ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in, İran’a yönelik askeri harekata ilişkin seçenekleri hazırladığı süreçte, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri’nden üst düzey komutanlarını sessiz ve gizli bir şekilde makamına çağırdığı bildirildi.
Konuya aşina kaynaklara göre, hassas askeri operasyonların genellikle Pentagon’daki yüksek güvenlikli “Tank” adlı toplantı salonunda ele alındığı belirtilirken, sızıntı endişesi nedeniyle bu kez daha sınırlı ve dikkat çekmeyen toplantı yönteminin tercih edildiği ifade edildi.
CNN International'ın haberine göre kaynaklar, Caine’in söz konusu toplantılarda İran’ı hedef alan geniş çaplı bir askeri operasyonun ölçeği, karmaşıklığı ve olası Amerikan kayıpları konusunda ciddi çekinceler dile getirdiğini aktardı.
Bu değerlendirmelerin, Beyaz Saray’dan gelen ve ABD ordusunun olası bir çatışmada kolaylıkla zafer kazanabileceği yönündeki açıklamalarla örtüşmediği belirtildi. Beyaz Saray söyleminde söz konusu “başarının” kapsamı net biçimde tanımlanmış değil.
“Milley yaklaşımından kaçınma” stratejisi
Caine’in, seleflerinden Orgeneral Mark Milley döneminde yaşanan gerilimleri tekrarlamamak ve Başkan Donald Trump ile etkili iletişimini korumak istediği ifade edildi. Milley’in ilk Trump döneminde özellikle iç protestolarda ordunun kullanımı gibi konularda Başkan ile sık sık karşı karşıya geldiği ve müttefikleri yatıştırmak amacıyla Trump’ın sert söylemlerini perde arkasında dengelemeye çalıştığı biliniyor.
Caine’in ise daha temkinli bir yöntem izlediği, Başkan’a doğrudan karşı çıkmaktan kaçındığı ve özellikle İran konusunda kişisel görüşlerini açık biçimde ortaya koymamaya özen gösterdiği kaydedildi. Bazı kaynaklar, Caine’in Beyaz Saray’daki görüşmelerinde özel toplantılara kıyasla daha sınırlı değerlendirmelerde bulunduğunu ve “fazla sert çıkış yapmadığını” ileri sürdü.
Buna karşın Genelkurmay Sözcüsü Joe Holstead, Caine’in askerleri riske atabilecek askeri seçenekler söz konusu olduğunda hiçbir zaman çekingen davranmadığını belirtti.
Holstead, Genelkurmay Başkanı’nın yasal görev çerçevesinde Başkan’a, Savunma Bakanı’na ve Ulusal Güvenlik Konseyi’ne kapsamlı askeri seçenekler sunduğunu, her seçeneğin ikincil etkileri ve risklerini ayrıntılı şekilde değerlendirdiğini ve bunu gizlilik içinde yürüttüğünü açıkladı.
Hazırlıklar perşembe günü tamamlandı
Caine’in iç değerlendirmelerde temkinli bir yaklaşım sergilemesine rağmen, son bir ay içinde ABD’nin Irak işgalinden bu yana Ortadoğu’daki en büyük askeri yığınaklarından birini organize ettiği belirtildi. Başkan Trump’ın haftalardır İran’a yönelik geniş bir askeri plan yelpazesi hazırlanması talimatı verdiği, bu planların İran’ın balistik füze ve nükleer tesislerine yönelik saldırılardan rejim değişikliği senaryolarına kadar uzandığı aktarıldı.
Söz konusu askeri hazırlıkların, Perşembe günü yeni turu planlanan diplomatik temaslarla eş zamanlı yürütüldüğü ifade edildi.
Trump’a yakın isimlerden biri
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Caine’i “yüksek saygı gören bir profesyonel” olarak nitelendirdi ve Başkan’a tarafsız bilgi sunma görevini eksiksiz yerine getirdiğini söyledi. Kelly, Caine’in kişisel ya da siyasi görüş sunduğu yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını ifade etti.
Kaynaklar, Caine’in Başkan Trump’ın en güvendiği dar ekibin bir parçası olduğunu ve hassas operasyonel konularda Savunma Bakanı Pete Hegseth’ten dahi daha fazla güven duyulduğunu belirtti. Hegseth’in Caine ile yaşadığı olası görüş ayrılıklarına rağmen, Genelkurmay Başkanı’nın Başkan ile doğrudan iletişim hattına sahip olduğu kaydedildi.
Trump ise sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda Caine’e olan güvenini yineledi. Trump, savaş istemediklerini ancak İran’a karşı askeri bir karar alınması halinde bunun kolaylıkla kazanılacağına inandığını belirtti ve Caine’in kendisine talimat verilmesi durumunda operasyonun başında yer alacağını ifade etti.
Siyasallaşma tartışmaları ve denge arayışı
Caine’in göreve geliş süreci de oldukça dikkat çekici. Aralık 2024’te üç yıldızlı korgeneral rütbesiyle emekli olan Caine, Trump tarafından yeniden aktif göreve çağrıldı ve dört yıldızlı generaller arasından terfi ettirilerek Genelkurmay Başkanlığı görevine getirildi. Bu süreçte 38 aktif dört yıldızlı general ve amiralin önüne geçtiği belirtildi.
Caine, Senato’daki onay oturumunda ordunun siyasallaşmasına karşı duracağını ve askeri yapının tarafsız kalmasının önemini vurgulamıştı.
Trump yönetiminin, eyalet valilerinin itirazlarına rağmen askerleri ABD şehirlerine göndermesi, Kongre onayı olmadan bazı dış operasyonlar yürütmesi ve İran ile Venezuela’ya yönelik askeri adımlar atması, ordunun rolüne ilişkin tartışmaları artırdı.
Pentagon içindeki bazı yetkililer, Caine’i Savunma Bakanı Hegseth’e karşı denge unsuru olarak görüyor. Özellikle yeni Ulusal Savunma Stratejisi taslağında Çin tehdidinin yeterince vurgulanmadığı yönündeki itirazlarını yazılı olarak ilettiği belirtildi.
Ayrıca Yemen’de İran destekli Husilere karşı yürütülen maliyetli operasyonun etkinliği konusunda da şüphelerini dile getirdiği ve kampanyanın sonlandırılmasını önerdiği aktarıldı.
Düşük profilli liderlik
Caine, seleflerinin aksine basınla doğrudan temastan kaçınan bir profil çiziyor. Basın açıklamalarını çoğunlukla kürsüden yapan Caine’in, Savunma Bakanlığı’nın izni olmadan medya ile temas kurmadığı ifade edildi. Basın mensuplarının Genelkurmay Başkanı ile seyahat etme uygulamasının da sona erdirildiği bildirildi.
Buna rağmen, geride kalan aylarda Caine'in İran’ın nükleer tesislerine yönelik ABD saldırılarının ardından düzenlenen basın toplantısında teknik detaylara girerek operasyonu anlatması dikkat çekti. Caine, 30 bin poundluk GBU-57 tipi mühimmatların kullanımı ve B-2 bombardıman uçaklarının Missouri’den İran’a 18 saatlik uçuş gerçekleştirdiği bilgisi kamuoyuyla paylaşmıştı.
Kaynak: Gazete Oksijen
