamış olduk".
Kaynak: Diğer
